Danıştay 8. Daire E.2021/2856 K.2024/5441

Dava konusu istem: Kütahya İl sınırları içerisinde bulunan S:… sayılı maden işletme ruhsatına sahip davacı şirket tarafından, 3213 sayılı Maden Kanununun 24. maddesinin 2. fıkrası gereğince 25.098,00-TL idari para cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin … tarih ve E…. sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:.

İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacı hakkında 25.098,00-TL idari para cezası tesis edilmesine ilişkin Maden İşleri Genel Müdürlüğü'nün … tarih ve E… sayılı işleminden, İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı Göztepe Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün 12.02.2019 düzenleme tarihli ödeme emrinin, dava dilekçesinde davacı tarafça beyan edildiği üzere 01.07.2019 tarihinde e-tebligat yoluyla tebliğ edilmesi ile davacının haberdar olduğu,

7201 sayılı Yasanın 4. fıkrasında yer verilen "elektronik yolla tebligatın, muhatabın elektronik adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılacağı" hükmü uyarınca dava konusu işlemin davacıya tebliğ tarihinin 06.07.2019 tarihine isabet ettiği, her ne kadar 3213 sayılı Kanun kapsamındaki idari para cezaları için dava açma süresi 30 gün ise de, davalı idarece dava konusu işlemin davacıya usulüne uygun olarak tebliğ edildiğine ilişkin herhangi bir bilgi ve belge sunulmadığı anlaşıldığından dava açma süresinin 2577 sayılı Yasanın 7. maddesi uyarınca 60 gün olarak kabul edilmesi gerekmekte olup,

buna göre 06.07.2019 tarihi esas alınarak davacının 60 günlük dava açma süresi içerisinde en geç 04.09.2019 günü mesai bitimine kadar dava açması veya aynı Kanunun 11. maddesi uyarınca davalı idareye başvurması gerekirken bu süre geçtikten sonra 18.09.2019 tarihinde (...

İdare Mahkemesi'nin E:… sayılı dosyası ile açılan ilk davanın açılış tarihinin 18.09.2019 tarihi olduğunun, gerek davacı tarafından dava dilekçesinde belirtildiği, gerekse Uyap kayıtlarından anlaşıldığından) iş bu davanın açılmış olması nedeniyle davanın süre aşımı sebebiyle reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, söz konusu ödeme emrinin dayanağı idari işlemle ilgili herhangi bir bildirim yapılmadığının açık ve net bir şekilde ortada olduğu, İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı Göztepe Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün 12/02/2019 düzenleme tarihli ödeme emri vasıtasıyla 01/07/2019 tarihinde haberdar olduğu, idari işleme karşı, dava açma sürelerine riayet ederek 10/07/2019 tarihinde ...

Vergi Mahkemesi'nde E:… sayı ile dava açtığı, 06/07/2019 öğrenme tarihi olarak esas alındığında davanın süresinde açıldığı açık ve net bir şekilde görüleceği, ... Vergi Mahkemesinin … tarih, K:…, K:… sayılı kararı ile davanın görev yönünden reddi ile dosyanın görevli İstanbul İdare Mahkemesine gönderilmesine karar verildiği, ilgili dosya akabinde.

İdare Mahkemesi E:... sayılı dosya ile görülmüş, ilgili dosyada … karar sayı ile 2577 sayılı İdari Yargılama Usul Kanunu'nun 15. maddesi gereğince yeni bir dilekçe ile davanın yenilenmesi konusunda 30 günlük süre verildiği, kendisine verilen süre içinde yeniden başvuru yapmış ve dosya, ... İdare Mahkemesi E:… sayı ile görüldüğü ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Kütahya İl sınırları içerisinde ve davacı uhdesinde bulunan S:… sayılı IV.grup arama ruhsat sahası ile ilgili tevdi edilen işletme projesi ve eklerinin davalı idare tarafından incelenmesi sonrasında, teknik eksikliklerin giderilmesi için davacıya 3 ay süre verildiği ve 27/07/2017 tarihinde davacıya tebliğ edilmiştir.

Davacı tarafından süresinde eksikliklerin giderilmemesi nedeniyle davalı idarece 3213 sayılı Maden Kanununun 24. maddesinin 2. fıkrası gereğince 25.098,00-TL idari para cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin … tarih ve E…. sayılı işlem tesis edilmiş ve davacının KEP adresine gönderilmiştir. Ancak aktivasyon sözleşmesi imzalanmadığı bu nedenle tebliğin gerçekleştirilmediği, dava konusu işlemden ancak davacının İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı Göztepe Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün 12.02.2019 düzenleme tarihli ödeme emrinin, dava dilekçesinde davacı tarafça beyan edildiği üzere 01.07.2019 tarihinde e-tebligat yoluyla tebliğ edilmesi ile davacının haberdar olduğu ve işleminin iptali istemiyle görülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

Anayasanın "Temel hak ve hürriyetlerin korunması" başlıklı 40. maddesine, 03.10.2001 tarih ve 4709 sayılı Kanun'un 16. maddesiyle eklenen ikinci fıkrada ise, "Devlet, işlemlerinde, ilgili kişilerin hangi kanun yolları ve mercilere başvuracağını ve sürelerini belirtmek zorundadır." hükmü yer almıştır. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Dava açma süresi" başlıklı 7. maddesininde; dava açma süresinin özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde idare mahkemelerinde altmış gün olduğu belirtilmiştir.

3213 sayılı Maden Kanununun "Ruhsat bedeli, cezalar ve diğer yaptırımlar" başlıklı 13. maddesinin 3. fıkrasında, "Bu Kanuna göre verilen idari para cezaları tebliğinden itibaren bir ay içinde Genel Müdürlüğün muhasebe birimi hesabına ödenir. İdari para cezalarına karşı otuz gün içinde idare mahkemelerinde dava açılabilir. Verilen idari para cezalarına karşı yargı yoluna başvurulması takip ve tahsilatı durdurmaz.

Genel Müdürlük genel bütçeye gelir kaydedilmek üzere ilgili bedeli en geç on beş iş günü içerisinde Hazine hesabına aktarır. Tahakkuk eden ve ödenmeyen Devlet hakları 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre takip ve tahsil edilmek üzere ilgili tahsil dairesine bildirilir. İlgili tahsil dairesi idari para cezası tamamen tahsil edildikten itibaren en geç bir ay içerisinde durumu Genel Müdürlüğe bildirir." hükmü bulunmaktadır.

7201 sayılı Tebligat Kanununun "Elektronik tebligat" başlıklı 7/a (Ek:11/1/2011-6099/2 md.) (Değişik:28/2/2018-7101/48 md.) maddesinde; "Elektronik yolla tebligat, muhatabın elektronik adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır." düzenlemesi bulunmaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda belirtilen Anayasanın 40. maddesine getirilen ek fıkranın gerekçesinde, değişikliğin, bireylerin yargı ya da idari makamlar önünde sonuna kadar haklarını arayabilmelerine kolaylık ve imkân sağlanması amacıyla ve son derece dağınık mevzuat karşısında kanun yolu, mercii ve sürelerin belirtilmesinin hak arama, hak ve hürriyetlerin korunması açısından zorunluluk hâline gelmesi nedeniyle yapıldığına değinilmiştir.

Anayasal düzenlemeler ve değinilen gerekçeden, Devletin, kurumları vasıtasıyla tesis edilen her türlü işlemlerinde, bu işlemlere karşı başvurulacak yargı yeri veya idari makamlar ile başvuru süresinin gösterilmesinin bir anayasal zorunluluk hâline getirildiği anlaşılmaktadır. Anayasa'nın bağlayıcılığı karşısında, bu zorunluluğa; yasama, yürütme ve yargı organlarının, idare makamlarının ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarının uymakla yükümlü oldukları kuşkusuzdur.

Yazılı olarak bildirilen özel veya genel dava açma süresine tabi idari işlemlerde dava açma süresinin belirtilmediği hallerde dava açma süresi uygulaması konusunda ortaya çıkan içtihat aykırılığının, içtihatların birleştirilmesi yoluyla giderilmesinin istenilmesi üzerine konunun, Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulu tarafından görüşülmesi sonucunda verilen ve 19/06/2022 tarih ve 31871 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Danıştay İçtihadı Birleştirme Kurulunun 15/03/2022 tarih ve E:2021/2 K:2022/1 sayılı kararında;

yazılı olarak bildirilen özel veya genel dava açma süresine tabi idari işlemlerde, dava açma süresinin belirtilmediği hallerde genel dava açma süresinin uygulaması gerektiğine ve içtihatların bu doğrultuda birleştirilmesine karar verilmiştir. 2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 40. Maddesi uyarınca Danıştay daire ve kurulları ile idari mahkemelerin ve idarenin bu karara uyması zorunludur.

Dosyanın incelenmesinden, davacı şirket tarafından dava konusu olan, 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 24. maddesinin 2. fıkrası gereğince 25.098,00-TL idari para cezası ile cezalandırılmasına ilişkin … tarih ve E… sayılı işlem tesis edildiği, davacı şirket tarafından dava dilekçesinde dava konusu para cezası işleminin taraflarınca ödeme emri vasıtasıyla 01/07/2019 tarihinde haberdar olduğunun beyan ettiğini; davalı idare kayıtlarında yapılan incelemede davacının adresine davacının KEP adresine gönderilmiştir, ancak aktivasyon sözleşmesi imzalanmadığı bu nedenle tebliğ gerçekleştirilmediği anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlıkta; dava konusu işlemin davacı tarafından beyan edilen ilk ıttıla tarihinde haberdar olduğu kabul edilse bile, idari para cezasına karşı başvurulacak mercinin neresi olduğu ve de başvurusu süresinden davacı yanca haberdar olmadığı görülmektedir.

Dava konusu idari para cezası hakkında … tarihinde ... Vergi Mahkemesinde açılan davada, 12/07/2019 tarihinde "görev yönünden reddine, dosyanın yetkili ve görevli İstanbul İdare Mahkemesine gönderilmesine" karar verildiği, ... İdare Mahkemesi tarafından … tarihinde "dilekçenin reddine" karar verildiği, davacı tarafından dilekçesinin yenilenmesi üzerine ... İdare Mahkemesi tarafından bu defa da 08/10/2019 tarihinde yeniden "dilekçenin reddine " karar verildiği, dilekçe yenilenerek davanın Kütahya İdare Mahkemesinde açıldığı, … İdare Mahkemesi tarafından E:… Esas sayılı dosyasıyla uyuşmazlık hakkında süresinde bulunmadığı gerekçesiyle davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verildiği görülmektedir.

Bu durumda, dava konusu işlemin tesisini müteakiben özel veya genel dava açma süresine tabi idari işlemlerden olan Maden Kanunu uyarınca tesis edilen idari para cezası hakkında genel dava açma süresinin uygulanması gerektiği, bu nedenle,01/07/2019 tarihinde öğrenilen dava konusu işlem hakkında 10/07/2019 tarihinde ... Vergi Mahkemesinde açılan davanın süresi içerisinde açıldığı sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, davanın süre aşımı nedeniyle reddi yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.