Danıştay 8. Daire E.2021/5529 K.2023/7246

Dava konusu istem: ... Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalında "Profesör" olarak görev yapan ve ...

Valiliği İl Sağlık Müdürlüğü'nden almış olduğu muayenehane ruhsatına istinaden mesai saatleri dışında özel muayenehanesinde çalışan davacı tarafından, özel muayenehanesi olan öğretim üyelerinin 01/01/2021 tarihine kadar muayenehanelerini kapatmaları için süre verilmesine ve bu tarihten sonra muayenehanesini kapatmayan öğretim üyeleri hakkında gerekli yasal sürecin başlatılmasına ilişkin olarak tesis edilen ...

Üniversitesi Yönetim Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı kararı ile özel muayenehanenin 01/01/2021 tarihine kadar kapatılması aksi halde gerekli yasal sürecin başlatılacağına yönelik ... Üniversitesi Tıp Fakültesi Dekanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı işleminin iptaline karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacının ... Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalında profesör unvanı ile öğretim üyesi olarak görev yaptığı ve aynı zamanda 02/10/2006 tarihinden itibaren vergi kaydının olduğu, almış olduğu 16.07.2012 tarihli muayenehane uygunluk belgesi ile de mesai saatleri sonrasında serbest meslek faaliyetinde bulunduğu,

muayenehane uygunluk belgesinin halen yürürlükte bulunduğu görülmekte olup, 18.01.2014 tarihinden önce muayenehane işletmek sûretiyle serbest meslek icra etmekte olan davacının var olan durumunun korunması gerektiği, geçerli ruhsatname ile faaliyette bulunan davacının, ruhsatnamesini işlevsiz hale getirecek çalışma planına tabi tutulmasının ve bu kapsamda yaptırım tehdidinde bulunulmasının kanuni düzenlemelere ilişkin verilen Anayasa Mahkemesi kararları ile hukuka aykırı olduğu sonucuna varılmış olup,

davacı hakkında tam gün şeklinde çalışma planını ihtiva eden ve tam gün çalışma planına uyulmaması halinde müeyyide öngören işlemlerde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Yükseköğretim Kanunu'nun 36.maddesinde öğretim üyelerinin mesai saatleri sonrasında üniversite bünyesinde özel muayene yapabilmelerine veya kurum ile kanunda belirtilen şartlar doğrultusunda anlaşma yapılması koşuluyla vakıf veya özel sağlık kuruluşlarında çalışabilmeye izin verdiği, bu iki durumun dışında olan çalışma şekline son verilmesinin istenmesinde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı, Anayasa Mahkemesi kararıyla özel kuruluşlarda çalışmış olmanın kişilere kazanılmış hak kazandırmayacağının tespit edildiği,

çalışma koşullarının düzenlendiği mevzuata göre özel muayenehanede çalışılması mümkün değilken bu kuralların davacı gibi bazı öğretim üyelerine uygulanmaması, aynı fakültede hatta aynı klinikte aynı statüde çalışan pek çok öğretim üyesi varlığına yol açtığından bu durumun, çalışma düzeni, hakkaniyet, hedefi hasta tedavi etmek, bilimsel araştırmalar yapmak, tıp doktoru, uzman doktor, öğretim üyesi yetiştirmek olan tıp fakültelerinin işleyiş ve yapısına zarar verdiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinde, "1) İdare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabilir.

3) Bölge idare mahkemesi, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar verir. Karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı verir.

6) Bölge idare mahkemelerinin 46 ncı maddeye göre temyize açık olmayan kararları kesindir." hükmüne yer verilmiştir.

Aynı Kanun'un "Temyiz" başlıklı 46. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde, "Belli bir meslekten, kamu görevinden veya öğrencilik statüsünden çıkarılma sonucunu doğuran işlemlere karşı açılan iptal davaları"; (d) bendinde ise, "Belli bir ticari faaliyetin icrasını süresiz veya otuz gün yahut daha uzun süreyle engelleyen işlemlere karşı açılan iptal davaları" hakkında verilen kararların Danıştay'da, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebileceği kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden; İdare Mahkemelerinin tek hakim sınırı dışında kalan bütün kararlarına karşı mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine istinaf başvurusunda bulunulabileceği, bölge idare mahkemesince istinaf incelemesi üzerine verilen kararlara karşı ise sadece 2577 sayılı Kanun'un 46. maddesinde yer alan konular ile sınırlı olarak Danıştay'a temyiz başvurusunda bulunulabileceği, bölge idare mahkemelerince istinaf incelemesi üzerine verilen ve 46. madde kapsamı dışında olan kararların ise kesin olduğu görülmektedir.

Uyuşmazlık, davalı üniversitenin Tıp Fakültesinde görev yapan ve aynı zamanda özel muayenehanesi olan öğretim üyeleri ile kurumsal sözleşmesi olmadan özel hastanede çalışan öğretim üyelerinin 01/01/2021 tarihine kadar muayenehanelerini kapatmaları için süre verilmesine ve bu tarihten sonra muayenehanesini kapatmayan ve kurumsal sözleşme yapmadan çalışmaya devam eden öğretim üyeleri hakkında gerekli yasal sürecin başlatılmasına ilişkin olarak üniversite yönetim kurulu ve tıp fakültesi dekanlığı'nca tesis edilen işlemlerin iptali isteminden kaynaklanmaktadır.

Olayda; davalı idarece tesis edilen işlemler ile özel muayehanesi olan ve kurumsal sözleşmesi olmadan özel hastanede çalışan öğretim üyelerinin belirtilen tarihe kadar bu muayenehanelerini kapatarak üniversitede tam gün çalışılmasının amaçlandığı, tam gün çalışılmaması durumunda da gerekli yasal sürecin başlatılacağının belirtildiği görülmektedir.

Bu durumda; davalı idarece tesis edilen ve dava konusu edilen işlemlerin, 2577 sayılı Kanunun 46. maddesinde yer alan "belli bir meslekten, kamu görevinden veya öğrencilik statüsünden çıkarılma sonucunu doğuran işlemlere karşı açılan iptal davaları hakkında verilen kararlar" kapsamında olmadığı, öte yandan, doktorluk mesleği ticari faaliyet olarak da değerlendirilemeyeceğinden 2577 sayılı Kanunun 46. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendi kapsamında da olmadığı, dolayısıyla temyiz yolu açık bulunmayan dava konusu uyuşmazlık hakkında yapılan temyiz başvurusunun esasını inceleme olanağının bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda, temyiz istemine esas teşkil eden kararın Bölge İdare Mahkemesinin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunun 46. maddesine göre temyiz yolu açık olmayan "kesin" kararlarından olduğu anlaşıldığından temyiz isteminin incelenmesine yasal olanak bulunmamaktadır.

KARŞI OY

X- Dava, ... Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalında "Profesör" olarak görev yapan ve ...

Valiliği İl Sağlık Müdürlüğü'nden almış olduğu muayenehane ruhsatına istinaden mesai saatleri dışında özel muayenehanesinde çalışan davacı tarafından, özel muayenehanesi olan öğretim üyelerinin 01/01/2021 tarihine kadar muayenehanelerini kapatmaları için süre verilmesine ve bu tarihten sonra muayenehanesini kapatmayan öğretim üyeleri hakkında gerekli yasal sürecin başlatılmasına ilişkin olarak tesis edilen ...

Üniversitesi Yönetim Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı kararı ile özel muayenehanenin 01/01/2021 tarihine kadar kapatılması aksi halde gerekli yasal sürecin başlatılacağına yönelik ... Üniversitesi Tıp Fakültesi Dekanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı işleminin iptaline karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

2577 sayılı Kanun'un "Temyiz" başlıklı 46. maddesinde, "Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge idare mahkemelerinin aşağıda sayılan davalar hakkında verdikleri kararlar, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi Danıştay'da, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebilir: ... (d) bendinde; Belli bir ticari faaliyetin icrasını süresiz veya otuz gün yahut daha uzun süreyle engelleyen işlemlere karşı açılan iptal davaları... hükmüne yer verilmiştir.

Olayda, davacının ... Üniversitesi İç Hastalıkları Anabilim Dalında Profesör unvanı ile öğretim üyesi olarak görev yaptığı ve aynı zamanda 02/10/2016 tarihinden itibaren (Sağlık Bakanlığı ÇKYS sistemine kayıtlı olarak) özel muayenehane faaliyetinde bulunduğu ve halihazırda ... İl Sağlık Müdürlüğünce tanzim edilen ... tarih ve ... sayılı muayenehane uygunluk belgesi ile mesai saatleri sonrasında serbest meslek faaliyetine devam etmekte iken dava konusu işlemlerin tesis edildiği anlaşılmaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden, davacının yapmış olduğu serbest meslek faaliyetinin geçimini temin ettiği "ticari faaliyet" olarak nitelendirilebileceği, kanun metninden de benzer sonucu doğuran her türlü işlemin temyize tabi olduğu anlaşıldığından, dava konusu işlemlerin davacının ticari faaliyetinin (mesleki faaliyetinin) icrasını otuz günden uzun süreyle engellemesine sebebiyet verdiği sonucuna ulaşılmaktadır. Somut uyuşmazlık her ne kadar iptal ile faaliyet devamı yönünde ise de bu konu uyuşmazlığın esası ile ilgilidir.

Bu nedenle, kurumsal sözleşme olmadan özel hastanelerde çalışan öğretim üyeleri ile özel muayenehanesi olan öğretim üyelerinin muayenehanelerini kapatmaları gerektiğine dair işlemlerin iptali istemiyle açılan davada temyiz yolu açık bulunduğundan, davalı idarenin temyiz isteminin esasının görüşülerek bir karar verilmesi gerektiği görüşü ile temyiz isteminin incelenmeksizin reddine ilişkin aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyorum.