Danıştay 8. Daire E.2021/7608 K.2025/997

Dava konusu istem: Davacı tarafından, Karaman ili, Kazımkarabekir ilçesi, ... Köyü hudutları içerisinde bulunan 70/2019-02 ruhsat sahasındaki 59.020,21 m2'lik işletme sahası için ağaçlandırma bedeli ve işletme arazi bedeli olarak KDV dahil 221.496,52 TL istenilmesine ilişkin işlemin iptali ve ödenen meblağın ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tarafına iadesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; il özel idarelerinin, köylere yönelik altyapı hizmetlerini yürütmekle görevli oldukları, köy ve bağlı yerleşim yerlerine ait yolların yapım ve onarımının da bu altyapı hizmetleri arasında olduğu,

söz konusu hizmetlerin yürütülebilmesi için orman alanı içerisinde kurulabilecek tesisler için bu hizmeti yürütenlerden arazi izin bedeli, ağaçlandırma bedeli gibi bedellerin istenilemeyeceği, Bakanlık tarafından düzenlenen 70/2019-02 izin numaralı hammadde üretim izin belgesinden davacı idarenin dava konusu orman alanında madencilik faaliyetini köy yollarının yapım,

bakım ve onarım çalışmaları amacıyla yürüttüğü ve çıkarılan malzemenin de burada kullanıldığı anlaşıldığından söz konusu alanda yürütülen madencilik faaliyeti dolayısıyla davalı idare tarafından ağaçlandırma bedeli ve işletme arazi bedeli istenilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı,

Anayasa'nın 125. maddesi uyarınca, idarenin hukuka aykırı bulunarak iptal edilen işlemi nedeniyle kişilerin uğradığı zararların yine aynı idare tarafından karşılanması gerektiğinden, hukuka aykırılığı saptanan dava konusu işlem nedeniyle davacı tarafından ödenen meblağın dava açma tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesi gerektiği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali ile 221.496,52 TL'nin dava açma tarihi olan 22.10.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Davalı idarenin istinaf başvurusu yönünden, davalı idarece ileri sürülen hususların istinafa konu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte olmadığından, davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine; davacının istinaf başvurusu yönünden.

İlk Derece Mahkemesince, "221.496,52-TL'nin dava açma tarihi olan 22.10.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine" hükmedildiği, davacı tarafından dava konusu 221.496,52-TL ağaçlandırma ve işletme arazi bedelinin davalı idare hesabına 01.10.2020 tarihinde ödendiği,

söz konusu tutara işletilecek yasal faizin başlangıcının 01.10.2020 tarihi olması gerektiğinden, istinafa konu kararın hükmedilen tutara işletilecek yasal faiz başlangıcının dava açma tarihi değil, ödeme tarihi olan 01.10.2020 tarihi olarak düzeltilmesi gerektiği gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi hükmünün faize ilişkin kısmının kaldırılmasına ve kabul edilen miktarın tamamına ödeme tarihi olan 01.10.2020 tarihinden itibaren yasal faiz hesaplanmasına karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, davanın süresinde açılmadığı, istenilen bedelin, davacının yol yapım işi için ihtiyaç duyduğu hammaddeyi ormanlık alandan temin edecek olmasından kaynaklandığı, yol izni ile yol için gerekli hammaddenin ormanlık alandan temini için verilen madencilik izninin birbirinden ayrı değerlendirilmesi gerektiği, davacıya iade edilecek miktara dava açma tarihi olan 22.10.2020 tarihi yerine ödeme tarihi olan 01.10.2020 tarihinden itibaren faiz işletilmesinin hukuka aykırı olduğu,

söz konusu bedele faiz işlemesi için öncelikle idarenin temerrüde düşürülmesi gerektiği, işlem hukuka aykırı olsa dahi iade yükümlülüğünün idareye başvuru tarihinden başlaması gerektiği, davacının ödeme yaparken ihtirazı kayıtta bulunmadığından ödeme tarihinden itibaren faiz isteme hakkının bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı vekili tarafından, kararın hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ...'NUN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa kararın düzeltilerek onanacağı hükmüne yer verilmiştir.

Davacıdan istenilen bedeller 01.10.2020 tarihinde ihtirazı kayıt olmaksızın davalı idareye ödenmiştir. İlk derece Mahkemesince dayanak dava konusu işlem hukuka aykırı bulunduğundan, davacı tarafından ödenen bedelin dava açma tarihi olan 22.10.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davacıya iadesine karar verilmiştir. Davacının faiz başlangıç tarihi yönünden yaptığı istinaf başvurusu neticesinde temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararı ile faiz başlangıç tarihinin idareye ödeme yapılan 01.10.2020 tarihinden itibaren olması gerektiği şeklinde karar düzeltilmiştir.

Dava konusu işlemin esasının hukuka uygun bulunmaması nedeniyle iptaline ilişkin kararda hukuka aykırılık bulunmamıştır. Bununla birlikte davacının ödediği bedeli hangi tarihten itibaren yasal faizi ile geri alması gerektiği yönünden yapılan incelemede, davacı tarafından ödeme yapılırken herhangi bir ihtirazı kayıt koyulmadan ödeme yapıldığı görüldüğünden, davacıya iade edilecek miktara yönelik faizin başlangıç tarihinin dava açma tarihi olması gerekmektedir.

Bu nedenle davacı tarafından dava konusu 221.496,52-TL ağaçlandırma ve arazi bedeline işletilecek yasal faizin başlangıç tarihinin, dava tarihi olan 22.10.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile ödenmesi gerektiği şeklinde düzeltilerek kararın onanması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Nitekim Dairemizin 27.04.2023 tarih ve E:2020/231 K:2023/2455 sayılı kararı da bu yöndedir.