Danıştay 8. Daire E.2021/5235 K.2024/106

2- … VEKİLLERİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI) : …

VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU

… Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … gün ve E:… , K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: … plakalı araç sahibi olup, adına tahsisli hattı ile güzergah ve çalışma izni bulunmayan davacı tarafından, şehir merkezinde ihtiyaç duyulan hatlarda hatlandırılması için davalı belediye UKOME Kurulundan karar alınması istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin … tarihli ve E… sayılı Balıkesir Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Planlama ve Raylı Sistemler Dairesi Başkanlığı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:.

İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı kararda; uyuşmazlıkta, davalı idarenin, şehir içi trafik hizmetiyle ilgili işleri yürütme hususunda haiz olduğu yetkilerini kullanırken, ilgililerin mevcut durumları ile trafik güvenliği ve yoğunluğu, şehircilik ilkeleri ve kamu yararı arasında denge sağlaması gerektiği açık olup kazanılmış bir haktan söz edilebilmesi için de, bu hakkın yürürlükte olan kurallara göre bütün sonuçlarıyla fiilen elde edilmiş olması gerektiği, davacının.

İdare Mahkemesi'nin E:… sayılı dosyasında görülen davasında yapılan değerlendirmeler neticesinde, yalnızca (M) plaka sahibi olunmasının, kazanılmış hakkın varlığı için yeterli olmadığını ve davacının kazanılmış hakkı bulunduğunun kabulüne imkan bulunmadığı sonucuna varıldığı anlaşılmakla, … tarih ve … sayılı İl Trafik Komisyonu kararı kapsamında ticari tahditli M plaka sahibi olan davacının, yalnızca M plaka sahibi olması dolayısıyla doğrudan ihtiyaç duyulan hatlarda hatlandırılmasının kabulüne imkan bulunmamakla birlikte, mevcut taşımacılığa araç eklenmesinde veya yeni hat açılması söz konusu olduğu takdirde ise,

bu ihtiyacın 2886 sayılı Kanun gereğince ihale yapılması suretiyle giderilmesi gerektiği hususu da göz önüne alındığında dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık görülmediği sonucuna varıldığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Temyize konu. Bölge İdare Mahkemesi.

İdari Dava Dairesinin … gün ve E:… , K:… sayılı kararında; uyuşmazlıkta, davacının Büyükşehir Belediyeleri Koordinasyon Merkezleri Yönetmeliği'nin 29. maddesi gereğince kazanılmış hak sahibi olduğu, dolayısıyla davacının M plakalı aracının şehir merkezinde ihtiyaç duyulan alanlarda hatlandırılması gerekirken, açılan davanın, davacının daha önce herhangi bir hatta çalışmadığı dolayısıyla doğrudan ihtiyaç duyulan hatlarda hatlandırılmasının kabulüne imkan bulunmadığı,

mevcut taşımacılığa araç eklenmesinde veya yeni hat açılması söz konusu olduğu takdirde bu ihtiyacın 2886 sayılı Kanun gereğince ihale yapılması suretiyle giderilmesi gerektiği gerekçe gösterilerek reddedilmesine ilişkin dava konusu işlemde, hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığından, davacının istinaf başvurusunun kabulüne, Mahkeme kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, davacının 2004 yılı sonrası il trafik komisyonuna plakasının hatlandırılması için başvurmadığı, dava konusu başvurusuna kadar şoförlük mesleğini icra etmediği, 12 yıl boyunca hareketsiz kaldığı, ihale yapılmadan ticari plakaların hatlandırılmasının yapılamayacağı, davacının tüm sonuçlarıyla gerçekleşmiş kazanılmış bir hakkının bulunmadığı, benzer konuda davanın reddi yolunda verilmiş yargı kararının bulunduğu, temyize konu kararla çelişki oluşturduğu hususları ileri sürülerek, hukuka aykırı olan temyiz istemine konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinde, "1) İdare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabilir...3) Bölge idare mahkemesi, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar verir. Karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı verir...6) Bölge idare mahkemelerinin 46. maddeye göre temyize açık olmayan kararları kesindir." hükmüne yer verilmiştir.

Anılan Kanun'un "Temyiz" başlıklı 46. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde, belli bir ticari faaliyetin icrasını süresiz veya otuz gün yahut daha uzun süreyle engelleyen işlemlere karşı açılan iptal davaları hakkında verilen kararların Danıştay'da, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebileceği.

"Temyiz dilekçesi" başlıklı 48. maddesinin 6. fıkrasında, temyizin kesin bir karar hakkında olması hâlinde, kararı veren merciin, temyiz isteminin reddine karar vereceği; ilgili merciin bu kararına karşı, tebliğ tarihini izleyen günden itibaren yedi gün içinde temyiz yoluna başvurulabileceği.

7. fıkrasında ise, temyizin kesin bir karar hakkında olduğunun anlaşılması durumunda, 6. fıkrada sözü edilen kararın, dosyanın gönderildiği Danıştay'ın ilgili dairesince kesin olarak verileceği kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlıkta, M plakalı araç sahibi olup, adına tahsisli hattı ile güzergah ve çalışma izni bulunmayan davacı tarafından, şehir merkezinde ihtiyaç duyulan hatlarda hatlandırılması için davalı belediyeye yapılan başvurunun reddi işleminin iptali istemiyle bakılan dava açılmış olup, dava konusu işlem öncesinde davacının hattı ve çalışma izninin bulunmadığı, dolayısıyla M plakalı aracıyla yürüttüğü bir ticari faaliyet olmadığından, 2577 sayılı Kanunun 46. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendi hükmünde düzenlenen "ticari faaliyetin icrasının süresiz veya otuz gün yahut daha uzun süreyle engelleyen bir işlemin" bakılan davaya konu edilmediği sonucuna ulaşılmaktadır.

Bu durumda, temyiz istemine esas teşkil eden kararın Bölge İdare Mahkemesinin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 46. maddesine göre temyiz yolu açık olmayan "kesin" kararlarından olduğu anlaşıldığından, temyiz isteminin incelenmesine yasal olanak bulunmamaktadır.