Danıştay 8. Daire E.2021/2240 K.2022/5938

Dava konusu istem: Karabük ili, Eflani ilçesi, ... Köyü sınırları içerisindeki ... ve ... sayılı II-b grubu maden sahası içerisinde madencilik faaliyeti sürdüren davacı şirket tarafından, izin süresi biten sahalara ilişkin arazi izin bedellerine dair ihbarnamenin iptali ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla fazladan ödenen 198.909,34-TL'nin ödeme tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte iade edilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında; idarece işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan Yönetmelik hükümlerine göre arazi izin bedelinin hesaplanması gerekmekte iken, Yönetmeliğin değiştirilen önceki hükümlerine göre arazi izin bedelinin hesaplanmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmediği, fazladan ödenmiş olan arazi izin bedeli miktarının tespiti yönünden ise, dava konusu işlem tarihi olan 15/08/2017 tarihinde düzeltilerek yapıldığı belirtilen arazi izin bedeli hesabında, dayanak yönetmelikte 19.04.2015 tarihinde yapılan değişikliğin dikkate alınmadığı,

yapılan bu hesaba göre davacı şirketin 2016 ve 2017 yılları için ödemesi gereken toplam arazi izin bedelinin 564.902,87 TL olarak belirlendiği, Mahkemenin 12/04/2019 tarihli ara kararı üzerine davalı idare personellerince, dayanak yönetmelikte 19/04/2015 tarihinde yapılan değişikliğin dikkate alınarak yapılan hesaplamanın gönderildiği, söz konusu dönemlere ilişkin olarak yapılması gereken hesaplamanın toplam (391,92+192.181,67+366,23+179.583,08)= 372.522,90 TL olduğu,

davalı idare tarafından ise 19.04.2015 tarih ve 29331 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Orman Kanununun 16 ncı Maddesinin Uygulama Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik hükümleri dikkate alınmaksızın 2015 yılı öncesi yönetmelik hükümlerine göre 2016 ve 2017 yılları için yapılan hesaplama sonucunda davacı şirket tarafından ihtirazi kayıtla ödenen meblağın ise toplam (575,29+639,94+266.707,84+296.679,80=) 564.602,87-TL olduğu anlaşılmış,

yapılan bu hesaba göre davacı şirkete fazladan 192.079,97-TL arazi izin bedeli tahakkuk ettirildiği davacı şirketin fazladan ödediği 192.079,97-TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davacıya iade edilmesi, fazlaya ilişkin istemin ise reddi gerektiği sonucuna varılarak dava konusu işlemin iptaline, iadesi istenilen 198.909,34-TL'den fazladan ödendiği anlaşılan 192.079,97-TL'lik kısmının ödeme tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davacıya iadesine, fazlaya ilişkin istem yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, işlemin kesin ve yürütülebilir olmadığı, zararın iadesi istemiyle idareye başvurulmadığı, tazminat isteminin genişletilmesine muvafakatlerinin olmadığı, davacının faiz talebinde bulunmadığı, faiz başlangıç tarihinin en azından davanın açıldığı tarih olması gerektiği, kararda yapılan hesaplama metodunda 2016 ve 2017 yılları arazi izin bedeli tespiti için bedel artış katsayısı oranında artırılması yerine yeni izinler için kullanılan bedel hesaplama yöntemi ile hesap yapıldığı, mevzuata göre devam eden yıllara ait izin bedeli hesap yönteminin uygulanmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, kararın usul ve hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının belirtilen açıklama ile onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Davalı idarece tarafından Mahkemece tazminata hükmedilen kısım yönünden yapılan hesaplamanın 2016 ve 2017 yılları için cari yıl ağaçlandırma birim metrekare bedelinin her yıl güncel olarak kullanılarak yeniden yıllık izin bedeli hesaplandığı Yönetmelikte belirtilen ilk yıl arazi izin bedelinin hesaplama yöntemi esas alınarak bir hesaplama yapıldığı,

mevzuata göre devam eden yıllara ait izin bedellerinin BAK (bedel artış katsayısı) üzerinden artırılarak yapılması gerektiği iddiasına yönelik olarak yapılan incelemede, İlk derece Mahkemesince 12.04.2019 tarihli ara karar ile dava konusu arazi izin bedelinin 19/04/2015 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan Orman Kanunu'nun 16. Maddesinin Uygulama Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına ilişkin Yönetmelikte yer alan katsayıların uygulanması halinde arazi izin bedelinin ne kadar olacağının hesaplanıp bu konuda hazırlanacak açıklama raporunun gönderilmesinin istenildiği,

idarece gönderilen tabloda davacının 19.04.2015 tarihinde Yönetmelikte yer alan katsayılara üzerinden hesaplanan arazi izin bedeli olarak ödemesi gereken tutarın 365.692,52 TL olduğu, davacı tarafından ödenen miktarın ise 564.602,87 TL olduğu anlaşılmakla davacı tarafından fazladan ödenen kısmın 564.602,87-365.692,52 =198.910,35 TL olduğu anlaşılmıştır.

Davacı tarafından da bu hesap bildirildikten sonra tazminat miktarı artırılarak 198.909,34 TL' nin 14.09.2017 tarihinden itibaren yasal faiziyle ödenmesi istenilmiştir.

Mahkemece bedel hesabında idarenin verdiği bilgiler dikkate alınarak 2016 ve 2017 yılları arazi izin bedelinin, ilgili yıllara ait cari yıl ağaçlandırma birim metrekare bedelinin Yönetmeliğin ekinde yer alan izin türü katsayıları ile çarpımı sonucu davacının fazladan 192.079,97 TL ödediği sonucuna varıldığı, kararın sadece davalı idarece temyiz edilmesi ve karardaki tazminat miktarının hesaplama yöntemi nedeniyle idarenin daha düşük bir bedel ödemesine hükmedildiğinden gelinen bu aşamada idarenin hesap yönteminin uygun olmadığına ilişkin iddiasının bozma nedeni sayılmadığı, aksinin idarenin aleyhine olacağı sonucuna varıldığından, yapılan bu açıklama ile kararın onanması gerektiği sonucuna varılmıştır.