Danıştay 8. Daire E.2021/665 K.2024/2829

Dava konusu istem: Konya ili, ...beyli ilçesi, Kuşça Beldesi sınırları içerisinde ... ve ... sicil nolu yeraltı kaya tuzu (halit) sahasında 2013 yılından itibaren çözelti madenciliği yöntemiyle 'tuz üretim faaliyeti' yapan davacı şirket tarafından, 2013, 2014 ve 2015 yıllarında Devlet hakkının eksik beyan edildiğinden bahisle 441.387,24 TL Devlet hakkı farkının ödenmesine ilişkin Maden İşleri Genel Müdürlüğü'nün ... tarih ve E... sayılı işleminin iptali istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacı şirketin sahibi olduğu kuyulardan tuzlu su çözeltisi halinde çıkartılan madenin üretim tesisi olmadığından ... Kur A.Ş.'ye ait üretim tesisine sevk edildiği, üretim tesisinde işlemden geçirildikten sonra ...

Kur A.Ş. tarafından piyasaya sürüldüğü tespit edilerek, piyasaya yapılan satış fiyatları üzerinden maden Devlet hakkı payı hesaplanmışsa da, üretim tesisinde işlemden geçirildikten sonra hammadde olarak satılan maden için maden Devlet hakkının belirlenmesinde aynı pazar ortamında madenin işletmelerdeki tüvenan olarak ocak başı satışında uygulanan fiyatın ocak başı satış fiyatı olduğu ve bu fiyatın emsallerinden az olamayacağı düzenlenmekle, davalı idarece maden Devlet hakkının tespitinde aynı pazar ortamında madenin işletmelerdeki tüvenan olarak ocak başı satışında uygulanan fiyat esas alınması gerekirken ...

Kur A.Ş. tarafından piyasaya yapılan satışların esas alındığı görülmekle, davacı şirket adına tahakkuk ettirilen maden Devlet hakkı payının 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 14. maddesine uygun olarak belirlenmediği anlaşılmakla, 441.387,24 TL maden Devlet hakkı hazine payı farkı tahakkuk ettirilmesine ilişkin tesis dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 13. maddesinde yer alan düzenleme kapsamında transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımı yapıldığı görüşünün oluştuğu, bu nedenle dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçe eklenerek onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı şirketin Konya ili, ...beyli ilçesinde ... ve ... sicil nolu yeraltı kaya tuzu (halit) ruhsat sahasında çözelti madenciliği yöntemiyle tuz üretim faaliyeti gösterdiği, Maden İşleri Genel Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı görevlendirme Olur'una istinaden mahallinde yapılan inceleme neticesinde düzenlenen 30.09.2016 tarihli tetkik ve değerlendirme raporunda; çözelti madenciliği sonucunda yerüstüne çıkartılan tuzlu suyun tesiste işlemden geçirildikten sonra pazarlandığı, maden sahalarından yapılan sevkiyatlarda MİGEM'den alınan sevk fişlerinin kullanıldığı,

davacı şirkete ait kuyulardan üretilen tuzlu su çözeltisinin Y:... - X:... koordinatı civarında bulunan üretim tesisine sevk edildiği, bahsi geçen tuz üretim tesisinin ruhsat sahibi şirkete ait olmadığı, ruhsat sahibi şirketin ortağı olduğu başka bir şirket olan ... Kur A.Ş.'ye ait olduğu, ruhsat sahibi ... Harç ve Mad. San. Tic.

A.Ş. tarafından yapılan üretimin düşük ocak başı satış fiyatları (2013 yılı: 2,94 TL/ton, 2014 yılı: 8,99 TL/ton, 2015 yılı: 11 TL/ton) ile ruhsat sahibinin diğer şirketi olan ... Kur A.Ş.'ye satışının yapıldığı, ...

Kur A.Ş. tarafından piyasaya daha yüksek fiyatlarla (2013 yılı: 130,86 TL/ton, 2014 yılı: 43,20 TL/ton, 2015 yılı: 51,21 TL/ton) satışının yapıldığı, Devlet haklarının ruhsat sahibi şirketin düşük ocak başı satış fiyatları ile yaptığı satış tutarları üzerinden tahakkuk ettirildiği, ocaktan üretilen tuzun ruhsat sahibi şirketin ortağı olduğu diğer şirket olan ... Kur A.Ş.'ye düşük fiyatla satıldığı, ...

Kur A.Ş. tarafından daha sonra piyasaya daha yüksek bir fiyat ile satıldığı, Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 13. maddesi hükmü kapsamında 'transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağılımı' yapıldığı kanaati ile yapılan tespite istinaden davacının sahibi bulunduğu S:... ve S:... sayılı işletme ruhsatı bulunan ocaklara 2013 yılı için 171.870,19 TL, 2014 yılı için 132.023,31 TL ve 2015 yılı için 137.173,74 TL olmak üzere toplam 441.387,24 TL maden Devlet hakkı hazine payı farkı tahakkuk ettirilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlıkta, transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağılımı yapıldığı kanaati ile Devlet hakkı farkı çıkartılmış ise de, Maden Kanunu uyarınca Devlet hakkının, ocaktan çıkarılan madenin ocak başındaki fiyatından alınacağının düzenlendiği, dolayısıyla hammadde olarak kullanılan veya satılan maden için tüvenan madenin ocak başındaki fiyatının esas alınacağı açıktır.

Öte yandan, ruhsat sahibi tarafından beyan edilen ocak başı satış fiyatının Genel Müdürlük tarafından denetlenebileceği ve bunun sonucunda eksik beyanda bulunulduğunun tespiti halinde bunun tamamlattırılacağı açık olduğundan, Devlet hakkına ilişkin olarak ortaya çıkabilecek aksaklıkları ve tutarsızlıkları önlemek, beyanlar arasında birliği sağlayarak Devlet hakkı kayıplarının önüne geçmek amacıyla davalı idarenin dayanaklarını ortaya koymak suretiyle emsal fiyat tespiti yapma konusunda yetkili olduğunda kuşku bulunmamaktadır.

Davalı idarece mahallinde yapılan inceleme neticesinde düzenlenen 30.09.2016 tarihli tetkik ve değerlendirme raporunda; davacı şirket tarafından çıkarılan tuzun ... Kur A.Ş.'ye satışının yapıldığı, sonrasında ... Kur A.Ş. tarafından piyasaya daha yüksek fiyatlarla satışının yapıldığı belirtilmiş olup, yalnızca bu tespite dayanılarak Devlet hakkı farkı çıkartıldığı görülmektedir.

Bu itibarla, davalı idarece Devlet hakkı kayıplarının önüne geçmek amacıyla işlem tesis edilmeden önce, aynı pazar ortamındaki fiyatların ve emsal fiyat araştırmasının da yapılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Bu durumda, temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, Konya Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın yukarıda belirtilen gerekçe eklenmek suretiyle onanması gerekmektedir.