Danıştay 8. Daire E.2021/2636 K.2023/6498

Dava konusu istem: Dicle Üniversitesi Çocuk Diş Hekimliği Bölümü'nde doktora öğrencisi olan davacı tarafından, tez savunma sınavına alınma talebiyle yapılan başvurunun uygun görülmemesine ve doktora öğrenciliğinin sonlandırılmasına ilişkin … tarih ve … sayılı kararın iptaline karar verilmesi istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararında; davalı idare tarafından yapılan 2013-2014 eğitim-öğretim yılı bahar yarıyılında yüksek lisans ve doktora programlarına kabul edilecek öğrencilere ilişkin lisansüstü öğrenci alım ilanı üzerine, davacı tarafından yapılan başvuru üzerine yapılan inceleme neticesinde davacının başvurusunun kabul edilerek kaydının yapıldığı, bu başvuruda davacının, davalı idareyi yanıltmasının veya hatasının olmadığı, hatalı kayıt işleminin davalı idarenin yeterli incelemeyi yapmamasından kaynaklandığı,

davacının hatasından veya hilesinden kaynaklanmayan, davalı idarenin yeterli incelemeyi yapmamasından kaynaklanan bir husustan dolayı davacının sorumlu tutularak, Anayasa ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ile koruma altına alınan eğitim hakkının engellenmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek, 2577 sayılı Kanun'un 45. maddesi uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğu, Kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Kayseri Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi'nden 10/08/2012 tarihinde mezun olan ve Ekim/2011 dönemi ÜDS'den 53,75 puan alarak, davalı Dicle Üniversitesi'nin Çocuk Diş Hekimliği Bölümü'ne doktora öğrenciliğine kaydı yapılan davacı tarafından, tez savunma sınavına alınma talebiyle yapılan başvuru üzerine,

doktora öğrenciliğine başvuru yaptığı dönemde ÜDS'den 55 puan alması gerekirken, 53,75 puan ile başvurusunun kabul edildiğinin tespit edilmesi sonucunda Sağlık Bilimleri Enstitü Yönetim Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararıyla, davacının '2013-2014 Bahar dönemi doktora öğrenci alım ilanındaki ön koşul olan yabancı dil puan şartını taşımadığı' gerekçesiyle tez savunma sınavına alınma talebinin uygun görülmemesine ve doktora öğrenciliğinin sonlandırılmasına karar verilmesi üzerine anılan işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

Davacının doktora programına kabulünün yapıldığı 2013 yılı itibarıyla yürürlükte olan 01/07/1996 tarihli Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin doktora programlarına başvuru ve kabul kısmını düzenleyen 16. maddesinin 5. fıkrasında; "Doktora programına öğrenci kabulünde anadilleri dışında Yükseköğretim Kurulu tarafından kabul edilen merkezi yabancı dil sınavları ile eşdeğerliği kabul edilen uluslararası yabancı dil sınavlarından en az 55 puan veya ÖSYM tarafından eşdeğerliği kabul edilen uluslararası yabancı dil sınavlarından bu puan muadili bir puan alınması zorunlu olup, bu asgari puanların girilecek programların özelliklerine göre gerekirse yükseltilmesine üniversite senatosu tarafından karar verilir." hükmü düzenlenmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulu'nun 22/12/1973 tarih ve E:1968/8, K:1973/14 sayılı kararı ile, idarenin yokluk, açık hata, memurun gerçek dışı beyanı ve hilesi hallerinde süre aranmaksızın kanunsuz terfi veya intibaka dayalı ödediği meblağını her zaman geri alabileceği; belirtilen istisnalar dışında kalan hatalı ödemelerin geri alınmasının, hatalı ödemenin ilk yapıldığı tarihten başlamak üzere idari dava açma süresi içinde mümkün olduğu, bu süre geçtikten sonra geri alınamayacağı karara bağlanmıştır.

Anılan karar, her ne kadar hatalı terfi ve intibaktan doğan ödemelerin geri alınmasına ilişkin ise de, bu karar ile idari işlemlerin geriye alınmasında uyulması gereken temel ilkeler ortaya konulmuş bulunduğundan, anılan kararın tüm hatalı işlemlerin idarece geri alınmasında da dikkate alınması gerekmekte olup dava açma süresi içinde, hukuka aykırı tüm işlemlerini geri almaya yetkili olan idarenin, dava açma süresi geçtikten sonra ancak, yok hükmündeki idari işlemleri ile ilgililerin gerçeğe aykırı beyanı veya hilesi nedeniyle veya açıkça hataya düşerek tesis ettiği idari işlemlerini, süre kaydı aranmaksızın geri alması mümkün bulunmaktadır.

Bu tür işlemlerin ilgililer lehine hak doğurması mümkün bulunmadığı gibi bu nitelikleri itibariyle istikrar oluşturmaları da mümkün değildir. Zira kazanılmış hak, objektif bir hukuk kuralının kişilere uygulanmasıyla objektif ve genel hukuki durumun kişisel bir işlemle özel hukuki duruma dönüşmesidir. Bu nedenle davalı idare tarafından usulüne aykırı yapılmış olan işlemin açık hataya dayalı olarak her zaman geri alınabilmesi mümkündür.

Uyuşmazlıkta; Dicle Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü 2013-2014 eğitim öğretim yılı bahar yarıyılı lisansüstü öğrenci alımı ilanında, doktora programına başvuracakların ÜDS veya KPDS'den 55 puan almış olmaları veya bu sınavlara eşdeğer kabul edilen bir sınavda bu puana muadil bir puan almış olmaları koşulunun arandığı, davacı tarafından yapılan başvuruda, yabancı dil bilgisi olarak 2011 Ekim dönemine ait ÜDS puanının 53 olarak beyan edildiği açık olmakla birlikte, yukarıda yer verilen mevzuat düzenlemeleri ve ilan uyarınca aranılan yabancı dil şartı sağlanmaksızın davalı idare tarafından açık hataya dayalı olarak davacının doktora programına kaydının yapıldığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda; tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık, aksi yöndeki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunu reddeden temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.

KARŞI OY

(X-) Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmediğinden temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyoruz.