Danıştay 8. Daire E.2021/2024 K.2024/4684

Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, kendisine ait olup kiraya verilen ... plakalı aracın, belediye sınırları içerisinde izin ve ruhsat almaksızın servis taşımacılığında kullanıldığından bahisle Büyükşehir Belediyesi Emir ve Yasaklarını Belirleyen Zabıta Yönetmeliği'nin 9/23. ve 1608 sayılı Yasanın 32. maddesi uyarınca 320,00-TL para cezası verilmesi ve aracın 1 (bir) ay süreyle meslek ve ticaretten men'ine ilişkin ... tarihli ve ... sayılı Bursa Büyükşehir Belediye Encümeni kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; idari para cezası işlemi yönünden, olayda, davacı şirkete ait olup kiraya verilen ... plakalı araç ile Bursa Büyükşehir Belediyesinden izin belgesi almaksızın servis taşımacılığı yaptığı tespit edilerek buna ilişkin tespit tutanağı tanzim edildiği ve izinsiz servis taşımacılığının yapıldığı içeriğinde belirtilen söz konusu tutanağın, araç sürücüsü ... isimli şahıs tarafından herhangi bir itirazi kayıt düşülmeksizin imzalandığı,

bu durumda, davacı şirkete ait araç ile Bursa Büyükşehir Belediyesi Emir ve Yasaklarını Belirleyen Zabıta Yönetmeliği'nin 9/23. maddesinin "Tahdit kapsamı içinde veya dışında, tüm araçlar Belediyeden Ruhsat veya İzin Belgesi almaksızın, ayrıca amacı dışında Büyükşehir Belediyesi sınırları içerisinde taşımacılık yapamazlar." hükmüne aykırı hareket edilerek taşımacılık yapıldığı hususu sabit olduğundan, 5326 sayılı Kanun'un 32. maddesi uyarınca davacı hakkında 320,00 TL idari para cezası uygulanmasına ilişkin dava konusu encümen kararında hukuka aykırılık bulunmadığı;

aracın meslek ve ticaretten men edilmesi işlemi yönünden, 1608 sayılı Kanunun 1. maddesinde "yasaklanan faaliyetin menine" karar verileceği öngörüldüğünden, bu kural uyarınca belediyesinden izin belgesi almaksızın servis taşımacılığı yaptığı sebebiyle davacının ancak izinsiz olarak yaptığı "servisçilik" faaliyetinin yasaklanması mümkün iken,

aracın ruhsatında yazılan amacı doğrultusunda kullanılmasını engelleyecek şekilde trafikten tamamen men edilmesi sonucunu yaratacak şekilde (1) ay süreyle meslek ve ticaretten men edilmesine ilişkin olarak tesis edilen dava konusu encümen kararının bu kısmında hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin aracın meslek ve ticaretten menine ilişkin kısmının iptaline, dava konusu işlemin idari para cezası kısmı yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu olur kararın iptale dair kısmının hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, men işleminin izinsiz yapılan ticari faaliyetin sonlandırılması olduğu, tahdit kapsamında olmayan araç ile izinsiz servis taşımacılığı yapıldığının sabit olduğu, işlemde hukuka aykırılık olmadığı, dava konusu işlemin aracın meslek ve ticaretten menine ilişkin kısmının iptaline dair verilen kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, kararın hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı şirketin kendisine ait olup kiraya verilen ... plakalı aracın, Zabıta Daire Başkanlığı denetim ekiplerince, 14.11.2019 günü Mudanya İlçesi merkezinde yapılan denetim sırasında düzenlenen tespit tutanağında, ... plakalı araçla izinsiz servis taşımacılığı yapıldığı belirtilerek tespiti yapan zabıta memurları ve araç sürücüsü tarafından imzalandığı,

14.11.2019 tarihli tespit tutanağına istinaden Bursa Büyükşehir Belediye Encümeninin ... tarihli ve ... sayılı kararıyla, Büyükşehir Belediyesi Emir ve Yasaklarını Belirleyen Zabıta Yönetmeliğinin 9/23. ve 1608 sayılı Yasanın 32. maddesi uyarınca 320,00-TL para cezası verilmesi ve aracın 1 (bir) ay süreyle meslek ve ticaretten men'ine yönelik işlem tesis edildiği, bunun üzerine Bursa Büyükşehir Belediyesinin ... tarihli ve ... sayılı encümen kararının iptali istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

1608 sayılı Umuru Belediyeye Müteallik Ahkamı Cezaiye Kanunu'nun 1. maddesinde; "Belediye meclis ve encümenlerinin kendilerine kanun, nizam ve talimatnamelerin verdiği vazife ve salahiyet dairesinde ittihaz ettikleri kararlara muhalif hareket edenlerle belediye kanun ve nizam ve talimatnamelerinin men veya emrettiği fiilleri işleyenlere veya yapmayanlara belediye encümenince Kabahatler Kanununun 32. maddesi hükmüne göre idari para cezası ve yasaklanan faaliyetin men'ine karar verilir. Bu kararda ilgili kişiye bir süre de verilebilir." hükmü yer almaktadır.

01.06.2005 tarihinde yürürlüğe giren 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 4. maddesinde, hangi fiillerin kabahat oluşturduğunun kanunda açıkça tanımlanabileceği gibi; kanunun kapsam ve koşulları bakımından belirlediği çerçeve hükmünün içeriğinin, idarenin genel ve düzenleyici işlemleriyle doldurulabileceği, kabahat karşılığı olan yaptırımın türü, süresi ve miktarının ancak kanunla belirlenebileceği düzenlenmiş.

16. maddesinde, kabahatler karşılığında uygulanacak olan idari yaptırım türleri, idari para cezası ve idari tedbirler olarak belirlenmiş; idari tedbirlerin, mülkiyetin kamuya geçirilmesi ve ilgili kanunlarda yer alan diğer tedbirler olduğuna işaret edilerek. 17. maddesinde, idari para cezası.

18. maddesinde, mülkiyetin kamuya geçirilmesi düzenlendikten sonra "Saklı Tutulan Hükümler" başlıklı 19. maddesinde,"1) Diğer kanunlarda kabahat karşılığında öngörülen belirli bir süre için; a) bir meslek ve sanatın yerine getirilmemesi, b) işyerinin kapatılması, c) ruhsat veya ehliyetin geri alınması, d) kara, deniz veya hava nakil aracının trafikten veya seyrüseferden alıkonulması, gibi yaptırımlara ilişkin hükümler ilgili kanunlarda bu kanun hükümlerine uygun değişiklik yapılıncaya kadar saklıdır." kuralına yer verilmiştir.

Bursa Büyükşehir Belediyesi Emir ve Yasaklarını Belirleyen Zabıta Yönetmeliği'nin 9/23. maddesinde de, "Tahdit kapsamı içinde veya dışında, tüm araçlar Belediyeden Ruhsat veya İzin Belgesi almaksızın, ayrıca amacı dışında Büyükşehir Belediyesi sınırları içerisinde taşımacılık yapamazlar." kuralı düzenlenmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer verilen yasal düzenlemelerin değerlendirilmesinden, belediye sınırları içerisinde toplu taşıma ile ilgili (toplu taşıma araçlarına izin ve çalışma ruhsatı vermek, çalışacakları güzergahı belirlemek gibi) hususlarda belediyelerin düzenleme yapma, ceza verme görev ve yetkisinin bulunduğu anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlıkta, davacı şirkete ait olup kiraya verilen tahdit kapsamında olmayan ... plakalı araç ile Bursa Büyükşehir Belediyesinden izin belgesi almaksızın servis taşımacılığı yapıldığı tespit edilerek buna ilişkin tespit tutanağı tanzim edildiği ve izinsiz servis taşımacılığının yapıldığı içeriğinde belirtilen söz konusu tutanağın, araç sürücüsü ... isimli şahıs tarafından herhangi bir itirazi kayıt düşülmeksizin imzalandığı,

bu durumda, davacı şirkete ait araç ile Bursa Büyükşehir Belediyesi Emir ve Yasaklarını Belirleyen Zabıta Yönetmeliği'nin 9/23. maddesi hükmüne aykırı hareket edilerek izinsiz taşımacılık yapıldığı hususunun sabit olduğu, aracın 1 (bir) ay süreyle meslek ve ticaretten men'ine ilişkin ... tarihli ve ... sayılı Bursa Büyükşehir Belediye Encümeni kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, dava konusu işlemin aracın meslek ve ticaretten menine ilişkin kısmının iptaline dair İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunu reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.