Danıştay 8. Daire E.2021/2975 K.2024/4141

Dava konusu istem: Afyonkarahisar İli, ... İlçesi, ... Köyü hudutları dahilinde bulunan S:... sayılı IV. Grup işletme ruhsatı ile faaliyet gösteren davacı hakkında S:... ruhsat sahası için Maden Kanunu'nun 24. maddesinin 11. fıkrası gereğince alınması zorunlu olan 7. madde izinlerinin kanunda belirtilen süre içerisinde tamamlanıp genel müdürlüğe tevdii edilmediğinden bahisle 52.790,00 TL idari para cezası verilmesine ilişkin Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Maden İşleri Genel Müdürlüğü'nün ... tarih ve E... sayılı işleminin iptali ile ödenmiş olan 39.592,50 TL'nin iadesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacıya ruhsatı için gerekli izinleri 3 yıl içerisinde almama fiilinden kaynaklı olarak kanun maddesinin yayımlandığı tarihten (18.02.2015) itibaren 1 yıl sonrasına tekabül eden 18.02.2016 tarihine kadar almamış olması halinde (şartları oluşmak ve yargısal denetime açık olmak üzere) idari para cezası verilebileceğini, dava konusu süresi içerisinde yükümlülüklerin yerine getirilmemesi fiilinden kaynaklı olarak ise ilk defa ancak 18.02.2016 tarihinden sonraki yıl yani 2017 yılında idari para cezası verilebileceği açık olduğunu, davalı idarece,

3 yıllık sürenin dolmasından sonra ayrıca süresinde yükümlülüklerin yerine getirilmemesi nedeniyle henüz 2017 yılına gelinmeden ve isnat edilen fiil henüz sübut bulmadan davacıya idari para cezası verilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılarak dava konusu işlemin iptaline, tazminat isteminin kabulüne karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, Maden Kanunu'nun 7. maddesi uyarınca alınması gereken izinlerin süresi içinde alınmaması nedeniyle aynı Kanun'un 24/11. maddesi uyarınca idari para cezası verildiği, olayda geçici 16. madde yerine Geçici 22. maddenin uygulanması gerektiği, geçici 16. Maddesinin 2010 yılına ilişkin kanun değişikliğine ilişkin olduğunu, davacının 3 yıllık süre içinde izinleri almadığının sabit olduğu, 5326 sayılı Kanuna göre kabahatin yıldaki fiilin idari yaptırımı konu edilebileceği, dolayısıyla dava konusu idari para cezasının 2016 yılında verilebileceği, davacının ruhsatının iptali de söz konusu olmadığı ve geçerliliğini koruduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçe ile onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Afyonkarahisar ili, ... ilçesi ... Köyü hudutları dahilinde bulunan S:... sayılı IV. Grup işletme ruhsatının 28/02/2012 tarihinde davacı adına 10 yılı süre ile düzenlenmiştir.

Davalı idare tarafından sistem kayıtlarında yapılan inceleme sonucunda, söz konusu ruhsat sahası için 3213 sayılı Maden Kanununun 7. maddesinde belirtilen ve alınması zorunlu olan işletme iznini süresinde almadığı tespit edilmiştir. Davacı hakkında ... tarih ve ... sayılı işlem ile Maden Kanunun 24.maddesinin 11. fıkrası uyarınca 52.790,00 TL idari para cezası verilmiştir. davacının bu işlemin iptali ve kanuni indirimlerden faydalanmak için bu işlem nedeniyle ödenen 39.592,50-TL nin geri ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

3213 sayılı Maden Kanunu'nun "İşletme ruhsatı ve madenin işletilmesi" başlıklı 24. maddesinin 11. fıkrasında; "(Değişik onbirinci fıkra: 4/2/2015 – 6592/13 md.) 7 nci maddeye göre gerekli izinlerin alınmasından itibaren işletme izni verilir. Bu iznin verildiği tarihten itibaren Devlet hakkı alınır.

Ruhsat sahibince, işletme ruhsatı yürürlük tarihinden itibaren üç yıl içinde 7 nci maddeye göre alınması gerekli olan çevresel etki değerlendirme kararı, mülkiyet izni, işyeri açma ve çalışma ruhsatı ile Genel Müdürlüğün kayıtlarına işlenmiş alanlar ile ilgili izinlerin Genel Müdürlüğe verilmesini müteakip, işletme izni düzenlenir. Süresi içinde yükümlülükleri yerine getirilmeyen ruhsatlar için her yıl 50.000 TL idari para cezası verilir.

İşletme ruhsat süresi sonuna kadar bu fıkrada belirtilen izinlerden dolayı işletme izninin alınamaması hâlinde ruhsat süresi uzatılmaz." hükmüne yer verilmiştir. Aynı Kanunun 13. maddesinin 2. Fıkrasında ise.

"Arama ruhsatlarında ruhsat taban bedeli 1.000 TL, işletme ruhsatlarında ruhsat taban bedeli 10.000 TL olup, bu bedeller ile bu Kanun gereğince uygulanan idari para cezaları her yıl 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca belirlenen yeniden değerleme oranı nispetinde artırılır.

Ruhsat bedeli, taban bedelinin maden grubu ve alan büyüklüklerine göre belirlenen katsayılarla çarpılarak arama ruhsatlarında ekli (1) sayılı tabloda, işletme ruhsatlarında ise ekli (2) sayılı tabloda gösterildiği şekilde hesaplanır. Kuruşlar liraya iblağ edilir." hükmü düzenlenmiştir.

Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan 21/09/2017 tarih ve 30187 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Maden Yönetmeliğinin "İdari para cezaları" başlıklı 93. maddesinin 2. fıkrasında "İdari para cezaları ile ilgili bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde 30/3/2005 tarihli ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu hükümleri uygulanır." düzenlemesine yer verilmiştir.

5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 5. maddesinde; "26.9.2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun zaman bakımından uygulamaya ilişkin hükümleri kabahatler bakımından da uygulanır. Ancak, kabahatler karşılığında öngörülen idarî yaptırımlara ilişkin kararların yerine getirilmesi bakımından derhal uygulama kuralı geçerlidir. Kabahat, failin icraî veya ihmali davranışı gerçekleştirdiği zaman işlenmiş sayılır. Neticenin oluştuğu zaman, bu bakımdan dikkate alınmaz." kuralı yer almaktadır.

Uyuşmazlıkta, davacı şirkete idari para cezası verilmesi gerekmekte ise de; davacı şirketin idari para cezasına konu eyleminin 28/02/2012 tarihinden 28/02/2015 tarihine kadar olan döneme ilişkin olduğu, dolayısıyla eylemin 2015 yılı itibariyle gerçekleştiği, bu sebeple dava konusu işlem tarihinde geçerli olan yeniden değerleme oranı uygulanarak 2016 yılı için geçerli olan idari para cezası ile tecziyesi yönünde tesis edilen dava konusu işlemde bu yönüyle hukuka ve mevzuata uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.