Danıştay 8. Daire E.2021/2016 K.2024/4783

Dava konusu istem: Davacıya ait ... plaka numaralı aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek-2/3-a maddesi uyarınca 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin 10.10.2019 tarih ve ... sayılı işlem ile davacıya 5.010,00-TL trafik para cezası verilmesine yönelik ...tarih ve... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:...sayılı kararda; dava konusu işlemlerin tesisine dayanak alınan tutanakta; araçtaki yolcuların ...'in yolcuları olduğunun belirtildiği ve tutanağın davacı tarafından imzalandığı, ancak ücret yahut ücret yerine geçen bir menfaat karşılığında taşındıklarına dair herhangi bir beyanın olmadığı.

Mahkemenin 16.10.2019 tarihli ara kararına istinaden dosyaya sunulan bilgi ve belgelerden, söz konusu araca 09.07.2019 tarihinden 05.12.2026 tarihinde kadar geçerli Servis Taşımacılığı Kartı, 11.10.2019 onay tarihli Küçükçekçemece-Bağcılar arasına ilişkin Personel Servis Aracı Güzergah Kullanımı İzin Belgesi verildiğinin görüldüğü; bu durumda, söz konusu araçta bulunan yolcuların ücret karşılığında taşındığına dair başka bir somut tespitin bulunmadığı ve araca ilgili İdareden servis taşımacılığına ilişkin izin verildiği gerekçesiyle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, dava konusu işlemlerin hukuka uygun olduğu ve Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

10.10.2019 tarihinde yapılan denetimde düzenlenen ve davacı tarafından da imzalanan tutanakta, davacının sürücüsü ve maliki olduğu ... plakalı araçta bulunan yolcuların personel servis taşımacılığının yapıldığı ve fakat ilgili idareden alınmış izin belgesi bulunmadığı tespitine yer verilerek dava konusu işlemler tesis edilmiştir. Bunun üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

26/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun Ek 2. maddesi değiştirilerek, "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır.

Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten men edilir.

10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;

a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,

b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,

c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında

belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.

İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;

a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,

b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,

c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün

süreyle trafikten men edilir.

İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten men edilir.

Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.

İstanbul Büyükşehir Belediyesi Öğrenci ve Personel Taşımacılığı Yönergesi'nin 4. maddesinde, "Servis Taşımacılığı Yetki Belgesi"; öğrenci veya personel servis taşıtlarıyla servis hizmeti vermek isteyen gerçek ve tüzel kişilere; çalışma usul ve esasları, yeterlilik kriterleri çerçevesinde çalışma izni veren, 10 yıl süreli belge.

"Servis Taşımacılığı Kartı", Servis Taşımacılığı Yetki Belgesine sahip kişilerin yetki belgesi süresi ve kapsamında sahip oldukları taşımacılık iznini gösterir, her bir taşımacılık izni için ayrı düzenlenen en fazla 10 yıl süreli belge. "Güzergah Kullanım İzin Belgesi", taşıtın güzergah ve şoför bilgileri, taşımacılık türünü, Servis Taşımacılığı Kartı bitiş ve başlangıç tarihini gösteren en fazla bir yıllık belge olarak tanımlanmış.

5. maddesinde, servis taşımacılığı yetki belgesi, servis taşımacılığı kartı ve güzergah kullanım izin belgesine sahip olmayan gerçek veya tüzel kişilerin hiçbir şekilde öğrenci ve personel servis taşımacılığı hizmeti veremeyeceği belirtilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden; sözleşme gereği servis taşımacılığı yaptığını beyan eden ve ... Tekstil'den temin ettiği personel ücret bordrosunu da sunan davacının sevk ve idaresinde bulunan ...plakalı aracının 10.10.2019 tarihinde yapılan denetimde durdurulduğu, denetim sonucu düzenlenen ve davacı tarafından da imzalanan tutanakta; araç içerisinde bulunan yolcuların ... Tekstil çalışanı oldukları ve bindikleri aracın iş yeri servis aracı olduğunu beyan etmeleri üzerine araç sürücüsü davacıya belediye taşıma ruhsatının sorulduğu, davacının ruhsat bulunmadığını söylediğinin belirtildiği, düzenlenen tutanak dışında kolluk görevlileri tarafından aracın içinin ve dışının fotoğraflarının da çekildiği görülmektedir.

Mahkeme tarafından 16.10.2019 tarihinde verilen ara kararla İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı'ndan davacının ... plakalı aracına ilişkin olarak personel servis aracı güzergah kullanım izin belgesi ile servis taşımacılığı yetki belgesinin bulunup bulunmadığının sorulması üzerine anılan Belediyece verilen 12.11.2019 tarihli yanıtta; servis taşımacılığı faaliyetinde bulunacak gerçek ve tüzel kişilerin öncelikle servis taşımacılığı yetki belgesine sahip olması gerektiği, ancak bu belgenin tek başına yeterli olmadığı,

söz konusu faaliyete başlayabilmek için her bir taşımacılık türüne uygun servis aracı güzergah kullanım belgesinin alınması gerektiği; yapılan incelemede, 10.10.2019 tarihi itibarıyla davacı adına kayıtlı servis taşımacılığı yetki belgesinin bulunduğu, ancak, ... plakalı araç ile yolcu taşımacılığı yapılabilmesine izin veren bir personel servis aracı güzergah kullanım izin belgesinin bulunmadığı, işlem tarihinden sonra... tarihinde ... sayılı personel servis aracı güzergah kullanım izin belgesinin düzenlendiği, bu belgenin geçerlilik tarihinin ise verildiği tarihten başladığı belirtilmiştir.

Olayda, davacı tarafından ücret karşılığı personel servis taşımacılığı yapıldığı davacı beyanı ve tutanakla sabittir.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve dosyada yer alan bilgi ve belgelerin değerlendirilmesinden, servis taşımacılığı yetki belgesi ve kartının tek başına personel servis taşımacılığı yapılabilmesi için yeterli olmadığı ve olayda denetim tarihi itibarıyla personel servis aracı güzergah kullanım izin belgesinin bulunmadığı anlaşıldığından dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Bu itibarla, dava konusu işlemlerin iptali yönündeki... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.