Danıştay 8. Daire E.2021/8101 K.2024/1522

Dava konusu istem: Davacı şirket adına kayıtlı ... plaka sayılı araç ile, ilgili belediyeden çalışma izni/ruhsatı alınmadan belediye sınırları dahilinde yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle, Karayolları Trafik Kanunu'nun EK 2/3-A maddesi uyarınca aracın 60 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; uyuşmazlıkta, denetim esnasında araç sürücüsü tarafından trafik ekiplerine ibraz edilen çalışma ruhsatı/güzergah izin belgesinin 26.11.2020 tarihinde süresinin dolduğu anlaşılarak dava konusu işlem tesis edildiği görülmekte ise de, işlem tarihinden 2 gün sonra söz konusu araca, Büyükşehir Belediye Başkanlığı Zabıta Dairesi Başkanlığı tarafından 04.01.2021-04.01.2022 tarihleri arasında geçerli olan 2021/2 sayılı çalışma ruhsatı/güzergah izin belgesinin verildiği anlaşıldığından,

dava konusu işlemin tesis edildiği tarih itibarıyla her ne kadar söz konusu araca ait güzergah izin belgesinin bulundurulmadığından bahisle yaptırım uygulanmış ise de; denetim yapıldığı ve işlemin tesis edildiği tarihten 2 gün sonra söz konusu belgenin belediyeden temin edildiği görülmüş olup, bu haliyle kişi ve toplum yararı arasındaki dengeyi bozucu nitelikte, hakkaniyet ilkesine ve nefaset kurallarına aykırı olarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi...

İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; bakılan uyuşmazlıkta her ne kadar idare tarafından, davacının ilgili belediyeden çalışma ruhsatı almadığı varsayılarak 2918 sayılı Kanun'un Ek 2. maddesinin 3-A fıkrası uyarınca araç 60 gün süreyle trafikten men edilmiş ise de, denetim sırasında araç sürücüsü tarafından trafik ekiplerine ibraz edilen çalışma ruhsatı/güzergah izin belgesinin 26.11.2020 tarihinde süresinin dolduğu,

işlem tarihinden 2 gün sonra söz konusu araca, Büyükşehir Belediye Başkanlığı Zabıta Dairesi Başkanlığı tarafından 04.01.2021-04.01.2022 tarihleri arasında geçerli olan 2021/2 sayılı çalışma ruhsatı/güzergah izin belgesinin verildiği açık olup, davacının fiilinin 2918 sayılı Kanun'un Ek 2. maddesinin 3-A fıkrası kapsamında değil, aynı maddenin 5. fıkrasında düzenlenen "ilgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde,

belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten menedilir." hükmü kapsamında değerlendirilmesi gerekirken, sevk maddesi hatalı uygulanmak suretiyle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı belirtilerek, davalı idarenin istinaf başvurusunun bu gerekçeyle reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, temyiz istemine konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ :...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinde, "1) İdare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabilir...3) Bölge idare mahkemesi, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar verir. Karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı verir...6) Bölge idare mahkemelerinin 46. maddeye göre temyize açık olmayan kararları kesindir." hükmüne yer verilmiştir.

Anılan Kanun'un "Temyiz" başlıklı 46. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde; belli bir ticari faaliyetin icrasını süresiz veya otuz gün yahut daha uzun süreyle engelleyen işlemlere karşı açılan iptal davaları, hakkında verilen kararların Danıştay'da, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebileceği.

"Temyiz dilekçesi" başlıklı 48. maddesinin 6. fıkrasında, temyizin kesin bir karar hakkında olması hâlinde, kararı veren merciin, temyiz isteminin reddine karar vereceği; ilgili merciin bu kararına karşı, tebliğ tarihini izleyen günden itibaren yedi gün içinde temyiz yoluna başvurulabileceği.

7. fıkrasında ise, temyizin kesin bir karar hakkında olduğunun anlaşılması durumunda, 6. fıkrada sözü edilen kararın, dosyanın gönderildiği Danıştay'ın ilgili dairesince kesin olarak verileceği kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden, esas faaliyet konusu ticari yolcu taşımacılığı olmayan davacı şirket adına kayıtlı araç ile ilgili belediyeden izin veya ruhsat alınmaksızın personel servis taşımacılığı yapıldığından bahisle dava konusu işlemin tesis edildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, davacının aracının 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin işlemin herhangi bir ticari faaliyetin icrasını süresiz veya otuz gün yahut daha uzun süreyle engelleyen işlem niteliğinde olmadığı sonucuna varılmakta olup; temyiz istemine konu kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 46. maddesi uyarınca Bölge İdare Mahkemesinin temyiz yolu açık olmayan "kesin" kararlarından olduğu anlaşıldığından, temyiz isteminin incelenmesine yasal olanak bulunmamaktadır.