Danıştay 8. Daire E.2021/6398 K.2025/360

Dava konusu istem: Davacının, ... plâkalı aracıyla, Okul Servis Aracı Özel İzin Belgesi bulunmadığından bahisle, 2918 sayılı Kanun'un Ek 2/3-a maddesi uyarınca 60 gün süre ile trafikten men edilmesine dair ... tarih ve ...seri numaralı Araç Trafikten Men/Muhafaza Altına Alma Tutanağının ve aynı gerekçeyle 5.010-TL idari para cezası verilmesine dair işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında; 02/10/2019 tarihinde emniyet yetkilileri tarafından yapılan denetimde, ... plakalı araç için ilgili belediyeden Okul Servis Aracı Özel İzin Belgesi alınmadığından bahisle tesis edilen dava konusu işlemde, "S" ticari plakalı araç sahibi davacının yaptığı öğrenci servis taşımacılığı faaliyetinin, Okul Servis Aracı Özel İzin Belgesi bulunmasa dahi, 2918 sayılı Kanun'un Ek 2. maddesinin 3. fıkrası kapsamına girmediğinden, hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince, aracın 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin işlem yönünden.

İdare mahkemesi kararının, davacıya ait ... plakalı aracın 2918 sayılı Kanun'un Ek 2/3-a maddesi uyarınca 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin işlemin iptaline ilişkin kısmı, Dairece de uygun görüldüğünden, kararın bu kısmı yönünden davalı idarenin istinaf isteminin reddi gerektiği, araç sürücüsüne 5.010-TL idari para cezası verilmesine ilişkin işlem yönünden ise; davaya konu olan idari para cezası araç sürücüsüne verilmiş olup, araç sahibi olan davacının kişisel, güncel ve meşru menfaatini ihlal etmediğinden ve davacı açısından hukuki bir sonuç doğurmadığından,

araç sürücüsüne verilen idari para cezasına ilişkin işlem yönünden davacının dava açma ehliyeti bulunmadığından, bu işlem yönünden davanın ehliyet yönünden reddine karar verilmesi gerektiğinden Mahkeme kararının; aracın 60 gün süreyle trafikten men edilmesine dair işlemin iptaline ilişkin kısmı yönünden, istinaf başvurusunun reddine, 5.010,00-TL trafik idari para cezasının iptaline ilişkin kısmı yönünden istinaf isteminin kabulüne, kararın bu kısmının kaldırılmasına, davanın bu kısmının ehliyet yönünden reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ

Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dava; davacının, ... plâkalı aracıyla, Okul Servis Aracı Özel İzin Belgesi bulunmadığından bahisle, 2918 sayılı Kanun'un Ek 2/3-a maddesi uyarınca 60 gün süre ile trafikten men edilmesine dair ... tarih ve... seri numaralı Araç Trafikten Men/Muhafaza Altına Alma Tutanağının ve davacıya aynı gerekçeyle 5.010-TL idari para cezası verilmesine dair işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…)

(Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir.

10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;

a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,

b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,

c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında

belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.

İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;

a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,

b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,

c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir.

İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten menedilir.

Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır.

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun "Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin görev ve sorumlulukları" başlığını taşıyan 7. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendinde, "Büyükşehir ulaşım ana plânını yapmak veya yaptırmak ve uygulamak; ulaşım ve toplu taşıma hizmetlerini plânlamak ve koordinasyonu sağlamak; kara, deniz, su ve demiryolu üzerinde işletilen her türlü servis ve toplu taşıma araçları ile taksi sayılarını, bilet ücret ve tarifelerini, zaman ve güzergâhlarını belirlemek; durak yerleri ile karayolu, yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler üzerinde araç park yerlerini tespit etmek ve işletmek, işlettirmek veya kiraya vermek;

kanunların belediyelere verdiği trafik düzenlemesinin gerektirdiği bütün işleri yürütmek." büyükşehir belediyesinin görev ve sorumlulukları arasında sayılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Davalı idareye bağlı görevlilerce 02/10/2019 tarihinde yapılan denetimde davacıya ait ... plakalı araçla ticari amaçla öğrenci servis taşımacılığı yapıldığı ve fakat buna ilişkin ilgili belediyeden alınmış izin belgesi bulunmadığının anlaşıldığı, davacı tarafından denetim tarihinden sonra Eskişehir Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından 31/10/2019 tarihinden itibaren geçerli "okul servis aracı çalışma ruhsatı"nın düzenlendiği görülmektedir.

Bu durumda, denetim tarihi itibarıyla öğrenci servis taşımacılığı yapılabilmesi için gerekli izin belgesinin bulunmadığı anlaşıldığından uyuşmazlığa konu aracın 2918 sayılı Kanunun Ek 2/3-a bendi uyarınca 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmaktadır.

KARŞI OY

(X)-Bölge İdare Mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkün olup, temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen temyiz nedenleri anılan kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığından, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği görüşüyle aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyorum.