Danıştay 8. Daire E.2021/43 K.2024/2469

Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, Erzincan ili, Merkez ilçesi, Mollaköy sınırları içinde uhdesinde bulunan S:2045 sicil sayılı IV.grup perlit işletme ruhsatlı maden sahası için 2014 yılına ilişkin Devlet hakkı farkının gecikme cezası ile birlikte ödenmesine yönelik, Maden İşleri Genel Müdürlüğü'nün … tarih ve … sayılı işleminin iptali istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; Kanun'da öngörülen şekilde, Devlet hakkına ilişkin olarak ortaya çıkabilecek aksaklıkları ve tutarsızlıkları önlemek, beyanlar arasında birliği sağlayarak Devlet hakkı kayıplarının önüne geçmek amacıyla davalı idarenin dayanaklarını ortaya koymak suretiyle bu hususta yetkilendirilen Komisyon tarafından 2014 yılına ilişkin ocak başı satış fiyatının 20,00 TL/ton olarak belirlendiği anlaşıldığından, ruhsat sahibince beyan edilerek yatırılan miktar düşüldükten sonra oluşan Devlet Hakkı farkının tahsiline ilişkin … tarih ve … sayılı dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: 2014 yılı ocak başı satış fiyatlarının belirlenmesine ilişkin komisyon kararında. II-a grubu madenler için %4 oranında devlet hakkı alındığı, bu madenler için teşvik de uygulanmadığı, perlit madeninin IV. grupta yer alması nedeniyle devlet hakkının %2 üzerinden alındığı ve kamulaştırma hakkının olduğunun belirtildiği,

emsal ocak başı satış fiyatlarının belirlenmesinde amacın beyanlar arasında birliği sağlayarak Devlet hakkı kayıplarının önüne geçmek ve aslında gerçek ocak başı satış fiyatlarına ulaşmak olduğu dikkate alındığında, II-a grubu madenler için VI-a grubu madenlere göre daha yüksek devlet hakkı alınması ve VI-a grubu için teşvik uygulanmasının emsal fiyat belirlenmesine gerekçe olamayacağı, Komisyon kararı alınırken, Erzurum ili, Pasinler ilçesinde faaliyet gösteren bir şirketin 63,38 TL bildirimi, yine Pasinler ilçesindeki bir şirketin 8,00 TL bildirimi,

Erzurum merkezdeki bir şirketin 20,00 TL bildirimin fiyatın belirlenmesinde emsal alındığı belirtilmekte ise de; mevzuat hükümlerine göre madenin işletme yöntemi, kalitesi, üretildiği bölge, pazar ortamı gibi hususlar ocak başı satış fiyatının belirlenmesinde etkili olduğundan, bu hususlar yönünden yeterli inceleme ve araştırma yapılmadan, somut gerekçeler ortaya konulmadan emsal fiyatın tespit edildiği sonucuna varıldığı,

bu durumda, perlit madeninin üretildiği bölge, aynı pazar ortamı, işletme yöntemi, tenör/kalite ve diğer özellikler yönünden yeterli araştırma ve incelemeye dayanmadan tespit edilen emsal ocak başı fiyatı üzerinden eksik kaldığı belirtilen devlet hakkının davacıdan istenilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, Devlet hakkı kayıplarını önlemek için mevzuata uygun şekilde işlem tesis edildiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçe eklenerek onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı şirketin, Erzincan ili, Merkez ilçesi, Mollaköy sınırları içinde uhdesinde bulunan S:… sicil sayılı IV.grup perlit işletme ruhsatlı maden sahasında madencilik faaliyetinde bulunduğu, davacı şirket tarafından 2014 yılında 28.704,43 TL Devlet hakkı ödendiği, IV. grup maden üreticileri tarafından beyan edilen ocak başı satış fiyatları arasındaki büyük farklılıklar bulunduğunun saptanması üzerine, sektördeki uygulama birliğinin sağlanması,

haksız rekabetin ve Devlet hakkı kayıplarının önlenmesi amacıyla 2013 yılından itibaren ocak başı satış fiyatlarının her yıl belirlenmesine geçildiği ve anılan Komisyonca IV-A grubu maden işletme ruhsatlı sahada çıkartılan perlit madeni için ocak başı satış fiyatının 2014 yılı için 20,00 TL/Ton olarak belirlendiği,

davacı şirketin IV-A grubu ruhsatlı sahasında çıkartılan perlit madeni için ocak başı satış fiyatının asgari 20,00 TL/Ton olarak belirlenmesi üzerine 2014 yılı satış bilgi formunun 20,00 TL/Ton ocak başı satış fiyatı üzerinden revize edilerek yatırılan miktarlar düşüldükten sonra oluşan 48.561,87 TL Devlet hakkı farkının gecikme cezası ile birlikte ödenmesi gerektiğinin ... tarih ve ... sayılı işlem ile bildirilmesi üzerine bakılan dava açılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Maden Kanunu uyarınca, ruhsat sahibi tarafından beyan edilen ocak başı satış fiyatının Bakanlık tarafından denetlenebileceği ve eksik beyanda bulunulduğunun tespiti halinde tamamlattırılacağı, Devlet hakkına ilişkin olarak ortaya çıkabilecek aksaklıkları ve tutarsızlıkları önlemek, beyanlar arasında birliği sağlayarak Devlet hakkı kayıplarının önüne geçmek amacıyla idarece işlem tesis edilebileceği açıktır.

Dava konusu işlemin, Komisyonca IV-A grubu maden işletme ruhsatlı sahada çıkartılan perlit madeni için ocak başı satış fiyatının 2014 yılı için 20,00 TL/Ton olarak belirlemesi esas alınarak tesis edildiği görülmektedir.

Davalı idare tarafından her ne kadar, Erzincan ve Erzurum illerinde davacıyla aynı madeni çıkartan dava dışı şirketlerin ortalama olarak daha yüksek ocak başı satış fiyatı beyan ettikleri ifade edilmekte ise de, uyuşmazlığa konu IV. grup madenler için ocak başı satış fiyatlarının ülke çapında belirlenerek ilan edildiği, bu nedenle davacının faaliyetine konu maden için yalnızca faaliyette bulunulan il ya da bölge esas alınarak kıyaslama yapılamayacağı sonucuna varılmaktadır.

Bu durumda, temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, Erzurum Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın yukarıda belirtilen gerekçe eklenmek suretiyle onanması gerekmektedir.