Danıştay 8. Daire E.2021/238 K.2024/4764

Dava konusu istem: Dava, davacı belediye tarafından, Antalya Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile onaylanan İlan ve Reklam Yönetmeliğinin 31. maddesinin 1. fıkrasının birinci cümlesi ile 49. maddesinin 1. fıkrasının iptali istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda.

İlan ve Reklam Yönetmeliği'nin dava konusu 49/1'inci maddesi Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla mülga hale geldiğinden, söz konusu maddenin esası hakkında karar verilmesine yer bulunmadığı, Yönetmeliğin ''Antalya İl mülki sınırları içinde seyyar olarak yapılan her türlü ilan ve reklam uygulaması Büyükşehir Belediyesinin iznine tabidir.'' hükmü bakımından (m.31/1) ise.

5216 sayılı Yasanın 7. maddesinin g bendi ile Büyükşehir Belediyesinin yetki alanındaki meydan, bulvar, cadde ve ana yollar ile bu alanlara cephesi bulunan binalar üzerindeki her türlü ilan ve reklamların asılacak yerleri ve bunların şekil ve ebadı ile ilgili belirlemeleri yapma konusunda asıl olarak Büyükşehir Belediyelerinin yetkili kılındığı, ilçe belediyelerine ise 7. maddenin 1. fıkrası dışındaki görevlerin verildiği, dolayısıyla ilçe belediyesine verilen yetkinin daha sınırlı olduğu,

Seyyar yani gezici olarak yapılan ilan ve reklamlarla ilgili gerekli düzenlemelerin ise yine il mülki sınırları içinde genel yetki sahibi olan büyükşehir belediyesince yapılması gerektiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, ilçe belediyesinin yetki ve sorumluluğunda bulunan alanlarda ilan ve reklam yapılmasının büyükşehir belediyesinin iznine tabi kılındığı, yapılan düzenlemenin mevzuata aykırı olduğu gerekçesiyle Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dava, Antalya Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile onaylanan İlan ve Reklam Yönetmeliğinin 31. maddesinin 1. fıkrasının birinci cümlesi ile 49. maddesinin 1. fıkrasının iptali istemiyle açılmıştır.

Dava konusu Yönetmeliğin 31. maddesinin birinci fıkrasında "Antalya İli mülki sınırları içinde seyyar olarak yapılan her türlü ilan ve reklam uygulaması Büyükşehir Belediyesinin iznine tabidir." hükmüne, 49. maddesinin 1. fıkrasında ise "Kentin görünüşünü ve estetiğini etkileyen her türlü ilan ve reklam uygulaması Büyükşehir Belediyesinin iznine tabidir." hükmüne yer verilmiştir.

İlan ve Reklam Yönetmeliği'nin dava konusu 49. maddesinin 1. fıkrası Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla mülga hale geldiğinden, mahkemece söz konusu madde hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş, davacı tarafından bu kısım yönünden temyiz isteminde bulunulmamıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanununun İlan ve Reklam Vergisini düzenleyen 12. maddesinde;" Belediye sınırları ile mücavir alanları içinde yapılan her türlü İlan ve reklam, İlan ve Reklam Vergisine tabidir." 13. maddesi ile mükellef ve sorumluların kimler olduğu, ilan ve reklamlara ait vergilerin mükellefler ve sorumlularca ilgili belediyesine yatırmaktan sorumlu oldukları hüküm altına alınmıştır.

5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunun amacı 1. maddesinde, büyükşehir belediyesi yönetiminin hukuki statüsünü düzenlenmek, hizmetlerin planlı, programlı, etkin, verimli ve uyum içinde yürütülmesini sağlamak olarak belirtilmiş, 3. maddesinde Büyükşehir belediyesi: Sınırları il mülki sınırı olan ve sınırları içerisindeki ilçe belediyeleri arasında koordinasyonu sağlayan; idarî ve malî özerkliğe sahip olarak kanunlarla verilen görev ve sorumlulukları yerine getiren, yetkileri kullanan;

karar organı seçmenler tarafından seçilerek oluşturulan kamu tüzel kişisi olarak tanımlanmış, büyükşehir ve ilçe belediyelerinin görevlerini düzenleyen 7.maddesinin 1. fıkrasının g bendinde.

Büyükşehir belediyesinin yetki alanındaki mahalleleri ilçe merkezine bağlayan yollar, meydan, bulvar, cadde ve ana yolları yapmak, yaptırmak, bakım ve onarımı ile bu yolların temizliği ve karla mücadele çalışmalarını yürütmek; kentsel tasarım projelerine uygun olarak bu yerlere cephesi bulunan yapılara ilişkin yükümlülükler koymak; ilân ve reklam asılacak yerleri ve bunların şekil ve ebadını belirlemek; meydan, bulvar, cadde, yol ve sokak ad ve numaraları ile bunlar üzerindeki binalara numara verilmesi işlerini gerçekleştirmek görev ve sorumluluğunun büyükşehir belediyelerine ait olduğu,

aynı maddenin son kısımlarında da, İlçe belediyelerinin görev ve yetkileri sayılmış ve Kanunlarla münhasıran büyükşehir belediyesine verilen görevler ile birinci fıkrada sayılanlar dışında kalan görevleri yapmak ve yetkileri kullanmak, ilçe belediyelerinin görevleri olarak yer almış, aynı Yasanın 23/1-e maddesinde.

7'nci maddenin birinci fıkrasının (g) bendinde belirtilen alanlar ile bu alanlara cephesi bulunan binalar üzerindeki her türlü ilân ve reklamların vergileri ile asma, tahsis ve bakım ücretlerinin büyükşehir belediyelerinin gelirleri arasında yer aldığı belirtilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanununa göre Büyükşehir Belediyesinin yetki alanındaki meydan, bulvar, cadde ve ana yollar ile bu alanlara cephesi bulunan binalar üzerindeki her türlü ilan ve reklam asılacak yerleri ve bunların şekil ve ebadını belirleme görev ve yetkisinin büyükşehir belediyesinde, bunun dışındaki ana arterde olsa bile yol kenarındaki binaların ana caddeye cephesi olmayan yüzlerine, özel mülke konu bahçe, arsa veya araziye dikilen direklere ya da panolara konulan reklamlarla ilgili düzenleme yapma görev ve yetkisinin ilçe belediyesinde olduğu anlaşılmaktadır.

Bu durumda seyyar, yani gezici olan araçlar ile yapılan ilan ve reklamların niteliği itibariyle kısa süre içerisinde hem büyükşehir hem de ilçe belediyeleri yetki sınırında bulunabileceği göz önüne alındığında davaya konu İlan ve Reklam Yönetmeliğinin 31/1. Maddesinde yetkili birim olarak sadece büyükşehir belediyesinin belirlenmesinin mevzuata aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, davanın reddi yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARŞI OY

(X)- Bölge İdare Mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkün olup, temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçelerinde ileri sürülen temyiz nedenleri anılan kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığından, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği oyumuz ile aksi yöndeki Dairemiz çoğunluk kararına katılmıyoruz.