Danıştay 8. Daire E.2022/1076 K.2023/6883

Dava konusu istem: Davacı Adalet Bakanlığı tarafından, ...'nin İstanbul 1 Nolu Barosu levhasına avukat olarak yazılmasına dair İstanbul 1 Nolu Barosu Yönetim Kurulunun … tarih ve … sayılı kararın uygun bulunmasına ilişkin … tarih ve … sayılı Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulu kararının Adalet Bakanlığı tarafından geri gönderilmesi üzerine, Birlik tarafından aynı kararda ısrar edilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı davalı idare işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; ... hakkında ... Ağır Ceza Mahkemesinin E:… sayısında kamu kurum ve kuruluşlarının araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık ve resmi belgede sahtecilik suçlarından ceza davasının derdest olduğu, ceza davasındaki suçların da 1136 sayılı Kanunun 5/1-a maddesi kapsamında sayılan suçlardan olduğu belirlendiğinden,

...'ye isnat edilen fiillerin niteliği, baro levhasına yazılması durumunda yürütülecek kamu hizmetinin özelliği dikkate alındığında ceza kovuşturmasının beklenmesinin yerinde olacağı sonucuna varılmış olup, adı geçenin bu aşamada baro levhasına avukat olarak yazılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, kovuşturmanın devam ettiği, ilgili hakkında kesinleşmiş bir mahkumiyet hükmü bulunmadığı, takdir haklarının olduğu ve bu hakkı masumiyet karinesine uygun kullandıkları, işlemde hukuka aykırılık olmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, kararın hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

...'nin İstanbul 1 Nolu Baro levhasına avukat olarak yazılmasına dair İstanbul 1 Nolu Baro Yönetim Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararının uygun bulunmasına ilişkin … tarih ve … sayılı Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulu kararının Adalet Bakanlığınca adı geçen hakkında "kamu kurum ve kuruluşlarının araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık ve resmi belgede sahtecilik" suçlarından ...

Ağır Ceza Mahkemesinin E:… sayılı ceza davasının bulunduğu, "resmi belgenin düzenlenmesinde yalan beyan" suçundan Biga Cumhuriyet Başsavcılığınca … sayılı soruşturmanın derdest olduğu gerekçesiyle bir daha görüşülmek üzere geri gönderilmesi sonucu Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulunun aynı kararda ısrar edilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 1. maddesinde avukatlık, kamu hizmeti ve serbest bir meslek olarak tanımlanmıştır.

Aynı Kanun'un 5. maddesinin (a) bendinde, "Türk Ceza Kanunu'nun 53. maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı iki yıldan fazla süreyle hapis cezasına ya da Devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından mahkûm olmak" avukatlığa kabule engel haller arasında sayılmış;

anılan maddenin 3. fıkrasında ise, "Birinci fıkranın (a) bendinde yazılı cezalardan birini gerektiren bir suçtan kovuşturma altında bulunması halinde, ( 24/11/2021 tarih ve 7343 sayılı Kanunun 25. maddesiyle bu fıkrada yer alan "Kovuşturma altında bulunması" ibaresi "dolayı hakkında kamu davası açılmış olması" şeklinde değiştirilmiştir.) avukatlığa alınma isteği hakkında kararın bu kovuşturmanın sonuna kadar bekletilmesine karar verilebileceği" düzenlemesine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlıkta; dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte, ... hakkında "kamu kurum ve kuruluşlarının aracı olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık ve resmi belgede sahtecilik" suçlarından ... Ağır Ceza Mahkemesinin E:… sayısında kayıtlı ceza davasının derdest olduğu anlaşılmaktadır. Söz konusu ceza dava dosyası incelendiğinde, ilgili hakkında sadece tanık beyanları olduğu, savcılık mütalaasında ilgili hakkında beraat kararı istendiği, neticede 16.02.2022 tarihli kararla, dava zamanaşımının dolması sebebiyle anılan suçlardan davanın düşmesine karar verildiği ve bu kararın kesinleştiği görülmektedir.

1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 5. maddenin 3. fıkrasında, adayın 5/1-a maddesinde yazılı cezalardan birini gerektiren bir suçtan kovuşturma altında bulunması (7343 sayılı Kanun'un 25. maddesi ile değiştirilmesi sonrasında kamu davası açılmış olması) halinde avukatlığa alınma isteği hakkında kararın bu kovuşturma sonuna kadar bekletilmesine karar verilebileceği hükme bağlanmıştır. Bu konuda idareye takdir yetkisi tanınmış ise de, bu yetkinin kullanımı kamu yararı ve hizmet gerekleriyle sınırlı olup, bu açıdan yargı denetimine tabi bulunduğu idare hukukunun bilinen ilkelerindendir.

Ceza hukukunda davanın düşmesi, TCK’da öngörülen düşme sebeplerinin varlığı ya da soruşturma veya kovuşturma şartının gerçekleşmeyeceğinin anlaşılması hallerinde ceza mahkemesi tarafından verilen bir hüküm çeşidi olup, hüküm çeşitlerinin sayıldığı CMK 223/8. maddesinde yer alan beraat, mahkumiyet gibi diğer kararların verilememesi, diğer bir ifadeyle davanın esastan karara bağlanamaması ve kovuşturmaya son verilmesi durumudur.

İlgili hakkında görülen ceza davasında, 16.02.2022 tarihli kararla, dava zamanaşımının dolması sebebiyle anılan suçlardan davanın düşmesine karar verildiği ve bu kararın kesinleştiği dikkate alındığında, kesinleşen davanın düşmesi kararıyla ortada görülmekte olan bir yargılama kalmadığından, başka bir ifadeyle kovuşturmaya son verildiğinden davalı idarece takdir hakkının kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun kullanıldığı sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine dair temyize konu Bölge Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.