Danıştay 8. Daire E.2021/864 K.2023/2515

Dava konusu istem: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü … Ana Bilim Dalı … Bölümü Tezsiz Yüksek Lisans Öğrencisi olan davacı tarafından; başarılı olduğu dersin mezuniyeti için geçerli sayılması ve bu şekilde okulla ilişiğinin kesilmesi şeklindeki idari işlemin geri alınması talebiyle yapılan başvurunun reddine dair … tarih ve … sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:. İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davacının, başarısız olduğu ders yerine alabileceği derslere ilişkin prosedürün Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nde açıkça belirtildiği, öğrenci olması nedeniyle bu Yönetmelik'ten haberdar olması gerektiği, Yönetmelik'te ders seçimi ve kaydı konusunda öğrenciye yükümlülük yüklendiği,

başarısız olduğu 5026-Uygulamalı İstatistik-II dersi yerine 5073-Stratejik Yönetim dersini seçtiği, ancak başarısız olunan ders yerine başka bir dersin seçilebilmesi için Enstitü Yönetim Kurulu kararının gerektiği, davacının Enstitü Yönetim Kurulu kararını beklemeden ders seçimi yaparak kaydını yaptığı, ders değiştirme talebinin de en son Enstitü Yönetim Kurulu kararı ile kabul görmediği, davacının başvurusunun sonucunun ne olduğunu araştırma yükümlülüğü içerisinde bulunduğu, dolayısıyla davacının işlem tarihindeki meri olan Yönetmeliğin 17. maddesinin sekizinci fıkrasında belirtilen hükme aykırı davrandığının açık olduğu anlaşıldığından,

talebinin reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı kanaat ve sonucuna varıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, 2018-2019 Bahar yarıyılı ders kayıt sürecinde, 12/02/2019 tarihli dilekçesi ile 2017-2018 Bahar yarıyılında başarısız olduğu 5026-Uygulamalı İstatistik-II dersi yerine 5073-Stratejik Yönetim dersini almak istediğini İdareye bildirdiği, anılan istemin reddine ilişkin Enstitü Yönetim Kurulu kararının EBYS üzerinden 22/02/2019 tarihinde İşletme Anabilim Dalı Başkanlığı'na gönderilmesine karşın kendisine bir bildirimde bulunulmadığı, EBYS üzerinden gönderilen yazışmalardan haberinin olmasının mümkün bulunmadığı,

ders kayıt süreci içerisinde 5026-Uygulamalı İstatistik-II dersi yerine 5073-Stratejik Yönetim ve diğer derslerin seçiminin yapıldığı, söz konusu seçimin Danışman tarafından 21/02/2019 tarihinde onaylandığı, Danışman tarafından da onaylanan derslerin dönem boyunca alındığı, bu durumun talebinin kabul edildiği şeklinde algılanmasının ve ona göre davranmasının makul karşılanması gerektiği, bir dönem boyunca davacıya herhangi bir bilgilendirme yapılmadığı ve davacıya Enstitü Yönetim Kurulu kararı sonrasında ders değiştirme imkanının tanınmadığı, davalı İdarenin sözkonusu kararı davacıya usulüne uygun şekilde bildirmekle yükümlü olduğu,

bu hususun Anayasa ile korunan hak arama hürriyetinin önemli güvencelerinden biri olduğu belirtilerek, hukuka ve usule aykırı temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmüştür.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacının Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Anabilim Dalı Tezsiz Yüksek Lisans Programına 2017-2018 Bahar yarıyılında 02/02/2018 tarihinde kayıt yaptırdığı, bu dönemde seçmiş olduğu 5 dersten, 5034-Yapılabilirlik Etüdünün Hazırlanması ve Analizi ile 5026-Uygulamalı İstatistik-II dersinden başarısız olduğu, 2018-2019 güz yarıyılında seçmiş olduğu derslerden başarılı olduğu, 2018-2019 Bahar yarıyılında ise daha önce başarısız olduğu 5034-Yapılabilirlik Etüdünün Hazırlanması ve Analizi dersini ve başarısız olduğu 5026-Uygulamalı İstatistik-II dersi yerine 5073-Stratejik Yönetim dersini almak için 02/02/2019 tarihli dilekçe ile İşletme Anabilim Dalı Başkanlığı'na başvuru yapmıştır.

İşletme Anabilim Dalı Yönetim Kurulunca istemin Sosyal Bilimler Enstitü Müdürlüğü'ne önerilmesine karar verildiği, Enstitü Yönetim Kurulunun 20/02/2019 tarih 12-16 sayılı kararı ile davacının daha önce alıp başarısız olduğu 5026-Uygulamalı İstatistik-II dersinin 2018-2019 Bahar yarıyılında açılmış olması nedeniyle ilgili Yönetmeliğin 17. maddesinin sekizinci fıkrası gereğince istemin reddine karar verilmiş, bu kararın … tarih ve … sayılı yazı ile İşletme Anabilim Dalı Başkanlığı'na gönderilmiştir.

Davacı tarafından 2018-2019 Bahar yarıyılında Proje Yönetimi, Yapılabilirlik Etüdü Hazırlanması ve Analizi ve Stratejik Yönetim olarak seçilen derslerin danışmanı tarafından 21/02/2019 tarihinde onaylandığı, dönem sonunda seçilen derslerden başarılı olduğu, Sosyal Bilimler Enstitüsü Müdürlüğü Enstitü Yönetim Kurulu'nun … tarih ve … sayılı sayılı kararı ile Yönetmeliğin 25. maddesinin birinci fıkrası gereğince azami eğitim öğretim süresini dolduran öğrencilerin kayıtlarının silinmesine karar verilmiştir.

Söz konusu kararda davacının adının da yer alması üzerine davacı tarafından aynı tarihli dilekçe ile; İşletme Anabilim Dalı Başkanlığı'na başvurularak, 5026-Uygulamalı İstatistik-II dersi yerine almak istediği 5073-Stratejik Yönetim dersinin danışmanınca onaylandığı, 5073-Stratejik Yönetim dersini alamayacağına dair tarafına ilgili dönem boyunca herhangi bir bilgilendirme yapılmadığı ve dersi alarak başarılı olduğu, mezun olması için gereken 30 kredi ders alma şartını sağladığından not giriş sürecinin durdurularak, başarılı 5073-Stratejik Yönetim dersinin geçerli sayılmasının istenilmiştir.

… tarih ve … sayılı yazı ile Sosyal Bilimler Enstitü Müdürlüğü'ne iletilen dilekçedeki taleplerin uygun bulunmadığının … tarih ve ... sayılı yazı ile İşletme Anabilim Dalı Başkanlığı'na bildirildiği, sözkonusu yazı ve yazı içeriğinin davacıya bildirilmediği, davacının 28/08/2019 tarihli dilekçesi ile 03/07/2018 tarihli dilekçesine cevap verilmesini talep ettiği, 29/08/2019 tarihli dilekçesi ile de 03/07/2019 tarihli dilekçesinde belirtmiş olduğu konularla ilgili yeniden başvuru yapıldığı,

Sosyal Bilimler Enstitü Müdürlüğü'nün … tarih ve … sayılı yazısı ile İşletme 5026-Uygulamalı İstatistik-II dersinden başarısız olması ve azami öğrenim süresinin dolması nedeniyle Enstitü Yönetim Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararı ile kaydının silindiğinin davacıya bildirimi üzerine anılan işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 44/c maddesinin son cümlesi;"Yatay geçiş ve çift ana dal eğitiminin usul ve esasları ile azami öğrenim süreleri, lisansüstü eğitim usul ve esasları ile öğrenim süreleri Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılan yönetmelikle belirlenir" hükmünü içermektedir.

2547 sayılı Kanun'un 44/c maddesine dayanılarak hazırlanan ve 20/04/2016 tarih ve 29690 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Lisanüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin "Tezsiz yüksek lisans programı" başlıklı 11. maddesinin ikinci fıkrasında; "(Değişik cümle:RG-1/3/2017-29994) Tezsiz yüksek lisans programı toplam otuz krediden ve 60 AKTS’den az olmamak kaydıyla en az on ders ile dönem projesi dersinden oluşur.

Öğrenci, dönem projesi dersinin alındığı yarıyılda dönem projesi dersine kayıt yaptırmak ve yarıyıl sonunda yazılı proje ve/veya rapor vermek zorundadır. Dönem projesi dersi kredisiz olup başarılı veya başarısız olarak değerlendirilir.", "Süre" başlıklı 12. maddesinde.

"Tezsiz yüksek lisans programını tamamlama süresi, bilimsel hazırlıkta geçen süre hariç, kayıt olduğu programa ilişkin derslerin verildiği dönemden başlamak üzere, her dönem için kayıt yaptırıp yaptırmadığına bakılmaksızın en az iki yarıyıl, en çok üç yarıyıldır. Bu sürenin sonunda başarısız olan veya programı tamamlayamayan öğrencinin yükseköğretim kurumu ile ilişiği kesilir.", "Danışmanı atanması" başlıklı 13. maddesinde.

"Tezsiz yüksek lisans programında enstitü anabilim/anasanat dalı başkanlığı her öğrenci için ders seçiminde ve dönem projesinin yürütülmesinde danışmanlık yapacak bir öğretim üyesi veya ilgili senato tarafından belirlenen niteliklere sahip doktora derecesine sahip bir öğretim görevlisini en geç birinci yarıyılın sonuna kadar belirler." düzenlemesine yer verilmiştir.

Dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan 22/01/2017 tarih ve 29956 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin "Programlar, sınavlar ve değerlendirme" başlıklı 17. maddesinin sekizinci fıkrasında.

"Bilimsel araştırma teknikleri ile araştırma ve yayın etiği konularını içeren ders dışında, alınan ve başarısız olunan bir dersin takip eden yarıyılda açılamaması veya öğrenim süresi boyunca iki defa alınıp başarısız olunması durumunda öğrencinin talebi, danışmanın onayı, ilgili ana bilim/ana sanat dalının önerisi ve EYK’nın kabulü ile takip eden yarıyılın ilk iki haftası içinde bu dersin yerine yeni bir ders alınabilir." "Süre" başlıklı 25. maddesinde.

"Tezsiz yüksek lisans programını tamamlama süresi, bilimsel hazırlıkta geçen süre hariç, kayıt yaptırdığı programa ilişkin derslerin verildiği dönemden başlamak üzere, her dönem için kayıt yaptırıp yaptırmadığına bakılmaksızın en az iki yarıyıl, en çok üç yarıyıldır.

Bu sürenin sonunda başarısız olan veya programı tamamlayamayan öğrencinin Üniversite ile ilişiği kesilir.", "Danışman atanması" başlıklı 26. maddesinde; " Tezsiz yüksek lisans programında, ana bilim/ana sanat dalı kurulunun önerisi ve EYK’nın kararıyla her öğrenci için ders seçiminde ve dönem projesinin yürütülmesinde danışmanlık yapacak bir öğretim üyesi veya doktora derecesine sahip bir öğretim görevlisi en geç birinci yarıyılın sonuna kadar belirlenir." kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Anabilim Dalı Tezsiz Yüksek Lisans Programına 2017-2018 Bahar yarıyılında 02/02/2018 tarihinde kayıt yaptıran davacının, anılan dönem seçtiği 5 dersten 5034-Yapılabilirlik Etüdünün Hazırlanması ve Analizi ile 5026-Uygulamalı İstatistik-II dersinden başarısız olduğu, 2018-2019 Güz yarıyılında seçmiş olduğu derslerden ise başarılı olduğu,

2018-2019 Bahar yarıyılında ise daha önce başarısız olduğu 5034-Yapılabilirlik Etüdünün Hazırlanması ve Analizi dersi ile 5026-Uygulamalı İstatistik-II dersi yerine 5073-Stratejik Yönetim dersini almak için 02/02/2019 tarihli dilekçe ile İşletme Anabilim Dalı Başkanlığı'na başvuru yaptığı, Sosyal Bilimler Enstitüsüne iletilen dilekçesinin 5026-Uygulamalı İstatistik-II dersinin başarısız olduğu dönemi takip eden 2018-2019 Güz yarıyılında açılmış olması nedeniyle Yönetmeliğin 17. maddesinin sekizinci fıkrası uyarınca Enstitü Yönetim Kurulu'nun 20/02/2020 tarih ve 12-16 sayılı kararı ile reddedildiği,

bu ret kararının İşletme Anabilim Dalı Başkanlığı'na 22/02/2022 tarihinde gönderilmekle birlikte anılan dönem ders seçme ve kayıt yenileme dönemi olmasına karşın sözkonusu red kararının davacının danışmanına ve davacıya bildirilmediği, davacıya ders değiştirme imkanı tanınmadığı, davacının danışmanı Prof.Dr. …'ün 19/07/2019 tarihli İşletme Bölüm Başkanlığı'na sunduğu yazılı beyanı ile durumu teyit ettiği, herhangi bir bildirimde bulunulmaması nedeniyle davacının ders seçme işleminin danışmanı tarafından onaylandığı ve seçtiği dersleri alarak başarılı olduğu,

öte yandan, davacının 2017-2018 Bahar yarıyılında başarısız olduğu 5026-Uygulamalı İstatistik-II dersi, takip eden yarıyılda tekrar açıldığından, mevzuat gereği anılan dersi seçmesi zorunlu olmasına karşın, anılan ders seçilmeksizin yapılan ders seçme işleminin de danışmanınca onaylandığı anlaşılmaktadır.

Bu çerçevede; danışmanının onayı olmaksızın ders seçimi ve ders kaydı yapamayacağı, seçtiği dersleri danışmanının gözetimi ve yönlendirmesi ile belirleyeceği hususu açık olan davacının, mevzuat gereği alması gereken kredili dersleri alması hususunda bilgilendirilmediği, sözkonusu süreçte 2018-2019 Güz yarıyılında mevzuat gereği alması zorunlu olan 5026-Uygulamalı İstatistik-II dersi seçilmeden yapılan ders seçiminin danışmanı tarafından onaylandığı, bu yanlışlığın telafisi için davacı tarafından İşletme Bölüm Başkanlığı'na verilen dilekçedeki taleplerin Enstitü Yönetim Kurulunca reddedildiğinin davacı ve danışmanına bildirilmediği,

davacının alması zorunlu dersi almaksızın eğitimine devam ettiği ve davalı İdarenin bu hususta herhangi bir eylemde bulunmadığı hususları birlikte değerlendirildiğinde; gerekli bildirim ve uyarı yapılmadan, davacının mezun olabilmesi için gerekli yükümlülükleri yerine getiremeyecek şekilde ders seçmesine danışman aracılığıyla onay veren İdarenin, davacının başarılı olduğu dersi geçersiz kabul ederek, 5026-Uygulamalı İstatistik-II dersinden başarısız olması ve azami süresinin dolması nedeniyle tesis ettiği dava konusu işlemde mevzuata ve hukukun genel ilkelerine uygunluk görülmemiştir.

Bu itibarla, davanın reddi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.