Danıştay 8. Daire E.2021/2896 K.2024/6101

Dava konusu istem: Afyonkarahisar İli, Çay İlçesi hudutları dahilinde ve davacı uhdesinde bulunan, S:... sayılı 1 (b) grubu maden işletme ruhsat sahasında, ... sayılı mera parselinden izinsiz toprak alındığı gerekçesiyle Maden Kanunu'nun 7. maddesi uyarınca 46.579,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü işleminin iptali ile idari para cezası sebebiyle ödenen tutarın ödeme tarihi itibariyle işleyecek yasal faiziyle birlikte iadesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında; mera tahsis amacı değişikliği yapılmadan mera parselinde işletme ruhsatı bulunsa dahi işletme/üretim faaliyeti yapılmasının mümkün olmadığı, işletme ruhsatı bulunan bir alanda arama faaliyeti yapılmasının ise Madencilik Faaliyetleri İzin Yönetmeliği'nin 40. maddesi uyarınca arama ruhsatı dönemindeki işlemlerin yapılmasına bağlı kılındığı,

ruhsat sahibinin yarma, sondaj, galeri gibi maden arama faaliyetlerinde bulunmadan önce Tarım ve Orman Bakanlığı İl Müdürlüğünü bilgilendirmesi ve verilecek izin doğrultusunda arama faaliyetinde bulunması gerektiği, dava konusu olayda, davacı tarafından yapılmış bir arama izni başvurusu bulunmadığı, Maden Yönetmeliği'nin 114. maddesi ile yüzeyden numune alınmasının izin gerektirmeyeceğinin düzenlendiği ancak mera parselinde yarma açılmasının yüzeyden numune alınması olarak değerlendirilmesinin hukuken mümkün olmadığı,

davacının yarma açmak suretiyle mera parselinden toprak almasının Maden Kanunu'nun fiilin gerçekleştiği 12/10/2017 tarihinde yürürlükte bulunan 7/21. maddesi uyarınca para cezası gerektirdiği hususunda tartışma bulunmadığı, ancak para cezasının fiilin gerçekleştiği ve tetkik raporunun düzenlendiği tarihte yürürlükte bulunmayan ve 14/02/2019 tarihinde yürürlüğe giren aynı maddedeki değişiklik hükmüne göre hesaplanmasının ceza hukukunun genel ilkesi olan aleyhe kanunların geriye yürümezliği ilkesine ve hukuka uygun olmadığı,

ceza miktarının fiil tarihinde yürürlükte bulunan madde hükmüne göre ve fiil tarihindeki yeniden değerleme oranı dikkate alınarak hesaplanması gerektiği, dava konusu işlemde de Maden Kanunu'nun 7/21. maddesinin idari para cezasına konu fiilin işlendiği tarihte yürürlükte bulunan şekline yer verildiği ancak ceza miktarının 2019 yılı yeniden değerleme oranına göre belirlendiği, buna göre 2017 yılı için davacıya verilecek cezanın 32.887,00-TL olması gerektiği, davacı tarafından Afyonkarahisar İli, Çay İlçesi, ...

Köyü, ... sayılı mera parselinden yarma açmak suretiyle numune alındığı sabit olduğundan ve gerekli ruhsat ve izinler bulunmaksızın bu faaliyet gerçekleştirildiğinden 3413 sayılı Kanun'un 7/21. maddesine göre para cezası ile cezalandırılması işleminin 32.887,00-TL'lik kısmında hukuka aykırılık, fiilin gerçekleştiği tarihten sonra yürülüğe giren değişiklik uyarınca belirlenen ceza tutarının 13.692,00-TL'lik kısmında ise hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçeleriyle, dava konusu idari para cezasının 13.692,00-TL'lik kısmı yönünden işlemin iptaline, 32.887,00-TL'lik kısmı yönünden ise reddine,

davalı idareye ödenen idari para cezasının ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte iadesi istemi yönünden ise incelenmeksizin reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, kararın redde yönelik kısmının hukuka aykırı olduğu, İdare Mahkemesi kararıyla hukuka uygunluk denetiminin aşıldığı, yeni bir işlem tesisi yoluna gidildiği, numune alımının yarma olarak değerlendirilmesinin yanlış olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.