Danıştay 8. Daire E.2021/6481 K.2025/3908

Dava konusu istem: Antalya-Kumluca ilçesi'nde S:... sayılı IV. grup (Krom, Manganez) maden işletme ruhsat sahibi davacı hakkında Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün ... tarihli, E... sayılı işlemiyle verilen toplam 611.406,05-TL idari para cezasının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; S:... sayılı ruhsat sahası ile ilgili olarak Y:..., Y:... temsili koordinatlarda açılmış olan ocakların orman izinleri dışında kaldığından 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 7'nci maddesinin ihlal edildiğinden bahisle yeniden değerleme oranında artış yapılarak davacıya 46.579,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin kısım açısından,

Maden sahasında bulunan açık ocak işletmesi bulunan yerlere ait orman izinlerinin incelenerek, ..., ... koordinatlarının orman izni alınan koordinatlar dışında yer aldığı görülerek, dava konusu işlemin bu kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı,

S:... sayılı ruhsat sahasında yapılan tetkik esnasında daimi nezaretçi defterinin ilgili heyete ibraz edilmediği hususunun ... tarih ve E... sayılı rapor ile sabit olduğundan dava konusu işlemin 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 10/6. maddesinin ihlal edildiğinden bahisle davacı şirkete 31.054,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı, 2015 yılında devredilen %13 tenörlü 100 ton krom stoğunun S:... sayılı ruhsat sahasında heyet tarafından tespit edilmemesi ve ilgili stoğun sevkiyatının Genel Müdürlüğe beyan edilmediği hususunun ... tarih ve E... sayılı rapor ile sabit olduğu görülerek,

dava konusu işlemin 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 10'uncu maddesinin 7'nci fıkrasında yer alan hükümlerinin ihlal edildiğinden bahisle davacıya 77,632,00-TL idari para cezası ve 12'inci maddesinin 4'üncü fıkrasında yer alan hükmünün ihlal edildiğinden bahisle 100 ton krom cevheri için 226,04 TL/ton üzerinden hesaplanan 22.604,00-TL miktarın devlet hakkının 5 katı tutarında (%4 devlet hakkı 904,16-TL + %30 orman payı 271,25-TL=1.175,41 TL) 5.877,05-TL idari para cezası verilmesine ilişkin kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı,

S:... sayılı ruhsat sahası ile ilgili olarak işletme projesinde yıllık üretim miktarının 10.000 ton olarak planlandığı ve 2015, 2016 ve 2018 yıllarını kapsayan 3 yıllık dönemde üretim yapılmadığından 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 24/12. maddesinin ihlal edildiğinden bahisle davacı şirkete 77.632,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin kısmı açısından yapılan değerlendirmede, Maden işletme projesinin yıllık üretiminin 10.000 ton olarak planlandığı ve 2015,

2016 ve 2018 yıllarını kapsayan 3 yıllık dönemde üretim yapılmadığı anlaşıldığından dava konusu işlemin davacı şirkete 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 24/12. maddesinin ihlal edildiğinden bahisle 77.632,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı,

S:200703584 sayılı ruhsat sahasının krom işletme izni için Genel Müdürlüğe 2012 yılına ait işletme faaliyet raporunun verilmediği, 2016 yılına ait satış bilgi formunun ise yasal süresi (30/04/2017) sonrasında 15/06/2017 tarihinde verildiği,

Manganez işletme izni için 2013-2014-2015-2016-2017-2018 yılları için faaliyet bilgi formu ve satış bilgi formu verilmediğinden 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 29/4. maddesinin ihlal edildiğinden bahisle davacı şirkete verilen toplam 372.632,00-TL idari para cezası açısından yapılan değerlendirmede, 2013 yılına ait faaliyet raporunun bir sonraki yılın Nisan ayı sonuna kadar verilmemesi fiillerinin karşılığı idari yaptırım türü teminatın irat kaydı olup, idari para cezası öngörülmediği 2014 ve 2015 yıllarına ait faaliyet raporlarının bir sonraki yılın Nisan ayı sonuna kadar verilmemesi fiili açısından,

cezanın miktarı itibarıyla soruşturma zamanaşımı süresi olan 3 yıllık süreden sonra idari yaptırım kararı verilmesine olanak bulunmadığı,

2016, 2017 ve 2018 yılları içinse, ait olduğu yıl için yeniden değerleme oranına göre belirlenen idari para cezası tutarları sırasıyla 31.674,00-TL, 32.887,00-TL ve 37.646,00-TL olup, 2019 yılı için geçerli para cezasının geçmişe etkili olarak verilmesi mümkün olmadığı, sonucuna varılarak, dava konusu işlemin, 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 29/4. maddesinin ihlal edildiğinden bahisle davacıya 372.632,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin kısmının iptaline, 3213 sayılı Maden Kanunu'nun diğer maddelerinin ihlal edildiğinden bahisle verilen idari para cezalarına ilişkin kısmı yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, madencilik faaliyetlerinde idari para cezasını gerektiren durumların ancak sahanın Genel Müdürülük yetkili heyetince tetkik edilmesi ile tespit edilebildiği, bu sebeple idari para cezaları için zamanaşımı işleyeceği düşünülse bile bunun ancak tespit tarihinden başlayabileceği, dava konusu işlemlerdeki cezaların zamanaşımına uğradığının söylenemeyeceği, 3213 sayılı Maden Kanunun'un idari para cezasına ilişkin kendisine ait bir hukuki rejim olması karşısında Kabahatler Kanunun'un maddelerinin uygulanması imkanı olmadığı tüm bu nedenlerle mahkeme kararının iptale ilişkin kısmı yönünden mevzuata ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının kısmen onanması, kısmen bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava konusu işlemin 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 29/4. maddesinin ihlal edildiğinden bahisle davacı şirkete verilen toplam 372.632,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin kısmının incelenmesi: 3213 sayılı Kanun'un 29. maddesinin 4. fıkrasında; ruhsat sahibinin her yıl nisan ayı sonuna kadar bir önceki yıl içinde gerçekleştirdiği işletme faaliyeti ile ilgili teknik belgeleri, işletme faaliyet raporunu ve işletme sahasında arama yapmış ise arama ile ilgili bilgileri Genel Müdürlüğe vermekle yükümlü olduğu, yükümlülüğün yerine getirilmemesi hâlinde 30.000 TL tutarında idari para cezası verileceği

Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan 21/09/2017 tarih ve 30187 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Maden Yönetmeliğinin "İdari para cezaları" başlıklı 93. maddesinin 2. fıkrasında "İdari para cezaları ile ilgili bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde 30/3/2005 tarihli ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu hükümleri uygulanır." düzenlemesine yer verilmiş, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 5. maddesinde.

"26.9.2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun zaman bakımından uygulamaya ilişkin hükümleri kabahatler bakımından da uygulanır. Ancak, kabahatler karşılığında öngörülen idarî yaptırımlara ilişkin kararların yerine getirilmesi bakımından derhal uygulama kuralı geçerlidir. Kabahat, failin icraî veya ihmali davranışı gerçekleştirdiği zaman işlenmiş sayılır. Neticenin oluştuğu zaman, bu bakımdan dikkate alınmaz." kuralı yer almaktadır.

Dava konusu olayda, davacı tarafından davacının uhdesinde bulunan S:... sayılı ruhsat sahasının krom işletme izni için Genel Müdürlüğe 2012 yılına ait işletme faaliyet raporunun verilmediği, 2016 yılına ait satış bilgi formunun ise yasal süresi (30/04/2017) sonrasında 15/06/2017 tarihinde verildiği, Manganez işletme izni için 2013-2014-2015-2016-2017-2018 yılları için faaliyet bilgi formu ve satış bilgi formu verilmediği görülmektedir.

Ancak; 2018 yılında gerçekleştirilen madencilik faaliyetine ilişkin, faaliyet bilgi formunun ve satış bilgi formunun sonraki yıl olan 2019 yılı nisan ayı itibarıyla Genel Müdürlüğe verilmesi gerektiği, bu nedenle 2019 yılı yeniden değerleme oranı uygulanarak, davacıya, işlenen fiilin gerçekleştiği tarih olan 2019 yılına göre idari para cezası verildiği anlaşılmaktadır. Dava konusu işlemde bu kısım için hukuka aykırılık görülmemiştir.

Bu durumda, Maden Kanunu'nun 29/4. maddesi uyarınca (2018 yılı için) 46.579,00.-TL idari para cezası verilmesine dair kısmı yönünden dava konusu işlemin iptali yönündeki idare mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.