Danıştay 8. Daire E.2022/1112 K.2024/6891

Dava konusu istem: Davacıya ait ... plakalı aracın, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-a maddesi uyarınca 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin Gebze Trafik Denetleme Şube Müdürlüğü'nün...tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; trafik ekipleri tarafından yapılan denetim sonucunda Gebze-Harem hattında tahditli minibüs olarak yolcu taşımacılığı yapmaya tescilli... plakalı minibüs sürücüsünün, araç ile Sam Ambalaj Fabrikasında çalışan işçileri iş yerinden alarak evlerine götürmek suretiyle servis taşımacılığı yaptığı,

dolayısıyla söz konusu fiilin ilgili belediyeden izin veya ruhsat almaksızın belediye sınırları dahilinde ticari amaçlı (ücret karşılığı) yolcu taşımacılığı yapmak olmayıp alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında yolcu taşımak kapsamında olduğu anlaşıldığından, buna göre 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun Ek-2/3-b maddesi uyarınca işlem tesis edilmesi gerekirken Ek-2/3-a maddesi uyarınca tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı Valilik tarafından, şehir içi taşımacılık yapacakların belediyeden güzergah izin belgesi almaları gerektiği, davacı tarafından 34 M 5894 plakalı araç ile izin alınmaksızın il içerisinde taşımacılık yapıldığının tespit edildiği ve 2918 sayılı Kanun'un Ek 2/3-a maddesi uyarınca işlem tesis edildiği, işlemde hukuka aykırılık olmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Gebze/Kocaeli-Harem/İstanbul hattında tahditli minibüs olarak yolcu taşımacılığı yapmak üzere tescilli ...plakalı aracın, Karayolları Trafik Kanunu’nun Ek-2/3-a maddesinde belirtilen ilgili belediyeden izin veya ruhsat almaksızın belediye sınırları dahilinde ticari amaçlı (ücret karşılığı) yolcu taşımacılığı yapmak fiilini işlediği gerekçesiyle dava konusu ... tarih ve ... sayılı işlemle 60 gün süreyle trafikten men edilmesi üzerine anılan işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun "Araçların tescil edildikleri amacın dışında kullanılması" başlıklı Ek 2. maddesinde; ''10/07/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;

a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,

b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,

c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında,

belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.

İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;

a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,

b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,

c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün

süreyle trafikten menedilir." hükmüne yer verilmiştir.

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun "Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin görev ve sorumlulukları" başlığını taşıyan 7. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendinde, "Büyükşehir ulaşım ana plânını yapmak veya yaptırmak ve uygulamak; ulaşım ve toplu taşıma hizmetlerini plânlamak ve koordinasyonu sağlamak; kara, deniz, su ve demiryolu üzerinde işletilen her türlü servis ve toplu taşıma araçları ile taksi sayılarını, bilet ücret ve tarifelerini, zaman ve güzergâhlarını belirlemek; durak yerleri ile karayolu, yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler üzerinde araç park yerlerini tespit etmek ve işletmek, işlettirmek veya kiraya vermek;

kanunların belediyelere verdiği trafik düzenlemesinin gerektirdiği bütün işleri yürütmek." büyükşehir belediyesinin görev ve sorumlulukları arasında sayılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Kocaeli İli, Gebze İlçesi, ... Caddesi ile ... Caddesi Kavşağında yapılan trafik kontrol ve denetimlerinde tutulan 12.11.2019 tarihli tutanak incelendiğinde, Gebze/Kocaeli-Harem/İstanbul hattında tahditli minibüs olarak yolcu taşımacılığı yapmak üzere tescilli ... plakalı minibüsün durdurulduğu, araç içinde şoförle beraber 10 kişinin bulunduğu, araç sürücüsünün Gebze'de bulunan Sam Ambalaj Fabrikasından aldığı yolcuları Gebze İlçesi'nin çeşitli mahallelerine götürdüğünün tespitine yer verildiği, söz konusu tutanağın sürücü ile T.C. kimlik numaraları ve isimleri belirtilen yolcular tarafından şerh düşülmeksizin imzalandığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda, davacının şehir içi taşımacılık için Kocaeli Büyükşehir Belediyesi UKOME'den alınmış bir güzergah izin belgesi ya da çalışma ruhsatı olmadığı; öte yandan, Gebze/Kocaeli-Harem/İstanbul şehirler arası hatta tahditli minibüs olarak yolcu taşımacılığı yapmak için izninin bulunduğu, bu iznin ise belediye sınırları dahilinde ticari yolcu taşımacılığı yapılabilmesi için yetki vermediği anlaşıldığından, belediyeden alınmış çalışma izni/ruhsatı bulunmayan işleme konu aracının Karayolları Trafik Kanunun Ek 2/3-a maddesi uyarınca 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARŞI OY

(X)- Bölge İdare Mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkün olup, temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen temyiz nedenleri anılan kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığından, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği görüşüyle aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyorum.