Danıştay 8. Daire E.2021/8092 K.2024/2468

Dava konusu istem: Asıl borçlu "… Maden Arama ve İşletme Anonim Şirketi" tarafından ödenmeyen, 01/2017-12/2017 dönemine ait 30/06/2018 vade tarihli 2.277.120,44-TL ve 1.366.272,26-TL tutarındaki maden devlet hakkı bedelinin 6183 sayılı Kanun'un mükerrer 35. maddesi kapsamında … Ticaret Anonim Şirketi'nin kanuni temsilcisi olan davacıdan tahsili amacıyla düzenlenen … tarih ve … takip numaralı ödeme emrinin iptali istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …. İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda.

6183 sayılı Kanunda kural olarak borçlunun mal varlığını teşkil eden mal, alacak ve hakları, amme alacaklısına karşı bir tür teminat oluşturmakta olup, bu çerçevede, aksine bir hüküm bulunmadığından asıl borçlu şirketin hazine ve orman payı borcundan kaynaklanan amme alacağı nedeni ile asıl borçlu şirket adına olan ve ekonomik değeri bulunan mal varlığının amme alacağını karşılamayacağı anlaşıldığından,

6183 sayılı Kanun'un mükerrer 35. maddesinde aranan "amme alacağının asıl borçlu şirketten tahsil edilemediği veya tahsil edilemeyeceğinin anlaşıldığı" koşulu yerine getirildiğinden kanuni temsilcisi olan davacı adına ödeme emri düzenlenmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, Asliye Ticaret Mahkemesi kararıyla 1 yıl süreyle kesin süre verildiği, hakkında takip yapılamayacağı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacının kanuni temsilcisi olduğu Horzum Maden Arama ve İşletme A.Ş.'nin 2017 yılı dönemine ait hazine ve orman payına ilişkin borçlarının anılan şirketten tahsil edilemediğinden bahisle sözü edilen kamu alacağının tahsili amacıyla ilgili dönemde kanuni temsilcisi olduğu belirtilen davacı adına ödeme emrinin düzenlenmesi üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

6183 sayılı Amme Alacakları Tahsili Usulü Hakkındaki Kanun'un 54. maddesinde; ödeme müddeti içinde ödenmeyen amme alacağının cebren tahsil olunacağı; 55. maddesinde, amme alacağını vadesinde ödemeyenlere 15 gün içinde ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumunun bir ödeme emri ile tebliğ olunacağı, “Ödeme Emrine İtiraz” başlıklı 58. maddesinde de; kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahsın böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığı hakkında tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde itirazda bulunabileceği kurala bağlanmıştır.

İcra ve İflas Kanunu'nun "Kesin mühletin alacaklılar bakımından sonuçları" başlıklı 294. maddesinin 1. fıkrasında "Mühlet içinde borçlu aleyhine 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanuna göre yapılan takipler de dahil olmak üzere hiçbir takip yapılamaz ve evvelce başlamış takipler durur, ihtiyatî tedbir ve ihtiyatî haciz kararları uygulanmaz, bir takip muamelesi ile kesilebilen zamanaşımı ve hak düşüren müddetler işlemez." hükmü yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlıkta, davacı tarafından … Asliye Ticaret Mahkemesinin E:… sayılı dosyasında konkordato talebinde bulunulması üzerine, anılan Mahkemece 08.04.2019 tarihinde davacıya 1 yıl süreyle kesin mühlet verildiği görülmektedir. Bu itibarla, yukarıda yer verilen mevzuata göre, mühlet içerisinde 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkındaki Kanuna göre yapılan takipler de dahil olacak şekilde davacı aleyhine tedbiren hiçbir takip yapılmaması, yapılmış icra takiplerinin de 08.04.2019 tarihi itibarıyla kesin mühlet süresi içinde olduğu yerde durdurulması gerekmektedir.

Bu durumda, …. Asliye Ticaret Mahkemesinin kararı uyarınca, 08.04.2019 tarihinden itibaren davacı hakkında kesin mühlet kararı verildiğinden ve kesin mühlet süresi içerisinde davacı hakkında tahsil işlemine yönelik olarak takip yapılmasına imkan bulunmayıp, bu tarihten önce başlatılan takiplerin de kesin mühlet süresi içerisinde durdurulması gerektiğinden, davacı hakkında kesin mühlet süresi içerisinde 6183 sayılı Kanuna göre düzenlenip tebliğ edilen dava konusu ödeme emrinde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.