Danıştay 8. Daire E.2021/802 K.2025/675

Dava konusu istem: Manisa ili, Yunusemre ilçesi sınırları dahilinde ve davacı şirket uhdesinde bulunan İR:... no'lu maden işletme ruhsatı sahasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı olur ile verilen maden işletme izni süresinin 01/08/2019 tarihinde dolduğundan ve süresi içinde uzatım talebinde bulunulmadığından bahisle orman sınırlarında kalan 17.408,13-m² lik kısma ilişkin verilen iznin iptali ve sahanın geri teslim alınmasına ilişkin 05/11/2019 tarihli işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararda; uyuşmazlık konusu ruhsat sahası ile ilgili maden işletme ruhsatı süresinin 01/08/2017 tarihinde bittiği, işletme ruhsatı süresinin bitimine 4 ay kala 24/03/2017 tarihinde davacı tarafından temdit (uzatma) talebinde bulunulduğu, ilgili idaresince temdit talebi ile ile ilgili herhangi bir değerlendirme yapılarak işletme ruhsatının yenilenmediği,

ilgili idare MAPEG sorumluluğunda olan iş ve işlemlerin zamanında yerine getirilmemesinin (işletme ruhsatının yenilenmemesinin) sorumluluğunun davacıya yüklenerek "idarenin bütünlüğü", "hak ve nesafet" kuralları hilafına davacının orman izninin iptal edilerek sahanın geri alındığı,

bu durumda, izin süresi içinde ilgili kanun hükümlerine göre yenilenmiş ruhsatı, tarafına atfı kabil bir kusuru olmaksızın alamayan davacıya ait orman izninin, izin süresi içinde uzatım talebinde bulunulmadığı gerekçesiyle iptaline ve arazinin geri teslim alınmasına yönelik dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, ruhsat bitiminden sonra orman idaresince verilen bir yıllık süre içerisinde yenilenmiş ruhsat ile izin süresi uzatımının zorunlu olduğu, izin sahibi tarafından yenilenmiş ruhsat ile izin süre uzatım talebi verilen bir yıllık süre içinde yapılmadığından işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının ek gerekçe ile onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Manisa ili, Yunusemre ilçesi, ... mahallesi hudutları dahilinde ve davacı uhdesinde bulunan İR:... sayılı II-a grubu kalker (mıcır) maden işletme ruhsatının 01/08/2007 tarihinde yürürlüğe girdiği, 10 yıl süreli olduğu, söz konusu ruhsata ilişkin olarak davalı idarenin ... tarih ve ...sayılı işlemi ile tamamı orman sınırları içinde kalan 17.408,13 m2 lik ruhsat sahasında yürütülmesi planlanan madencilik faaliyetlerine ilişkin 01/08/2017 tarihine kadar geçerli orman izni verildiği, ruhsat süresi bitiminden önce, davacı tarafından yapılan 24/03/2017 tarihli başvuru ile işletme ruhsatı temdit (uzatma) talebinde bulunulduğu,

davalı idareye yapılan 31/07/2017 tarihli başvuru ile ormanlık alanda kalan maden işletme izninin de uzatılmasının talep edildiği, davalı idarece davacının maden işletme (orman) izninin 01/08/2018 tarihine kadar uzatıldığı, bu sürenin bitiminden önce davacı tarafından 31/07/2018 tarihinde yapılan orman izni süre uzatım talebinin davalı idarenin ... tarih ve ... sayılı işlemi reddi üzerine açılan davada, ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararı ile işlemin iptaline karar verildiği, iptal kararının uygulanması kapsamında ormanlık alandaki madencilik faaliyetine yönelik iznin 01/08/2019 tarihine kadar uzatıldığı, bu arada Maden Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün... tarih ve ... sayılı işlemi ile 28/02/2019 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 7164 sayılı Kanun ile yapılan değişiklik gerekçe gösterilerek maden işletme ruhsatı süresinin 01/08/2017 tarihinde dolduğundan bahisle davacıya ait ruhsat sahasında madencilik faaliyetlerinin durdurulmasına karar verildiği, anılan işleme karşı açılan davada ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile işlemin iptaline karar verildiği, bu aşamada davalı Orman Genel Müdürlüğü tarafından 01/08/2019 tarihinde dolan izin süresi içinde izin uzatma talebinde bulunulmadığından bahisle 05/11/2019 tarihli olur ile iznin iptal edildiği, maden işletme ruhsatına konu sahanın davacıdan teslimine yönelik tutanak tanzimi üzerine de bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

3213 sayılı Maden Kanunu'nun "Madencilik Faaliyetlerinde İzinler" başlıklı 7. maddesinin 4. fıkrasında; "Devlet ormanları içinde yapılacak maden arama ve işletme faaliyetleri ile bu faaliyetler için zorunlu ve ruhsat süresine bağlı olarak yapılan geçici tesislere 31/8/1956 tarihli ve 6831 sayılı Orman Kanunu hükümlerine göre izin verilir." hükmü, aynı maddenin 20. fıkrasında; "Madencilik faaliyetleri ve/veya bu faaliyetlere bağlı geçici tesisler için verilmiş izinler, temditler dahil ruhsat hukuku devam ettiği sürece geçerlidir. Ruhsatın temdit edilmesi halinde madencilik faaliyetleri ve/veya bu faaliyetlere bağlı geçici tesisler için verilmiş bütün izinler temdit süresi sonuna kadar hiçbir işleme gerek kalmaksızın uzatılmış sayılır." düzenlemesine yer verilmiştir.

18.04.2014 tarih ve 28976 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Orman Kanununun 16 ncı Maddesinin Uygulama Yönetmeliği'nin "Kesin izin süre uzatımı" başlıklı 10. maddesinin 2. fıkrasında; "(Değişik:RG-6/7/2018-30470) İzin sahibinin, a) İzin süresinin ruhsat süresinden önce sona ermesi halinde ruhsat ve müracaat evrakı ile, b) İzin süresi ile birlikte ruhsat süresinin de sona ermesi halinde yenilenmiş ruhsat ve müracaat evrakı ile,

c) İzin süresi ile birlikte ruhsat süresinin de sona ermesi ve ilgili kanun hükümlerine göre yenilenmiş ruhsatı alamaması halinde, Maden İşleri Genel Müdürlüğünden alınmış ruhsat hukukunun yürürlükte olduğuna veya temdit işlemlerinin veya işletme ruhsatına geçişle ilgili işlemlerin devam ettiğine dair belge ile, ç) İzin sahibinin rödövansçı olması halinde ise bu fıkranın (a), (b) ve (c) bentlerindeki belgeler ile birlikte, ekinde maden siciline bilgi amaçlı şerh edilmiş rödövans sözleşmesinin sureti olan Maden İşleri Genel Müdürlüğünün yazısı ile izin süresi son günü mesai bitimine kadar bölge müdürlüğüne müracaat etmesi,

bir yıllık arazi izin bedelini ödemesi ve mevcut taahhüt senedi hükümlerini kabul ettiğine dair onaylı ek taahhüt senedi vermesi halinde bir yıl süreyle, izin, aynı şartlarla devam eder." hükmüne, aynı maddenin 3. fıkrasında ise; "(Değişik:RG-6/7/2018-30470) Bu maddenin ikinci fıkrasında tanınan süre içinde yapılan taleplerin Bakanlıkça sonuçlandırılamaması halinde, yıllık arazi izin bedellerini ödemesi ve mevcut taahhüt senedi hükümlerini kabul ettiğine dair onaylı ek taahhüt senedi vermesi halinde, izin, Bakanlıkça neticelendirilinceye kadar devam eder." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri dikkate alındığında, davacının orman iznine ilişkin temdit talebi üzerine tanınan süre içinde yapılan taleplerin Bakanlıkça sonuçlandırılamaması halinde, yıllık arazi izin bedellerini ödemesi ve mevcut taahhüt senedi hükümlerini kabul ettiğine dair onaylı ek taahhüt senedi vermesi koşullarıyla, iznin, Bakanlıkça neticelendirilinceye kadar devam edeceği hükmü gereği, temdit talebi üzerine düzenleme tarihine kadar olan sürede, yıllık arazi izin bedellerinin ödenmesi ve mevcut taahhüt senedi hükümlerinin kabul edildiğine dair onaylı ek taahhüt senedi verilmesi istenmeksizin, doğrudan orman izninin iptali yoluna başvurulmasına olanak bulunmadığı anlaşılmakla, dava konusu işlemde bu yönüyle de hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.