Danıştay 8. Daire E.2021/5852 K.2024/4912

San. Ltd. Şti. VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU

... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Davacı vekili tarafından, müvekkili şirket uhdesinde bulunan Kırşehir ili Merkez İlçe sınırları içerisindeki S:... sayılı maden işletme ruhsat sahasının, ruhsat yürürlük süresi olan 06/01/2009-07/01/2019 tarihleri arasında 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 7. maddesi kapsamında gerekli olan izinlerin verilmemesi nedeniyle 07/01/2019 tarihi itibariyle iptaline ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında; davacı uhdesindeki ruhsat sahasına Kırşehir Valiliği'nce, ruhsat sahasının yerleşim yerine yakın olması nedeniyle işletme izni verilmediği, davacının bunun üzerine ruhsat yürürlük süresi içerisinde ruhsat sahasının taşınması için müracaat ettiği, davacının müracaatının üzerinden iki yıla yakın bir süre geçmiş olmasına rağmen ruhsat taşıma talebinin davalı idarece olumlu veya olumsuz bir sonuca bağlanmadığı görülmüş olup, bu durumda,

ilgili mevzuat gereğince diğer kurumlardan alınması gereken izinlerin alınamaması durumunda Kanun'un 37. maddesinde tarifini bulan "beklenmeyen hal"e ilişkin hükümlerin davacı bakımından uygulanması gerektiği, ruhsat geçerlilik süresi içerisinde gerekli izinlerin alınması için müracaatlarını yapmış olan davacıya, davalı idarece işlemlerin makul bir süre içerisinde neticelendirilmemesinden kaynaklı olarak atfedilebilecek bir kusurun bulunmadığı sonucuna varıldığından,

ruhsat geçerlilik süresi içinde Maden Kanunu'nun 7. maddesinde yazılı izinleri almadığından bahisle davacının S:... sayılı maden işletme ruhsat sahasının 07/01/2019 günü itibariyle iptaline yönelik dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, diğer kurumlardan alınması gereken izinlerin alınmasındaki gecikmelerin açık mevzuat hükmü gereğince davalı idareyi bağlamayacağı, Ticaret Kanunu'nda "basiretli tacirin" tanımlandığı, on yıllık süre içerisinde gerekli izinleri almayan davacının basiretli tacir olarak değerlendirilemeyeceği gibi anılan süre içerisinde izinlerin alınmamasının davacının ruhsatı devam ettirmek gibi bir niyeti olmadığını ortaya koyduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARŞI OY

(X)- Uyuşmazlıkta.

Kırşehir ili, Merkez ilçesi hudutlarında bulunan S:... sayılı II(a) grubu maden ruhsat sahası için 06/01/2009 tarihinde davacı adına işletme ruhsatı düzenlendiği, davacının ÇED başvurusunun değerlendirilmesi aşamasında Valilikçe davacıya ruhsat sahasının yerleşim yerlerine yakın olması nedeniyle işletme izni verilemeyeceğinin bildirmesi üzerine davacının ilk defa 10/11/2016 tarihinde başvuruda bulunarak ruhsat sahasının taşınmasını talep ettiği, Kırşehir İl Özel İdaresi tarafından ... tarih ve ... sayılı yazı ile davacının ruhsat sahasının taşınmasında sakınca bulunmadığının davalı idareye bildirilerek davacının talep dilekçesinin,

taahhütnamenin, topoğrafik haritanın ve koordinat tablosunun gönderildiği, bu bildirimden yaklaşık iki yıla yakın bir süre sonra ... tarih ve ... sayılı yazı ile davalı idare tarafından bir kısım rapor ve belgelerin düzenlenerek gönderilmesi halinde davacının başvurusu ile ilgili işlemlerin yürütüleceğinin Kırşehir Valiliği'ne bildirildiği, yazı içeriğinde, mevcut ruhsat sahası ve taşıma planlanan sahadaki kalker rezervinin ve rezervin üretilmesi için gereken birim maliyetin belirlendiği bir raporun hazırlanması gerektiğinin belirtildiği,

ayrıca davalı idare tarafından ... tarih ve ... sayılı yazı ile davacıdan Ruhsat Taşıma Taahhütnamesi istenildiği, davacının bu yazıya istinaden yeniden bir taahhütname sunduğu, ruhsat sahasının taşınması konusundaki işlemler devam ederken, ruhsat yürürlük süresi olan 06/01/2009-07/01/2019 tarihleri arasında Maden Kanunu'nun 7. maddesi kapsamında gerekli olan izinlerin verilmemesi nedeniyle ... tarih ve ... sayılı dava konusu işlemin tesis edildiği görülmüştür.

Kanunda öngörülen izinlerin zamanında alınmaması nedeniyle ruhsat süresinin uzatılması işlemi ceza hukuku ilke ve prensiplerinin uygulanacağı bir işlem değil, şu veya bu nedenle gerekli izinleri alınmamış olan saha hakkında ek süre verilmesinin gerekli olmadığına ilişkin idarenin iradesini ortaya koyan ve işletme izninin iptali sonucunu doğuran bir işlemdir. Bu bakımdan, gerekli izinlerin süresi içinde alınamamasında ruhsat sahibinin kusurlu olup, olmadığının araştırılmasına gerek olmadığı gibi eğer kusuru yoksa kusurun olmadığı gerekçesiyle ruhsat süresinin uzatılmasına yasal imkan bulunmaktadır.

Somut olayda, davacı adına 06/01/2009 tarihinde işletme ruhsatı düzenlendikten sonra davacı tarafından Maden Kanunu'nun 7. maddesi kapsamında alınması gereken izinler için ilgili idarelere başvurular yapıldığı belirtilmekte ise de, alınamayan bu izinler için yetkili ve görevli mahkemeler nezdinde açılmış bir davanın bulunmadığı, ruhsatın düzenlenmesinden 7 yıl sonra ilk defa Valiliğe başvurarak söz konusu maden sahasının taşınması talebinde bulunduğu, bunun haricinde davacı tarafından madeni işletmeye almak için gerekli başvuru veya hukuki yolların izlendiğinden söz edilemeyeceği açık olduğundan, olayda davacı bakımından beklenmeyen halin varlığından da sözedilemesine olanak yoktur.

Bu nedenle, ilgili mevzuat hükümleri uyarınca üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmediği açık olan davacı hakkında tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık görmediğinden, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği görüşüyle aksi yönde oluşan çoğunluk kararına katılmıyorum.