Danıştay 8. Daire E.2021/6992 K.2023/7207

Dava konusu istem: ... noteri olarak görev yapmakta iken, 1512 sayılı Noterlik Kanunu'nun 7. maddesinin 2. fıkrası uyarınca "terör örgütleriyle irtibatlı veya iltisaklı" bulunduğundan bahisle aynı Kanun'un 196. maddesi uyarınca Adalet Bakanlığının 20.12.2018 tarihli Olur'u ile görevine son verilen davacı tarafından, 1512 sayılı Kanun'un 34. maddesinin 2. fıkrası uyarınca noterlik safi gelirinin %50'si üzerine konulan 07.01.2019 tarihli blokenin kaldırılması ve paranın ödenmesi ile aynı Kanun'un 38. maddesi uyarınca teminat hesabındaki şerhin kaldırılması ve teminat hesabındaki paranın ödenmesine izin verilmesi istemiyle yaptığı başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptaline karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava konusu işlemin, 1512 sayılı Kanun'un 34. maddesinin 2. fıkrası uyarınca noterlik safi gelirinin %50'si üzerine konulan blokenin kaldırılması ve paranın ödenmesi istemine yönelik kısmının incelenmesinden.

1512 sayılı Noterlik Kanunu'nu 34. maddesinde, işten el çektirme halinde, noterlik aidatı ayrıldıktan sonra safi gelirin noter vekiline verilen ücretten artan kısmının yarısı notere verilip, diğer yarısı zimmeti çıktığı takdirde mahsup edilmek, aksi takdirde notere iade olunmak üzere, soruşturma ve kovuşturma kesin bir kararla sonuçlanıncaya kadar alıkonulacağının hükme bağlandığı, davacının silahlı terör örgütüne (FETÖ/PDY) üye olma suçundan ...

Ağır Ceza Mahkemesinin E:... sayısına kayden dava açıldığı, açılan davada davacının ... tarih ve K:... sayılı karar ile 6 yıl 3 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, bu karara karşı istinaf kanun yoluna başvuru sonucunda ... Bölge Adliye Mahkemesi ...

Ceza Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı karar ile istinaf başvurusunun esastan reddedildiği, dosyanın Yargıtayda temyiz aşamasında olduğu, davacı hakkındaki kovuşturmanın kesin kararla sonuçlanmadığı görüldüğünden, dava konusu işlemin buna yönelik kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı; dava konusu işlemin, 1512 sayılı Kanun'un 38. maddesi uyarınca teminat hesabındaki şerhin kaldırılması ve teminat hesabındaki paranın ödenmesine izin verilmesi istemine yönelik kısmının incelenmesinden;

teminat parasının, noterlerin görevleri dolayısıyla sebep olabilecekleri zararlara ve bu yüzden haklarında verilebilecek para cezasına karşılık teşkil edeceğinin düzenlendiği, Mahkemelerinin 24.06.2020 tarihli ara kararı üzerine, 1512 sayılı Kanun'da teminatın iadesinin herhangi koşula bağlanmadığı görüldüğünden, davacının, Noterlik Kanunu'un 38. maddesi uyarınca teminat hesabındaki şerhin kaldırılması ve teminat hesabındaki paranın ödenmesine izin verilmesi istemiyle yaptığı başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin buna yönelik kısmında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin, noterlik teminatına ilişkin kısmı yönünden iptaline; noterlik safi gelirine ilişkin kısmı yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Davacının İddiaları: Noterlik Kanununun 34/2. maddesi gereği, zimmeti çıktığı takdirde mahsup edilmek, aksi takdirde iade olunmak üzere noterin safi gelir hesabına bloke konulmakta olduğu, noterin zimmetinin söz konusu olmadığı soruşturma ve kovuşturmaların ise bunun dışında kaldığı, açığa alındığı tarihten sonra noterlikte gerçekleştirilen birçok denetim sonucunda zimmet olgusuna rastlanılmadığı, öte yandan Noterlik Kanununun 196. maddesi gereği ...

Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı yazısı ile görevine son verilmesiyle birlikte noterlik sıfatının da ortadan kalktığı, böylelikle blokeli hesapta duran paranın üzerine devamlı ilave olunan noterlik geliri de söz konusu olmayacağından bu paranın da noterlik geliri olma vasfını yitirdiği, ayrıca Bakanlığın 22.01.2019 tarihli işlemi ile işten el çektirme tedbirinin de kaldırılmasına karar verildiği, göreve son verme tarihi itibariyle dava konusu işlemin hukuki temelden yoksun hale geldiği belirtilerek temyize konu kararın noterlik safi gelirine ilişkin kısmı yönünden bozulması gerektiği ileri sürülmüştür.

Davalı İdarenin İddiaları: Temyize konu kararın noterlik teminatına ilişkin kısmı yönünden bozulmasına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmüştür.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Taraflarca savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Noterlik Kanununun "Geçici bir süre işten ayrılmalarda vekalet" başlığı altında düzenlenen 34. maddesinde, noterlerin işten el çektirme, tutuklanma, ve geçici olarak işten çıkarma gibi sebeplerden dolayı geçici bir süre işlerinden ayrılmaları durumunda görevlerinin 33. maddede belirlenen usule göre gördürüleceği belirtildikten sonra aynı maddenin ikinci fıkrasında, geçici olarak işten çıkarma hali ayrık olmak üzere diğer hallerde noterlik aidatı ayrıldıktan sonra safi gelirin noter vekiline verilen ücretten artan kısmının yarısı notere verilip diğer yarısı zimmeti çıktığı takdirde mahsup edilmek,

aksi takdirde notere iade olunmak üzere soruşturma veya kovuşturma kesin bir kararla sonuçlanıncaya kadar alıkonulacağının düzenlendiği görülmektedir.

Söz konusu madde, başlıktan da anlaşılacağı üzere noterlerin geçici bir süre işten ayrılmaları durumuna özgü olarak düzenlenmiş olup Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı yazısı ile davacının görevine son verilmesiyle birlikte davacının noterlik sıfatının da ortadan kalktığı anlaşıldığından bu tarihten itibaren Noterlik Kanununun 34/2. maddesinde öngörülen tedbirin halihazırda noter sıfatı bulunmayan davacı hakkında uygulanmasına hukuken olanak bulunmamaktadır.

Bu durumda; noterlik safi gelirinin %50'si üzerine konulan 07.01.2019 tarihli blokenin kaldırılması ve paranın ödenmesi isteminin zımnen reddi işlemi yönünden davayı reddeden İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yönündeki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığı sonucuna varıldığından davacının temyiz isteminin kabulü ile kararın bu kısım yönünden bozulması, teminat hesabındaki şerhin kaldırılmasına ilişkin kısım yönünden temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.