Danıştay 8. Daire E.2021/6231 K.2024/5738

Dava konusu istem: Erzincan ili, Üzümlü ilçesi dahilinde ve Karayolları 16. Bölge Müdürlüğü uhdesinde bulunan ... sayılı II (a) Grup andezit hammadde üretim sahasında kaçak andezit üretimi yapıldığından bahisle 3213 sayılı Maden Kanunun 12/6 maddesi gereğince verilen 2.158.424,00-TL idari para cezasının tahsili amacıyla Üzümlü Vergi Dairesi Müdürlüğünce düzenlenen ... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında; Uyuşmazlık konusu ödeme emrinin dayanağını teşkil eden Maden İşleri Genel Müdürlüğünün ... tarih ve E:... sayılı işleminin iptali ve yürütmesinin durdurulması istemiyle Mahkemelerinin E:... sayılı dosyasında açılan davada, 25.02.2020 tarihli kararı ile yürütmesinin durdurulmasına karar verildiğini, bu durumda, ödeme emrinin, dayanağını oluşturan idari para cezasının yürütmesinin durdurulması sonucu ortada kesinleşmiş ve tahsili gereken bir kamu alacağı bulunduğundan söz edilemeyeceğinden dava konusu ödeme emrinde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılarak dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, usul yönünden davanın süresinde açılmadığını, ödeme emrinin, dayanağını oluşturan idari para cezasının yürütmesinin durdurulmasına karar verilse de kararın henüz kesinleşmediğini, dava açılma gerekçesinin 6183 sayılı Kanunun 58.maddesinde belirtilen itirazlardan hiçbirisine uymadığı, teknik heyet tarafından mahallinde yapılan tetkik neticesinde; sahada çalışma yapıldığı, yapılan çalışmaların davacıya ait kamyon ve iş makineleri tarafından yapıldığı,

Üzümlü Emniyet Müdürlüğünün de yapılan çalışmaların davacı tarafından yapıldığının tespit edilmesi üzerine ocakta boşaltılan alanın ölçümünün yapıldığı ve idari yaptırım cezasının uygulandığı, Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün ... tarih ve E:... sayılı yazısı ile uygulanan idari para cezasının takip ve tahsilatının gerçekleştirilmesinin istenildiği, tesis edilen işlemin usul ve mevzuata uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyize konu kararda; Uyuşmazlık konusu ödeme emrinin dayanağını teşkil eden Maden İşleri Genel Müdürlüğünün ... tarih ve E:... sayılı işleminin iptali ve yürütmesinin durdurulması istemiyle Mahkemelerinin E:... sayılı dosyasında açılan davada, 25.02.2020 tarihli kararı ile yürütmesinin durdurulmasına karar verildiğini, bu durumda, ödeme emrinin, dayanağını oluşturan idari para cezasının yürütmesinin durdurulması sonucu ortada kesinleşmiş ve tahsili gereken bir kamu alacağı bulunduğundan söz edilemeyeceğinden dava konusu ödeme emrinde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılarak dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

28/02/2019 tarih ve 30700 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7164 sayılı Kanunun 13. maddesi ile değiştirilen 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 13. maddesinin 3. fıkrasında, "Bu Kanuna göre verilen idari para cezaları tebliğinden itibaren bir ay içinde Genel Müdürlüğün muhasebe birimi hesabına ödenir. İdari para cezalarına karşı otuz gün içinde idare mahkemelerinde dava açılabilir. Verilen idari para cezalarına karşı yargı yoluna başvurulması takip ve tahsilatı durdurmaz.

Genel Müdürlük genel bütçeye gelir kaydedilmek üzere ilgili bedeli en geç on beş iş günü içerisinde Hazine hesabına aktarır. Tahakkuk eden ve ödenmeyen Devlet hakları 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre takip ve tahsil edilmek üzere ilgili tahsil dairesine bildirilir. İlgili tahsil dairesi idari para cezası tamamen tahsil edildikten itibaren en geç bir ay içerisinde durumu Genel Müdürlüğe bildirir." hükmü yer almaktadır.

Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte söz konusu düzenlemenin yürürlükte olduğu dikkate alındığında, dava konusu ödeme emrinin düzenlenebilmesi için idari para cezasının kesinleşmesi aranmayacaktır.

O halde, İdare Mahkemesince, kesinleşmiş amme alacağı bulunmadığından bahisle ödeme emrinin iptaline karar verilmesinde hukuka uygunluk bulunmamaktadır.

Ancak, Mahkeme kararında diğer bir iptal gerekçesi olarak yer verilen, dava konusu ödeme emrinin dayanağı Erzincan İli, Üzümlü İlçesi dahilinde ve Karayolları 16. Bölge Müdürlüğü uhdesinde bulunan 24/2005-71 sayılı II (a) Grup andezit hammadde üretim sahasında kaçak andezit üretimi yapıldığından bahisle 3213 sayılı Maden Kanunun 12/6 maddesi gereğince 2.158.424,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve E:... sayılı işlemine ilişkin, Danıştay 8. Dairesi'nin 07/11/2024 tarih ve E:2021/6236, K:2024/5737 sayılı kararıyla,

cezaya esas fiilin hangi tarihte gerçekleştiğinin tespiti uygulanacak idari para cezası miktarı açısından önem taşıdığı, somut olayda mahallinde yapılan denetim 14-21.07.2017 tarihleri arasında gerçekleştiğini, ( gerçekleşen eylemin 2017 yılına tekabül ettiği) 2017 yılında geçerli olan idari para cezası tutarı verilmesi gerekirken, dava konusu işlem tarihi olan 2018 yılı için yeniden değerleme oranında güncellenen değerler üzerinden idari para cezasının verildiği anlaşıldığından;

dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan ceza tutarı dikkate alınmak suretiyle 3213 sayılı Yasa'nın 12/6. maddesi kapsamında verilen dava konusu idari para cezasında hukuka uyarlık bulunmadığı karar verilmiştir.

Bu itibarla, dava konusu ödeme emrinde hukuka uyarlık bulunmadığından, dava konusu işlemin iptaline dair karara yönelik istinaf isteminin reddine karar veren Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir.