Danıştay 8. Daire E.2021/2953 K.2024/818

Dava konusu istem: Çorum ili, Alaca ilçesi sınırları içerisinde Karayolları Genel Müdürlüğü uhdesinde bulunan II-A grubu kalker (mıcır) hammadde üretim izni sahasında davalı idare yetkililerince yapılan denetimde söz konusu alanı Karayolları Genel Müdürlüğü adına işleten yüklenici davacı şirketçe Maden Kanunu'nun 10. maddesi uyarınca tutulması gereken daimi nezaretçi defterinin noter onayı olmaksızın tutulmaya başlanması sebebiyle davacı şirkete 31.054,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'nün ... tarih ve E... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; Maden Yönetmeliği'nin 4. maddesine göre defterin noter onaylı olarak tutulmasının gerektiğinin açıkça belirtildiği, defterin ruhsat sahasındaki iş ve işlemlerin kaydı hakkında tutulduğu ve önemli bir amaca hizmet ettiğinin de ortada olduğu, noter onayı olmadan defter tutulmasının Maden Kanunu'nun 10/6 maddesindeki defterin düzenli tutulmaması kapsamında değerlendirilebileceği, bahsi geçen Kanun'da defterin düzenli tutulmaması hallerinin tek tek sayma yoluyla ayrıntılı olarak belirtilmesinin beklenemeyeceği sonucuna varılarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Davacı şirket tarafından denetim sırasında ibraz edilen defterin içerik itibariyle düzenli olduğu ve denetim tarihi itibariyle noter onayının bulunduğunun görülmesi karşısında, noter onayından önce de kayıt içermesinin usulüne uygun olarak tutulan defterin "düzensiz olması" sonucunu doğurmayacağı sonucuna varıldığından, davacı şirketin anılan fiil nedeniyle 3213 sayılı Kanun'un 10/6.maddesi uyarınca idari para cezası ile cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık, davanın reddi yolundaki idare mahkemesi kararında ise hukuki isabet görülmediğini, davacının istinaf başvurusunun kabulü dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, defterin noter onayı olmadan doldurulması defterin sonradan da doldurulabilmesine olanak tanımakta olduğunu. Defterin zamanında tutulmamasının da defterin düzenli tutulmaması olduğunu, noter onayının amacının bunu sağlamak olduğunu bu nedenle dava konusu işlemin yasaya uygun tesis edildiğini ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARŞI OY

(X)- Dava, Çorum ili, Alaca ilçesi sınırları içerisinde Karayolları Genel Müdürlüğü uhdesinde bulunan II-A grubu kalker (mıcır) hammadde üretim izni sahasında davalı idare yetkililerince yapılan denetimde söz konusu alanı Karayolları Genel Müdürlüğü adına işleten yüklenici davacı şirketçe Maden Kanunu'nun 10. maddesi uyarınca tutulması gereken daimi nezaretçi defterinin noter onayı olmaksızın tutulmaya başlanması sebebiyle davacı şirkete 31.054,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'nün ... tarih ve E... sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.

Maden Kanunu'nun 10. maddesinin 6. fıkrasının işlem tarihindeki halinde "Daimi nezaretçi, atandığı ruhsat sahasındaki faaliyetleri düzenli bir şekilde denetleyerek tespit ve önerilerini daimi nezaretçi defterine haftada en az bir kez kaydetmek zorundadır. Bu süre içerisinde işletmede yeni bir durumun ve/veya işletme güvenliği açısından riskli bir durumun ortaya çıkması hâlinde bu hususu aynı gün deftere kaydetmesi zorunludur.

Aksi takdirde daimi nezaretçiye 1.000 TL idari para cezası uygulanır. İkinci kez bu yükümlülüklerin yerine getirilmemesi durumunda daimi nezaretçiye 5.000 TL idari para cezası uygulanarak bu Kanun gereğince yapacakları beyanlar bir yıl süreyle geçersiz sayılır. Daimi nezaretçi defterini, daimi nezaretçi ile ruhsat sahibi veya vekili imzalar.

Defterin ibraz edilmemesi, ruhsat sahibi ya da vekili tarafından imzalanmaması veya düzenli tutulmaması hâlinde, ruhsat sahibine 31.054 TL idari para cezası verilir. Bu fıkranın ihlalinin ruhsat sahibi veya vekili tarafından aynı yıl içerisinde tekrarı hâlinde idari para cezası iki kat olarak uygulanır." düzenlemesi bulunmaktadır.

Dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan 21/09/2017 tarih ve 30187 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Maden Yönetmeliği'nin 4. maddesinin k fıkrasında, "Daimi nezaretçi defteri: Noter tarafından onaylanmış olan, daimi nezaretçi/nezaretçilerinin proje faaliyetlerine ilişkin eksiklik, aksaklık ve önerilerinin yazıldığı, vardiyalı çalışan işletmelerde ise teknik elemanın da ilgili bölümlerini doldurduğu, istihdam edenler ile birlikte imzaladığı Ek-4’de yer alan formata uygun olarak düzenlenen defteri," olarak tanımlanmıştır.

Davalı idare tarafından 08.05.2019 tarihinde gerçekleştirilen mahallinde tetkik incelemesinde, daimi nezaretçi defterinin noter onaylamadan kullanıldığı tespit edilmiştir. Bu nedenle uyuşmazlıkta daimi nezaretçi defterinin noter onayından önce tutulmadığı yönünde itirazda bulunmadığı da göz önüne alınarak, noter onayı olmaksızın tutulmaya başlanması sebebiyle temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığından temyiz isteminin kabulü ile temyize konu kararın bozulması gerektiği düşüncesi ile aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyorum.