Danıştay 8. Daire E.2021/3873 K.2024/1803

Dava konusu istem: Davacı tarafından; Antalya ili, Kaş ilçesi, Bayındır Mahallesi eski İlkokul binasının kiralanmasına dair kira sözleşmesinin feshine ve 15 gün içerisinde tahliye edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Kaş Kaymakamlığı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; taşımalı eğitim yapılması sonucunda değerlendirilmesi istenilen eski okul binasının eğitim, kültürel faaliyet ve köy muhtarlık odası olarak kullanılmak üzere Kaş İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından Bayındır Köyü Muhtarlığına devredildiği,

Bayındır Köyü Muhtarlığı tarafından çay bahçesi, pansiyon ve turizm amaçlı olarak kullanılmak üzere davacıya 10 yıllığına kiraya verildiği görülmekte olup, belli konularda kullanılmak üzere devredilen eski okul binasının belirlenen amaç doğrultusunda kiraya verilmediği gibi kiracının da eğitim, kültürel faaliyet ve muhtarlık binası olarak kullanmadığı,

... tarih ve ... sayılı Bayındır Köyü Muhtarlığı'nın kararıyla Milli Eğitim okulu açtığı takdirde sözleşmenin tek taraflı feshedilerek okul binasının Milli Eğitime teslim edileceğinin karar altına alındığı görüldüğünden, zorunlu eğitim kapsamında oluşan derslik ihtiyacının giderilmesi amacıyla kamu yararı düşünülerek tesis edilen Kaş Kaymakamlığı işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Davacının istinaf istemi kabul edilerek; davacı ile okul binasının teslim edildiği Bayındır Köyü Muhtarlığı arasında 01.01.2013 tarihinden geçerli olmak üzere imzalanan 10 yıl süreli kira sözleşmesinin, kamu hizmetlerinin yürütülmesine ilişkin idari bir sözleşme olmadığı; aksine karşılıklı rızaya dayanan, idarenin özel hukuk alanında gerçekleştirdiği ve özel hukuk hükümlerine tabi kira sözleşmesi niteliğinde olduğu, bu kira sözleşmesi uyarınca davacının dava konusu taşınmazı kullandığı, idarenin dava konusu işlemi tesis ettiği 09/06/2017 tarihinde kira sözleşmesinin süresinin henüz dolmadığı,

bu nedenlerle taraflar arasında imzalanan özel hukuk hükümlerine tabi kira sözleşmesinin usulüne uygun olarak feshedilebilmesi için öncelikle görevli ve yetkili adli yargıda kira sözleşmesinin feshi davası açılması gerektiği, dolayısıyla kira sözleşmesinin süresi sona ermediğinden,

özel hukuk hükümleri uyarınca adli yargıda kira sözleşmesinin feshi davası açılması ve bu davada verilecek karara göre tahliye yolunda işlem tesis edilmesi gerekirken, davacının tahliyesi hususunda yetkili olmayan Belediye Encümenince tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılarak istinafa konu Mahkeme kararı kaldırılarak dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Hukuka aykırı olan temyiz istemine konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmüştür.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinde, "1) İdare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabilir...3) Bölge idare mahkemesi, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar verir. Karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı verir...6) Bölge idare mahkemelerinin 46. maddeye göre temyize açık olmayan kararları kesindir." hükmüne yer verilmiştir.

Aynı Kanun'un "Temyiz" başlıklı 46. maddesinde; "Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge idare mahkemelerinin aşağıda sayılan davalar hakkında verdikleri kararlar, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi Danıştayda, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebilir:

a) Düzenleyici işlemlere karşı açılan iptal davaları.

b) Konusu yüz bin Türk lirasını aşan vergi davaları, tam yargı davaları ve idari işlemler hakkında açılan davalar.

c) Belli bir meslekten, kamu görevinden veya öğrencilik statüsünden çıkarılma sonucunu doğuran işlemlere karşı açılan iptal davaları.

d) Belli bir ticari faaliyetin icrasını süresiz veya otuz gün yahut daha uzun süreyle engelleyen işlemlere karşı açılan iptal davaları.

e) Müşterek kararnameyle yapılan atama, naklen atama ve görevden alma işlemleri ile daire başkanı ve daha üst düzey kamu görevlilerinin atama, naklen atama ve görevden alma işlemleri hakkında açılan iptal davaları.

f) İmar planları, parselasyon işlemlerinden kaynaklanan davalar.

g) Tabiat Varlıklarını Koruma Merkez Komisyonu ve Kültür Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulunca itiraz üzerine verilen kararlar ile 18/11/1983 tarihli ve 2960 sayılı Boğaziçi Kanununun uygulanmasından doğan davalar.

h) Maden, taşocakları, orman, jeotermal kaynaklar ve doğal mineralli sular ile ilgili mevzuatın uygulanmasına ilişkin işlemlere karşı açılan davalar.

ı) Ülke çapında uygulanan öğrenim ya da bir meslek veya sanatın icrası veyahut kamu hizmetine giriş amacıyla yapılan sınavlar hakkında açılan davalar.

i) Liman, kruvaziyer limanı, yat limanı, marina, iskele, rıhtım, akaryakıt ve sıvılaştırılmış petrol gazı boru hattı gibi kıyı tesislerine işletme izni verilmesine ilişkin mevzuatın uygulanmasından doğan davalar.

j) 8/6/1994 tarihli ve 3996 sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanunun uygulanmasından ve 16/7/1997 tarihli ve 4283 sayılı Yap-İşlet Modeli ile Elektrik Enerjisi Üretim Tesislerinin Kurulması ve İşletilmesi ile Enerji Satışının Düzenlenmesi Hakkında Kanunun uygulanmasından doğan davalar.

k) 6/6/1985 tarihli ve 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanununun uygulanmasından doğan davalar.

l) 3/7/2005 tarihli ve 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanununun uygulanmasından doğan davalar.

m) Düzenleyici ve denetleyici kurullar tarafından görevli oldukları piyasa veya sektörle ilgili olarak alınan kararlara karşı açılan davalar." kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden; İdare Mahkemelerinin tek hakim sınırı dışında kalan bütün kararlarına karşı mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine istinaf başvurusunda bulunulabileceği, bölge idare mahkemesince istinaf incelemesi üzerine verilen kararlara karşı ise sadece 2577 sayılı Kanun'un 46. maddesinde yer alan konular ile sınırlı olarak Danıştay'a temyiz başvurusunda bulunulabileceği, bölge idare mahkemelerince istinaf incelemesi üzerine verilen ve 46. madde kapsamı dışında olan kararların ise kesin olduğu görülmektedir.

Uyuşmazlık, Bayındır Köyü Muhtarlığı'nın kararıyla 01.01.2013 tarihinden itibaren "çay baçesi, pansiyon ve turizm amaçlı olarak kullanılmak üzere" eski okul binasının 10 yıllığına davacıya kiralanması doğrultusunda yapılan kira sözleşmesinin tek taraflı feshi ile taşınmazın 15 gün içerisinde tahliye edilmesine ilişkin işlemin iptali isteminden kaynaklanmaktadır.

Bu durumda, kira sözleşmesinin feshine ve 15 gün içerisinde tahliye edilmesine ilişkin işlemin iptali isteminden kaynaklanan iş bu uyuşmazlığın, 2577 sayılı Kanun'un 46. maddesinde tahdidi olarak sayılan davalardan hiçbirine uymadığı, dolayısıyla Bölge İdare Mahkemesinin temyiz yolu açık olmayan "kesin" kararlarından olduğu anlaşıldığından, temyiz isteminin incelenmesine yasal olanak bulunmamaktadır.