Danıştay 8. Daire E.2021/3408 K.2024/4139

Dava konusu istem: Mülkiyeti davacıya ait ... plaka numaralı araç ile ilgili belediyeden çalışma izni/ruhsatı almaksızın yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-a maddesi hükmü uyarınca aracın trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem ile davacı adına 6.141,00-TL trafik para cezası uygulanmasına yönelik ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; yapılan denetim sırasında düzenlenen tutanakta, araçta Trendyol firma çalışanlarının olduğu, aracın yol güzergah izin belgesinin bulunmadığı yönünde tespitlerin bulunduğu, aracın ruhsatındaki kullanım amacının ise "yolcu nakli- ticari" olarak belirlendiği, ayrıca aracın servis taşımacılığı kartının bulunduğu, bu durumda; dava konusu işlemlerin tesis edildiği tarihi itibariyle geçerli servis taşımacılığı kartı bulunan aracın, servis aracı dışında ruhsatsız şekilde yolcu taşımacılığında kullanıldığına ilişkin somut bir tespitin mevcut olmadığı gerekçesiyle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından dava konusu işlemlerin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin gerekçeli olarak reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

13.03.2020 tarihinde ... plaka sayılı araç durdurularak davalı idare görevlilerince yapılan denetimde düzenlenen ve sürücü ile yolcular tarafından da imzalanan tutanakta; araç içerisindeki yolcuların Trendyol firması personeli olduğunun tespit edildiği, bu iş yeri için ilgili belediyece verilmiş güzergah belgesinin bulunmadığı gerekçesiyle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek-2/3-a bendi uyarınca dava konusu işlemler tesis edilmiştir.

İLGİLİ MEVZUAT

26/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun Ek 2. maddesi değiştirilerek, "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır.

Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten men edilir.

10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;

a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,

b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,

c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında

belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.

İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;

a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,

b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,

c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün

süreyle trafikten men edilir.

İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten men edilir. Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." hükümlerine yer verilmiştir.

İstanbul Büyükşehir Belediyesi Öğrenci ve Personel Taşımacılığı Yönergesi'nin 4. maddesinde, "Servis Taşımacılığı Yetki Belgesi"; öğrenci veya personel servis taşıtlarıyla servis hizmeti vermek isteyen gerçek ve tüzel kişilere; çalışma usul ve esasları, yeterlilik kriterleri çerçevesinde çalışma izni veren, 10 yıl süreli belge.

"Servis Taşımacılığı Kartı", Servis Taşımacılığı Yetki Belgesine sahip kişilerin yetki belgesi süresi ve kapsamında sahip oldukları taşımacılık iznini gösterir, her bir taşımacılık izni için ayrı düzenlenen en fazla 10 yıl süreli belge. "Güzergah Kullanım İzin Belgesi", taşıtın güzergah ve şoför bilgileri, taşımacılık türünü, Servis Taşımacılığı Kartı bitiş ve başlangıç tarihini gösteren en fazla bir yıllık belge olarak tanımlanmış.

5. maddesinde, servis taşımacılığı yetki belgesi, servis taşımacılığı kartı ve güzergah kullanım izin belgesine sahip olmayan gerçek veya tüzel kişilerin hiçbir şekilde öğrenci ve personel servis taşımacılığı hizmeti veremeyeceği belirtilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava dosyasının incelenmesinden, ... plaka sayılı aracın maliki olan davacının servis taşımacılığı işiyle iştigal ettiği, denetim sırasında araç sürücüsü tarafından Trendyol firması çalışanlarının taşınabileceğini gösteren ilgili belediyeden alınmış personel servis aracı güzergah izin belgesinin sunulamadığı, bu nedenle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek-2/3-a bendi kapsamında yaptırım uygulandığı anlaşılmaktadır.

İdare Mahkemesi'nce; davacının servis taşımacılığı kartı bulunduğu ve olayda da aracın, servis aracı dışında ruhsatsız şekilde yolcu taşımacılığında kullanıldığına ilişkin somut bir tespitin mevcut olmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiş ise de; işlemlerin, denetim sırasında araçta bulunan personelin çalıştığı iş yerine dair İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nce verilen personel servis aracı güzergah kullanım izin belgesi bulunmadığından bahisle tesis edildiği ve söz konusu belgenin de personel servis taşımacılığı yapılabilmesi için gerekli belgelerden olduğu anlaşılmaktadır.

Bununla birlikte, denetim günü olan 13.03.2020 tarihi itibarıyla bu belgenin alınmış olduğu görüldüğünden dava konusu işlemlerde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmış ve temyize konu kararın bu gerekçeyle onanması gerekmiştir.