Danıştay 8. Daire E.2021/6108 K.2024/4785

Dava konusu istem: İzmir İli, Karaburun İlçesi hudutları dahilinde uhdesinde bulunan S:82038 numaralı, II-(a) grubu maden işletme ruhsatına istinaden, 3213 sayılı Maden Kanun'un 7. maddesinde belirtilen yükümlülüklerin yerine getirilmediğinden bahisle aynı Kanunun 24. maddesinin 11.fıkrası uyarınca 155.264,00 TL idari para cezası verilmesine ilişkin Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; maden alanına ilişkin olarak 3213 sayılı Kanun'un 7. maddesi kapsamında anılan ve aynı Kanun'un 24.maddesi'nin onbirinci fıkrasında belirtilen süre içerisinde alınması gereken izinlerin davalı idareye tevdi edilmemiş olduğunun sabit olması karşısında, bu yükümlülüğün yerine getirilmemiş olması nedeniyle davacı adına 12/07/2016 tarihinden 12/07/2017 tarihine kadar olan olan dönem için 77.632,00 TL ve 12/07/2017 tarihinden 12/07/2018 tarihine kadar olan dönem için, 77.632,00-TL olmak üzere toplam 155.264,00 TL idari para cezası verilmesine yönelik dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, yasal yükümlülüklerin yerine getirilmesi adına tüm başvuru ve işlemlerin gerçekleştirildiği, ruhsat yürürlük tarihi itibariyle mevcut olmayan yasal düzenleme doğrultusunda düzenlenen idari para cezası kararının usule ve yasaya aykırı olduğu, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

İzmir İli, Karaburun İlçesi hudutları dahilinde ve davacı şirket uhdesinde bulunan II-a grubu 82038 numaralı işletme ruhsatının 12/07/2012 tarihinde düzenlendiği, 3213 sayılı Kanunun 24. Maddesinin 11. fıkrası kapsamında Kanunun 7. maddesinde belirtilen izinlerin süresinde alınarak davalı idareye sunulmaması nedeniyle 12/07/2016 tarihinden 12/07/2017 tarihine kadar olan olan dönem için 77.632-TL ve 12/07/2017 tarihinden 12/07/2018 tarihine kadar olan dönem için, 77.632-TL olmak üzere toplam 155.264-TL idari para cezası verilmesi üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

3213 sayılı Maden Kanunu'nun "Tanımlar" başlıklı 3. maddesinde; işletme ruhsatının, işletme faaliyetlerinin yürütülebilmesi için verilen yetki belgesini, işletme izninin ise; bir madenin işletmeye alınabilmesi için izni ifade ettiği belirtilmiş, 7. maddesinde; " ... 9) Maden üretim faaliyetleri ile bu faaliyetlere dayalı ruhsat sahasındaki tesisler için işyeri açma ve çalışma ruhsatları il özel idareleri veya yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığı tarafından verilir. ...

11) Çevresel etki değerlendirmesi işlemleri Çevre ve Orman Bakanlığı tarafından, diğer izinlere ilişkin işlemler de ilgili bakanlıklar ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarınca çevresel etki değerlendirmesi sürecinde en geç üç ay içinde bitirilir..." hükmüne, "İşletme ruhsatı ve madenin işletilmesi" başlıklı 24. maddesinin 11. fıkrasında. "7 nci maddeye göre gerekli izinlerin alınmasından itibaren işletme izni verilir. Bu iznin verildiği tarihten itibaren Devlet hakkı alınır.

Ruhsat sahibince, işletme ruhsatı yürürlük tarihinden itibaren üç yıl içinde 7 nci maddeye göre alınması gerekli olan çevresel etki değerlendirme kararı, mülkiyet izni, işyeri açma ve çalışma ruhsatı ile Genel Müdürlüğün kayıtlarına işlenmiş alanlar ile ilgili izinlerin Genel Müdürlüğe verilmesini müteakip, işletme izni düzenlenir. Süresi içinde yükümlülükleri yerine getirilmeyen ruhsatlar için her yıl 50.000 TL idari para cezası verilir.

İşletme ruhsat süresi sonuna kadar bu fıkrada belirtilen izinlerden dolayı işletme izninin alınamaması hâlinde ruhsat süresi uzatılmaz." hükmüne yer verilmiştir.

Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan 21/09/2017 tarih ve 30187 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Maden Yönetmeliğinin "İdari para cezaları" başlıklı 93. maddesinin 2. fıkrasında "İdari para cezaları ile ilgili bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde 30/3/2005 tarihli ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu hükümleri uygulanır." düzenlemesine yer verilmiştir.

5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 5. maddesinde; "26.9.2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun zaman bakımından uygulamaya ilişkin hükümleri kabahatler bakımından da uygulanır. Ancak, kabahatler karşılığında öngörülen idarî yaptırımlara ilişkin kararların yerine getirilmesi bakımından derhal uygulama kuralı geçerlidir. Kabahat, failin icraî veya ihmali davranışı gerçekleştirdiği zaman işlenmiş sayılır. Neticenin oluştuğu zaman, bu bakımdan dikkate alınmaz." kuralı yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlıkta, davacı tarafından, 7. madde izinleri için başvurularda bulunulduğu belirtilmişse de; bu başvuruların ne zaman yapıldığı, sonuçlarının ne olduğuna ilişkin olarak dosya kapsamında bilgi ve belge bulunmadığı, UYAP sisteminden yapılan incelemede bu izin başvurularına ilişkin olarak zımnen yahut açık ret işlemlerine dava açılmadığı görülerek, davacı şirketin gerekli izinleri tamamlayarak bir an önce madeni işletmeye başlama iradesini ortaya koymadığı anlaşıldığından, sözü geçen izin başvurularının Kanunda öngörülen sürede sonuçlandırılmamasında kusurlu bulunduğu anlaşılmıştır.

Davacının, 3213 sayılı Kanun'un 24. maddesinin 11. fıkrasında öngörülen fiilinin sabit olduğu görüldüğünden, davacı şirkete idari para cezası verilmesi gerekmekte ise de; davacı şirketin idari para cezasına konu eylemlerinin, 12/07/2016 tarihinden 12/07/2017 tarihine kadar olan dönem ile 12/07/2017 tarihinden 12/07/2018 tarihine kadar olan döneme ilişkin olduğu,

bu sebeple davalı idarece 3213 sayılı Kanunun 24. maddesinin 11. fıkrasında cezalandırılan her eylemin gerçekleştiği yılda yürürlükte olan mevzuat hükümlerine göre idari yaptırım uygulanması ve anılan yıla ait olmak üzere mevzuatta öngörülen tutarda idari para cezası verilmesi gerekirken, ilgili yıl itibariyle gerçekleşen eylem için davacı şirketin, dava konusu işlem tarihinde geçerli olan yeniden değerleme oranı tekraren uygulanarak 2019 yılı için geçerli olan idari para cezası ile tecziyesi yönünde tesis edilen dava konusu işlemde bu yönüyle hukuka ve mevzuata uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.