Danıştay 8. Daire E.2021/5091 K.2023/3640

Dava konusu istem: Davacının, Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü … Anabilim Dalında lisans öğrencisi iken, hakkında uyuşturucu veya uyarıcı madde ticareti yaptığı iddiasıyla açılan disiplin soruşturması sonucunda, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 54/a maddesi ve Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliğinin 9/b maddesi uyarınca "Yükseköğretim kurumundan çıkarma" cezası ile cezalandırılmasına ilişkin … tarih ve … sayılı Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Disiplin Kurulu kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:.

İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; hakkında uyuşturucu madde temin etmek, bulundurmak ve kullanmak suçlarından açılan soruşturma kapsamında yakalanarak yasal işlem yapılan davacının, Cumhuriyet Savcılığınca tutuklanma istemiyle mahkemeye sevkedildiği, mahkeme tarafından ise tutuklanmasına karar verildiği, akabinde davalı idare tarafından davacı hakkında uyuşturucu veya uyarıcı madde ticareti yaptığı iddiası ile disiplin soruşturması açıldığı,

soruşturma raporunda suçun subuta erdiği değerlendirilmek sureti ile ve suçun yükseköğretim kurumu dışında işlenmiş olmasının yükseköğretim öğrenciliği sıfatına, onur ve şerefine aykırı bir hareket olduğu, bu sebeple mekan sınırı gözetilmediği belirtilerek davacının yükseköğretim kurumundan çıkarma cezası ile tecziyesinin teklif edildiği, soruşturma raporunun değerlendirilmesinden sonra dava konusu işlemin tesis edilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı, Mahkemece uyap entegrasyon ekranından yapılan incelemede davacı hakkında; uyuşturucu madde ticareti yapmak fiilinden kamu davası açıldığı, yapılan yargılama sonunda.

Ağır Ceza Mahkemesinin … tarih ve E:.

K:… sayılı kararı ile davacının atılı suçtan mahkumiyetine kararı verildiği ve henüz kararın kesinleşmediği, olayda dosyadaki bilgi ve belgelerin incelenmesinden; suça konu uyuşturucu maddenin E.A. isimli şahsın ikamet ettiği apart içerisinde yapılan arama sonucu ele geçtiği, arama sırasında evde E.A., B.B., D.H., ve davacının bulunduğu, tüm şahıslar hakkında uyuşturucu veya uyarıcı madde ticareti yapma veya sağlama suçundan açılan kamu davasında davacının atılı suçtan mahkumiyetine karar verildiği görülmekle birlikte, davacı hakkında Türk Ceza Kanunun 188/4-b maddesinde yer alan suçun işlendiği yere ilişkin artış hükmünün uygulanmadığı,

bu durumda atılı eylemin yükseköğretim kurumu içinde gerçekleşmediği gibi okul, yurt, hastane, kışla veya ibadethane gibi tedavi, eğitim, askerî ve sosyal amaçla toplu bulunulan bina ve tesisler ile bunların varsa çevre duvarı, tel örgü veya benzeri engel veya işaretlerle belirlenen sınırlarına iki yüz metreden yakın mesafe içindeki umumi veya umuma açık yerlerde gerçekleşmediği, davacının yükseköğretim kurumu içinde uyuşturucu madde ticareti yaptığına ilişkin dosyada herhangi bir tespit, bilgi, belge bulunmadığı anlaşıldığından,

eğitim hakkının Anayasal bir hak olduğu gözetildiğinde 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 54. Maddesi ve Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği'nin 9/b maddesine dayanılarak davacının Üniversiteden çıkarılmasına ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:. Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesi'nce; yükseköğretim kurumu öğrencilerine verilecek disiplin cezalarının amacının, yükseköğretim kurumu içerisinde huzur, sükun ve disiplin sağlanması, eğitim ve öğretim faaliyetleri ile bağdaşmayan, eğitim ve öğretim faaliyetlerinin sağlıklı bir şekilde yürütülmesine engel olan fiil ve davranışların önlenmesi olduğu, dava dosyasındaki bilgi ve belgelerin incelenmesinden davacının yükseköğretim kurumu dışında yükseköğretim öğrenciliği sıfatına, onur ve şerefine aykırı harekette bulunduğunun sabit olduğu, bu durumda davacı hakkında tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı,

diğer taraftan, davacı hakkındaki. Ceza Mahkemesi'nin E:…, K:… sayılı mahkumiyet kararına yönelik kanun yollarının tüketilmek suretiyle kesinleşmesi üzerine davalı idarece durumunun yeniden değerlendirilebileceği gerekçesiyle, istinaf başvurusunun kabulüyle,. İdare Mahkemesi'nin … gün ve E: …, K: … sayılı kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, üniversite dışında meydana gelen olay sebebi ile hakkında disiplin soruşturması başlatılmasının yasaya aykırı olduğu, soruşturma sırasında tutuklu olması sebebi ile savunma hakkının kısıtlandığı, idarenin soruşturmayı yasal sürede tamamlamadığı, atılı suça ilişkin eylemin yüksek öğretim kurumu sınırları dışında meydana gelmiş olması sebebi ile mevzuatta karşılığının bulunmadığı, masumiyet karinesine ve ölçülülük ilkesine aykırı olduğu, temyiz isteminin kabulü gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, davacı hakkında şüpheli olarak adli makamlarca işlem yapıldığı, aynı gün tutuklandığı, durumdan haberdar olunması üzerine davacı hakkında disiplin soruşturması başlatıldığı, usulüne uygun şekilde soruşturmacı atandığı, davacının yazılı savunmasının alındığı, soruşturmacı tarafından davacının yükseköğretim kurumundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasının teklif edildiği, yasa ve usule uygun şekilde işlem tesis edildiği belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile isteme konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacının, Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü … Anabilim Dalında lisans öğrencisi iken, hakkında uyuşturucu veya uyarıcı madde ticareti yaptığı iddiasıyla açılan disiplin soruşturması sonucunda "Yükseköğretim kurumundan çıkarma" cezası ile cezalandırılmasına ilişkin … tarih ve … sayılı Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Disiplin Kurulu kararının iptali istemiyle açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Gerek dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun "Öğrencilerin disiplin işleri" başlıklı 54'üncü maddesinde ve Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliğinde, gerekse halihazırda yürürlükte olan 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun sonradan değiştirilmiş (Değişik:2/2/2023-7437/2 md.) "Öğrencilerin disiplin işleri" başlıklı 54'üncü maddesinde; yükseköğretim kurumları öğrencilerinin disiplin suçları ve bu suçlara verilecek disiplin cezaları düzenlenmiş bulunmaktadır.

Yukarıda bahsi geçen mevzuatta; yükseköğretim kurumları içerisinde "uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanmak, taşımak, bulundurmak" fiili ile "uyuşturucu veya uyarıcı maddeleri satmak, başkalarına vermek ya da ticaretini yapmak" fiilleri birbirinden farklı disiplin suçları olarak düzenlenmiş ve karşılığında da farklı disiplin cezaları öngörülmüştür.

5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 188'inci maddesinde "uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti" suçu, 191'inci maddesinde ise "kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın almak, kabul etmek veya bulundurmak ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanmak" suçu düzenlenmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Disiplin hukuku ile ceza hukukunun, soruşturma ve yargılama usulü, verilen cezanın niteliği ve bu cezanın doğurduğu sonuçlar ve etkiler ile ceza ve suçların tanımı, konuluş amaçları yönlerinden birbirinden farklı özellikler taşıdığında kuşku bulunmamaktadır. Ancak, disiplin cezası ile yaptırma bağlanan suç aynı zamanda ceza hukuku yönünden de yargılama konusu olmuşsa, ceza mahkemelerinin verecekleri kararların, disiplin hukukunda da dikkate alınacağı kuşkusuzdur.

Davacı hakkında "uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti" suçundan adli soruşturma açılmış ve bundan bahisle yürütülen disiplin soruşturması sonunda dava konusu işlem tesis edilmiş ise de, davacı hakkındaki adli süreç sonunda "kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın almak, kabul etmek veya bulundurmak ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanmak" suçundan hüküm kurulmuş olup, bu süreçte suçun tanımı değişmiştir.

Bu itibarla suçun tanımı değiştiğinden dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmamakta ise de, davacının durumunun davalı idarece yeniden değerlendirileceği tabidir.

Bu nedenle temyize konu Mahkeme kararının bozulması gerekmektedir.