Danıştay 8. Daire E.2021/2656 K.2024/4416

Dava konusu istem: ... ili, ... ilçesi dahilinde S:... sayılı IV (a) grubu maden işletme ruhsatını uhdesinde bulunduran davacı şirket tarafından, 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 24'üncü maddesinin on birinci fıkrası uyarınca, aynı Kanun'un 7'nci maddesinde öngörülen izinlerin 17/12/2018 tarihine kadar verilmemesi nedeniyle, 17/12/2017 tarihinden 17/12/2018 tarihine kadar olan dönem için 77.632,00-TL idari para cezası ile tecziyesine ilişkin Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün ... tarih ve E.... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; ... ili, ... ilçesi dahilinde bulunan S:... sayılı IV (a) grubu maden işletme ruhsatını 17/12/2013 tarihinde almasına karşılık dava konusu işlem tarihi itibariyle 3213 sayılı Kanun'un 7'nci maddesinde öngörülen izinlerin (ÇED izni, mülkiyet izni, GSM izni) alınmadığı, her ne kadar davacı şirket tarafından, 3213 sayılı Kanun'un 7'nci maddesinde öngörülen izinlerin alınamamasında bir kusurlarının bulunmadığı,

ruhsat birleştirme taleplerinin davalı idarece sonuçlandırılmayarak adeta kendi kusurlu davranışına dayanarak dava konusu idari para cezasını uyguladığı ileri sürülmüşse de; bu durumun davacı şirketin Maden Kanunu'ndan doğan yükümlülüklerini ortadan kaldırmayacağı gibi ileri sürülen söz konusu iddiada dahi alınması gereken izinleri öngörülen sürede almadığının davacı şirket tarafından açıkça kabul edildiği; davacı şirketin, maden işletme ruhsatı için öngörülen ÇED izni, mülkiyet izni, GSM izninin davalı idareye sunulmadığının sabit olduğu anlaşıldığından,

davacı şirketin 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 24'üncü maddesinin on birinci fıkrası uyarınca, 17/12/2017 tarihinden 17/12/2018 tarihine kadar olan dönem için, aynı Kanun'un 7'nci maddesinde öngörülen izinlerin davalı idareye sunulmadığından bahisle idari para cezası ile tecziyesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, işletme ruhsatı sahibi bir kişinin 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 24'üncü maddesinin on birinci fıkrasında aynı Kanun'un 7'nci maddesine atfen belirtilen 3 yıllık süreyi izleyen her yıl için maktu idari para cezasına muhatap kılınmasının aynı fail ve aynı fiil için ikinci kez yargılama ve cezalandırma olmaz ilkesine açıkça aykırılık oluşturduğu, idare tarafından her sene aynı kabahat fiili için ayrı bir idari para cezası uygulandığı yönündeki iddialarının hem İdare Mahkemesince hem de istinaf aşamasında Bölge İdare Mahkemesince karşılanmadığı, bu haliyle Anayasa ile korunan gerekçeli karar hakkının ihlâl edildiği, istinaf aşamasında duruşma taleplerinin gerekçesiz olarak reddedildiği, dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, davacının temyiz dilekçesinin duruşma talepli olduğu, ancak 08/04/2022 tarihli dilekçe ile duruşma talebinden vazgeçildiği görülmekle, duruşma istemi hakkında işlem yapılmaksızın, işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

... ili, ... ilçesi hudutları dahilinde ve davacı uhdesinde bulunan S:... sayılı IV (a) grubu maden işletme ruhsatına ilişkin olarak, 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 24'üncü maddesinin on birinci fıkrası uyarınca, aynı Kanun'un 7'nci maddesinde öngörülen izinlerin 17/12/2018 tarihine kadar verilmemesi nedeniyle 17/12/2017 tarihinden 17/12/2018 tarihine kadar olan dönem için 77.632,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün ... tarih ve E.... sayılı işleminin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

3213 sayılı Maden Kanunu'nun "İşletme ruhsatı ve madenin işletilmesi" başlıklı 24. maddesinin 11. fıkrasında, "7 nci maddeye göre gerekli izinlerin alınmasından itibaren işletme izni verilir. Bu iznin verildiği tarihten itibaren Devlet hakkı alınır.

Ruhsat sahibince, işletme ruhsatı yürürlük tarihinden itibaren üç yıl içinde 7 nci maddeye göre alınması gerekli olan çevresel etki değerlendirme kararı, mülkiyet izni, işyeri açma ve çalışma ruhsatı ile Genel Müdürlüğün kayıtlarına işlenmiş alanlar ile ilgili izinlerin Genel Müdürlüğe verilmesini müteakip, işletme izni düzenlenir. Süresi içinde yükümlülükleri yerine getirilmeyen ruhsatlar için her yıl 50.000 TL idari para cezası verilir.

İşletme ruhsat süresi sonuna kadar bu fıkrada belirtilen izinlerden dolayı işletme izninin alınamaması hâlinde ruhsat süresi uzatılmaz." düzenlemesine; aynı Kanunun "Ruhsat bedeli, cezalar ve diğer yaptırımlar" başlıklı 13. maddesinin 2. fıkrasının ilk cümlesinde dava konusu işlem tarihiyle yürürlükte olan halinde, "... bu Kanun gereğince uygulanan idari para cezaları her yıl 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca belirlenen yeniden değerleme oranı nispetinde artırılır." düzenlemesine; aynı maddenin 3. fıkrasında.

"Bakanlık, mülki idare amirlikleri ve il özel idareleri tarafından bu Kanuna göre verilen idari para cezaları hakkında 30/3/2005 tarihli ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu hükümleri uygulanır. Bu Kanuna göre verilen idari para cezaları tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenir. Tahakkuk eden ve ödenmeyen Devlet hakları 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre takip ve tahsil edilmek üzere ilgili tahsil dairesine bildirilir." hükmüne yer verilmiştir.

5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 5. maddesinde; "26.9.2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun zaman bakımından uygulamaya ilişkin hükümleri kabahatler bakımından da uygulanır. Ancak, kabahatler karşılığında öngörülen idarî yaptırımlara ilişkin kararların yerine getirilmesi bakımından derhal uygulama kuralı geçerlidir. Kabahat, failin icraî veya ihmali davranışı gerçekleştirdiği zaman işlenmiş sayılır. Neticenin oluştuğu zaman, bu bakımdan dikkate alınmaz." kuralı yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlıkta, temyize konu kararın cezalandırmaya esas alınan fiilin sübuta erdiğine ilişkin gerekçesinde isabetsizlik bulunmamaktadır. Ancak, cezaya esas fiilin hangi tarihte gerçekleştiğinin tespiti uygulanacak idari para cezası miktarı açısından önem taşımaktadır.

3213 sayılı Maden Kanunu'na aykırılık teşkil eden eylemi nedeniyle davacıya, 17.12.2017 - 17.12.2018 yılı için 77.632,00 TL idari para cezası verilmiş olup, Kabahatler Kanunu'nun 5. maddesinde yer verilen kabahatin, failin icraî veya ihmali davranışı gerçekleştirdiği zaman işlenmiş sayılacağı ve neticenin oluştuğu zamanın, bu bakımdan dikkate alınmayacağı düzenlemesi gereğince, davacıya işlenen fiilin gerçekleştiği tarih olan 2018 yılının karşılığı olan idari para cezası verilmesi gerekirken, ilgili dönem için 2019 yılı için yeniden değerleme oranında güncellenen değer üzerinden idari para cezasının verildiği anlaşılmakta olup,

dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan ceza tutarı dikkate alınmak suretiyle 3213 sayılı Kanunun 24. maddesinin 11. fıkrası kapsamında verilen dava konusu idari para cezasında bu yönüyle hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmaktadır.

Bu itibarla, davanın reddi yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.