Danıştay 8. Daire E.2021/2009 K.2024/1182

Dava konusu istem: Davacı tarafından, … plakalı araç ile ilgili belediyeden izin ve ruhsat almaksızın belediye sınırları dahilinde ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle söz konusu aracın 2918 sayılı Kanunun Ek 2/3-a maddesi hükmü uyarınca 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:.

İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; uyuşmazlıkta, 25.11.2019 tarihinde yapılan kontrolde davacı adına kayıtlı … plaka numaralı araç ile çalışma izni/ruhsatı almadan yolcu taşımacılığı yapıldığının tespit edildiğinden bahisle aracın trafikten men edildiği; ancak düzenlenen tutanakta araçta sürücü dışına herhangi birinin taşındığına ilişkin tespit yapılmadığı gibi, şayet varsa araçta bulunan yolcunun ve/veya araç sürücüsünün imzasının da yer almadığı, imzadan imtina ettiklerine ilişkin olarak herhangi bir ibareye de yer verilmediği,

sadece tespiti yapan polis memurlarının imzasının bulunduğu görüldüğünden, yaptırım kararının uygulananabilmesi için eylemin tüm unsurları ile birlikte tamam olması ve hukuken itibar edilebilir somut delillerle ortaya konulması gerekirken, yalnızca kolluğun imzasının bulunduğu ve kolluğun beyanlarına yer verilen tutanakla 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek-2/3-a maddesi uyarınca davacının aracını ilgili belediyeden alınan izin ve ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığının somut deliller ile ortaya koymuş sayılamayacağı,

ayrıca Mahkemenin 25.12.2019 tarihli ara kararına İstanbul Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Daire Başkanlığı tarafından verilen ve 30.01.2020 tarihinde kayda giren cevapta denetimin yapıldığı 25.11.2019 tarihinden önce olan 23.11.2019 tarihli geçerli okul servis aracı güzergah kullanım izin belgesinin bulunduğu ve ruhsat bilgilerinde aracın M2 sınıfı otobüs cinsi kullanım amacı ''Okul Servisi-Ticari'' olduğunun anlaşıldığı;

bu durumda, dava konusu işleme dayanak olan tutanağın objektif ve somut bir delil olma vasfını taşımadığı ve işlem tarihi itibari le geçerli okul servis aracı güzergah kullanım izin belgesinin bulunduğu görülmekle, davacıya ait … plaka numaralı araç ile izinsiz ve ruhsatsız şekilde yolcu taşımacılığı yapıldığı hususunun şüpheye yer bırakılmayacak şekilde somut olarak ortaya konulamadığı gerekçesiyle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından kararın hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin gerekçeli olarak reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davalı idare görevlileri tarafından 25.11.2019 tarihinde İstanbul ili, Kartal İlçesi, … İlkokulu önünde yapılan denetimde, davacının maliki olduğu araçla ilgili belediyeden alınmış çalışma ruhsatı olmadan servis taşımacılığı yapıldığının tespit edildiğinden bahisle dava konusu işlem tesis edilmiştir.

İLGİLİ MEVZUAT

26/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile 2918 sayılı Kanun'un Ek 2. maddesi değiştirilerek, "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır.

Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten men edilir.

10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;

a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,

b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,

c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında

belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.

İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;

a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,

b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,

c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten men edilir.

İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten men edilir.

Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare Mahkemesince, 25.11.2019 tarihinde iki polis memuru tarafından düzenlenen tutanakta araçta sürücüsü dışında herhangi birinin taşındığına ilişkin tespit yapılmadığı gibi, şayet varsa araçta bulunan yolcunun ve/veya araç sürücüsünün imzasının yer almadığı, imzadan imtina ettiklerine ilişkin olarak herhangi bir ibareye de yer verilmediği, sadece tespiti yapan polis memurlarının imzasının bulunduğu belirtilerek söz konusu tutanağın objektif ve somut bir delil olma vasfını taşımadığı sonucuna varılmıştır.

Dosyanın incelenmesinden; söz konusu denetimin 25.11.2019 tarihinde sabah 08:55 sıralarında yapıldığı, yapılan denetim sonucunda düzenlenen "araç trafikten men tutanağı"nda aracın. İlkokulu önünde trafikten men edildiği; men nedeni ve diğer hususlar kısmında, aracın.

İlkokulunda servis çektiği, 2918 sayılı Kanunun Ek-2/3-a uyarınca çalışma ruhsatnamesi olmadan belediye sınırlarında yolcu taşıdığının belirtildiği ve anılan tutanağın trafik polisleri ve araç sürücüsü tarafından imzalandığı; aynı gün saat 11:30 sıralarında aracın 23.11.2019 tarihli izin belgesi olduğunun söylenmesi üzerine davalı idare görevlilerince İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı ile görüşüldüğü ve ilgili izin belgesinin onayının saat 11:00 sıralarında yapıldığı,

denetim saatinde aracın izin belgesinin bulunmadığının görüldüğüne dair iki polis memuru tarafından imzalı saat 12:00'de ayrı bir tutanak düzenlendiği ve Mahkeme kararında değerlendirmeye alınan tutanağın saat 12:00'de düzenlenen bu tutanak olduğu anlaşılmaktadır.

Olayda, saat 08:55'te düzenlenen tutanakta denetimin … İlkokulu önünde yapıldığı, aracın trafikten men nedeninin belediyeden ruhsat almaksızın anılan okulun servis taşımacılığı yapılması olduğunun belirtildiği ve bu tutanağın araç sürücüsü tarafından imzalandığı; öte yandan dava dilekçesinde de Hasanpaşa İlkokuluna servis taşımacılığı yapılırken aracın trafikten men edildiği ancak bu taşımacılığa ilişkin izin belgesinin bulunduğu ileri sürülmektedir.

Bu itibarla, denetim sırasında saat 08:55'te düzenlenen ilk tutanağın yapılan taşımacılığın niteliğini ortaya koyduğu, davacının beyanlarıyla uyumlu olduğu ve sürücü tarafından imzalandığı anlaşıldığından, söz konusu tutanağın delil olma niteliğini taşıdığı sonucuna varılmaktadır.

Bununla birlikte, yapılan taşımacılığa ilişkin İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı'nca verilmiş izin belgesinin bulunduğu görüldüğünden dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığına ilişkin gerekçe hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen sebepler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiş, temyize konu kararın yukarıda yer verilen gerekçe doğrultusunda onanması gerekmiştir.