Danıştay 8. Daire E.2022/1239 K.2022/1171

Dava konusu istem: 672 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kamu görevinden çıkarılan davacı tarafından, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik staja giriş sınavını kazanması üzerine staja başlatılmak için yapılan başvurunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptaline karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; Kanun Hükmünde Kararname ile kamu görevinden çıkartılan davacının aynı KHK hükümleri gereğince kamu hizmetinde istihdam edilmesi, dolayısıyla da bir kamu hizmeti olan serbest muhasebeci mali müşavirlik mesleğini yürütmesi mümkün olmamakla birlikte, staja giriş sınavında başarılı olmasının sonucu olarak staja başlatılmasının ve staj yapmasının kamu hizmetinde istihdam edilmesi olarak değerlendirilemeyeceği sonucuna varıldığından, davacının serbest muhasebeci mali müşavirlik stajına başlamak için yaptığı başvurunun reddine dair dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesince; serbest muhasebeci mali müşavirlik mesleğinin devletin namına ve hesabına yapılan bir iş olmaması, serbest muhasebeci mali müşavirlerin ruhsat aldıktan sonra çalışıp çalışmama ve mükelleflerini seçme konusunda kural olarak bağımsız olmaları, devletten herhangi bir maaş almamaları, gelirlerinin mükelleflerinden aldıkları ücretten oluşması, devletin mali olarak bir katkısının bulunmaması, yapılan iş ve işlemlerin sonuçlarından devletin mali veya hukuki sorumluluğunun bulunmaması,

mükellefleri ile aralarındaki sözleşmeden kaynaklanan tüm haklara kendilerinin sahip olmaları, yükümlülüklere de kendilerinin katlanması nedeniyle serbest muhasebeci mali müşavirlik mesleğinin kamu hizmetinde istihdam edilme yasağı kapsamında değerlendirilemeyeceği açık olduğundan Kanun Hükmünde Kararname ile kamu görevinden çıkartılan davacının, staja giriş sınavında başarılı olmasının sonucu olarak staja başlatılmasının ve staj yapmasının kamu hizmetinde istihdam edilmesi olarak değerlendirilemeyeceği sonucuna varıldığından,

davacının serbest muhasebeci mali müşavirlik stajına başlamak için yaptığı başvurunun reddine dair dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun belirtilen gerekçe ile reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

3568 sayılı Kanunun genel gerekçesinden, Kanunun düzenleniş amacından, meslek mensuplarının hakları ile mesleki yetki ve yükümlülüklerinin Kanunla düzenlenmiş olmasından ve meslek mensuplarının görevleri sırasında veya görevleri sebebiyle işledikleri suçlardan dolayı Türk Ceza Kanununun kamu görevlilerine ait hükümleri uyarınca cezalandırılacak olmaları sebebiyle serbest muhasebeci mali müşavirlik mesleğinin kamu hizmeti olarak değerlendirilmesi gerektiği,

672 sayılı KHK'da ise kamu görevinden çıkarılan kişilerin bir daha kamu hizmetinde istihdam edilemeyecekleri ve doğrudan veya dolaylı olarak görevlendirilemeyeceklerinin açıkça ifade edildiği, davacının da kamu hizmeti niteliği bulunan serbest muhasebeci mali müşavirlik mesleğini icra edemeyeceği açık olduğundan bu mesleği ifa etmek üzere yapmak istediği staja ilişkin başvurunun reddedilmesine yönelik işlemde de hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmüştür.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Serbest muhasebecilik mesleğinin kamu hizmetinde istihdamı içermeyen şirketlerin ve işletmelerin vergiye esas kayıtlarını tutmaktan ibaret bir meslek olduğu, temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin incelenmeksizin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinde, "1) İdare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabilir.

3) Bölge idare mahkemesi, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar verir. Karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı verir.

6) Bölge idare mahkemelerinin 46 ncı maddeye göre temyize açık olmayan kararları kesindir." hükmü yer almış; aynı Kanun'un "Temyiz" başlıklı 46. maddesinde ise; "Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge idare mahkemelerinin aşağıda sayılan davalar hakkında verdikleri kararlar, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi Danıştayda, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebilir: (...) c) Belli bir meslekten, kamu görevinden veya öğrencilik statüsünden çıkarılma sonucunu doğuran işlemlere karşı açılan iptal davaları, d) Belli bir ticari faaliyetin icrasını süresiz veya otuz gün yahut daha uzun süreyle engelleyen işlemlere karşı açılan iptal davaları" (...) hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden; İdare Mahkemelerinin tek hakim sınırı dışında kalan bütün kararlarına karşı mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine istinaf başvurusunda bulunulabileceği, bölge idare mahkemesince istinaf incelemesi üzerine verilen kararlara karşı ise sadece 2577 sayılı Kanun'un 46. maddesinde yer alan konular ile sınırlı olarak Danıştay'a temyiz başvurusunda bulunulabileceği, bölge idare mahkemelerince istinaf incelemesi üzerine verilen ve 46. madde kapsamı dışında olan kararların ise kesin olduğu görülmektedir.

Uyuşmazlık, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik stajına giriş sınavını kazanması üzerine staja başlatılmak için davacı tarafından yapılan başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali isteminden kaynaklanmaktadır.

Davaya konu edilen işlemin, ilgilinin meslekten çıkarılması sonucunu doğuran bir yönü bulunmadığı gibi uyuşmazlığın henüz fiilen staja başlama aşamasında doğduğu da dikkate alındığında temyiz istemine esas teşkil eden kararın Bölge İdare Mahkemesinin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunun 46. maddesine göre temyiz yolu açık olmayan "kesin" kararlarından olduğu sonucuna varılmakta olup temyiz isteminin incelenmesine yasal olanak bulunmamaktadır.

KARŞI OY

(X)- 2577 sayılı Kanun'un "Temyiz" başlıklı 46'ncı maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde; belli bir meslekten, kamu görevinden veya öğrencilik statüsünden çıkarılma sonucunu doğuran işlemlere karşı açılan iptal davaları hakkında bölge idare mahkemelerince verilen kararların Danıştay'da, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebileceği kurala bağlanmıştır.

Uyuşmazlık, mesleğin icrası için yapılan zorunlu staj başvurusuna ilişkin aşamada ortaya çıkmış ise de; ilgilinin meslek icra edebilmesi mevzuat gereği meslek odasına kayıtlı olmasını zorunlu kıldığından, dava konusu işlemin mahiyeti nedeniyle belli bir meslekten çıkarılma sonucunu doğuran işlemlerden olduğunun kabulü ile dav a konusu işleme karşı açılan dava hakkında bölge idare mahkemelerince verilen kararın Danıştay'da, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebileceği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, işin esası incelenerek bir karar verilmesi gerekirken Bölge İdare Mahkemesi kararının kesin olduğu gerekçesiyle davalı ... Odaları Birliği'nin temyiz isteminin incelenmeksizin reddi yönünde oluşan çoğunluk kararına katılmıyorum.