Danıştay 8. Daire E.2021/6143 K.2021/4367

Dava konusu istem: Dava, Giresun İli, Merkez İlçesi, Boztekke Köyü ile Giresun İl merkezi arasında "M" plaka ile ticari yolcu taşımacılığı yapan davacı kooperatif tarafından yapılan, kooperatifin 10 aracına dönüşümlü olarak Boztekke Caddesi, İspirsuyu ve belediye mücavir alanları içerisinde yük ve yolcu taşıma hususunda izin verilmesi ve dönüşümlü çalışacak araçlara dolmuş statüsü tanınmasına dair …kayıt tarih ve …kayıt sayılı başvurunun zımnen reddine dair davalı idare işleminin iptali istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …İdare Mahkemesi'nin …gün ve E:…, K:…sayılı kararıyla.

07/03/2018 kayıt tarihli başvuru ile davacı kooperatife ait 10 araca dönüşümlü olarak belediye mücavir alanları içerisinde "D" plakalı şehiriçi dolmuş statüsünde çalışma izni verilmesinin talep edildiği, Giresun İl Trafik Komisyonu'nun …tarih ve …sayılı kararı ile şehiriçi dolmuşlarına "D", köy ve ilçelere çalışan minibüslere ise "M" plaka verilmesine karar verildiği, davacı kooperatifin "M" plaka ve "D4" yetki belgesi ile Giresun İl Trafik Komisyonu tarafından belirlenen güzergah çerçevesinde Boztekke Köyü ile Giresun İl merkezi arasında ticari yolcu taşımacılığı faaliyetinde bulunduğu,

bu nedenle "D" plaka ile şehiriçi yolcu taşımacılığı yapan kooperatifler gibi belediye mücavir alanı içerisinde kalan duraklar arasında yolcu taşımacılığı yapmasına olanak bulunmadığı, 07/03/2018 kayıt tarihli başvurunun kabulünün davacı kooperatif araçlarına mevcut güzergah ve plaka tahditlerini aşar biçimde şehir içinde yolcu taşıma izni verilmesi sonucu doğuracağı, nitekim davacı kooperatifin aynı nitelikteki 06/03/2018 tarihli başvurusunun da Giresun İl Trafik Komisyonu'nun …tarih ve …sayılı kararı ile ret edildiği görüldüğünden;

davacı kooperatifin …kayıt tarih ve …kayıt sayılı başvurusunun cevap verilmeyerek zımnen reddine dair dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: …Bölge İdare Mahkemesi …İdari Dava Dairesi'nin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararıyla; istinaf başvurusuna konu Mahkeme kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 6. fıkrası ve 46. maddesi uyarınca istinaf başvurusunun reddine kesin olarak karar verilmiştir.

Davacı tarafından anılan kararın temyiz edilmesi üzerine, …Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi'nin …tarih ve E:…, K:…, T:…sayılı kararıyla; davanın konusunun, 2577 sayılı Kanunun 46. maddesinde sayılan konular arasında yer almadığı ve Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın kesin nitelikte olduğu gerekçesi ile davacının temyiz isteminin reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, dava konusu işlemin, 2577 sayılı Kanun'un "Temyiz" başlıklı 46. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi kapsamında düzenleyici işlem niteliğine haiz olduğu ve temyiz yolunun açık olduğu belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının temyizen incelenerek bozulmasına karar verilmesi istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ

…DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinde, "1) İdare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabilir... 6) Bölge idare mahkemelerinin 46 ncı maddeye göre temyize açık olmayan kararları kesindir." hükmüne yer verilmiştir.

Aynı Kanun'un "Temyiz" başlıklı 46. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde; düzenleyici işlemlere karşı açılan iptal davaları hakkında bölge idare mahkemelerinin verdikleri kararların Danıştay'da, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebileceği, (d) bendinde ise; belli bir ticari faaliyetin icrasını süresiz veya otuz gün yahut daha uzun süreyle engelleyen işlemlere karşı açılan iptal davaları hakkında verilen kararların Danıştay'da, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebileceği kurala bağlanmıştır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden; İdare Mahkemelerinin tek hakim sınırı dışında kalan bütün kararlarına karşı mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine istinaf başvurusunda bulunulabileceği, bölge idare mahkemesince istinaf incelemesi üzerine verilen kararlara karşı ise sadece 2577 sayılı Kanun'un 46. maddesinde yer alan konular ile sınırlı olarak Danıştay'a temyiz başvurusunda bulunulabileceği, bölge idare mahkemelerince istinaf incelemesi üzerine verilen ve 46. madde kapsamı dışında olan kararların ise kesin nitelikte olduğu görülmektedir.

Olayda, Giresun İli, Merkez İlçesi, Boztekke Köyü ile Giresun İl merkezi arasında "M" plaka ile ticari yolcu taşımacılığı yapan davacı kooperatif tarafından yapılan, kooperatifin 10 aracına dönüşümlü olarak Boztekke Caddesi, İspirsuyu ve belediye mücavir alanları içerisinde yük ve yolcu taşıma hususunda izin verilmesi ve dönüşümlü çalışacak araçlara dolmuş statüsü tanınmasına dair …kayıt tarih ve …kayıt sayılı başvurunun zımnen reddine dair davalı idare işleminin iptali istemiyle davanın açıldığı, bahse konu başvurunun genel bir niteliğe haiz olmadığı,

kooperatif araçlarına İspirsuyu ve belediye mücavir alanları içerisinde yük ve yolcu taşıma hususunda izin verilmesi ve dönüşümlü çalışacak araçlara dolmuş statüsü tanınmasına dair başvurunun zımnen ret işleminin düzenleyici işlem olarak değerlendirilemeyeceği ve 2577 sayılı Kanun'un "Temyiz" başlıklı 46. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi kapsamına girmediği,

ayrıca dava konusu zımni red işleminin davacının ticari faaliyetini sonlandırmayacağı, bu suretle 2577 sayılı Kanunun 46. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde düzenlenen "bir ticari faaliyetin icrasını süresiz veya otuz gün yahut daha uzun süreyle engelleyen işlemlere karşı açılan iptal davaları" kapsamına girmeyeceği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, temyiz istemine esas teşkil eden kararın, Bölge İdare Mahkemesinin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 46. maddesi uyarınca temyiz yolu açık olmayan "kesin" kararlarından olduğu anlaşıldığından, temyiz isteminin incelenmesine yasal olanak bulunmamaktadır.