Danıştay 8. Daire E.2022/142 K.2025/1086

Emlak İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU

... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, ... plakalı aracının, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-a maddesi uyarınca 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin Kocaeli Trafik Denetleme Şube Müdürlüğünün...tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesince verilen ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararda; davacının personel taşımacılığı işinde kullandığı "P" plakalı araçlarının arızalanması üzerine ve iş çıkış saatinde personelin mağdur edilmemesi amacıyla arıza yapan araçların bağlı bulunduğu kooperatifin talebi doğrultusunda ... plakalı aracın gönderilmesi suretiyle personelin alınmak zorunda kalındığı, araç arızalarına ilişkin fotoğrafların ve ilave araç talebine ilişkin yazının dava dilekçesi ekinde sunulduğu, dolayısıyla zaruret nedeniyle dava konusu aracın kullanıldığı,

olay saatinin mesai bitimine denk gelmesi de göz önünde bulundurulduğunda ilgili belediyeden geçici izin belgesi alınmasının da mümkün olmayacağı açık olduğundan dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, davacının ... plakalı araç ile kendi işyeri personelini taşıyabilmesi için Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Ukome Başkanlığından... seri arası (P) plaka alması, Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Ukome Başkanlığının onayladığı personel listesinin araçta olması ve görevlilere ibraz etmesi gerektiği, araç arıza durumunda arızalı aracın yerine çalışacak olan araca geçici izin belgesi alınması gerektiği, D2 yetki belgesinde yerel makamlar tarafından şehir içi yolcu taşımalarında uygulanan güzergah ve zaman sınırlaması varsa bu sınırlamalara uyulmak kaydıyla taşıma yapılabileceği, D2 yetki belgesinin personel ya da öğrenci taşımacılığı hizmetinde kullanılamayacağı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı şirket tarafından, ... plakalı aracının, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-a maddesi uyarınca 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin Kocaeli Trafik Denetleme Şube Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…)

(Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir.

10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;

a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,

b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,

c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında

belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.

İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;

a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,

b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,

c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir.

İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten menedilir.

Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır.

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun "Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin görev ve sorumlulukları" başlığını taşıyan 7. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendinde, "Büyükşehir ulaşım ana plânını yapmak veya yaptırmak ve uygulamak; ulaşım ve toplu taşıma hizmetlerini plânlamak ve koordinasyonu sağlamak; kara, deniz, su ve demiryolu üzerinde işletilen her türlü servis ve toplu taşıma araçları ile taksi sayılarını, bilet ücret ve tarifelerini, zaman ve güzergâhlarını belirlemek; durak yerleri ile karayolu, yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler üzerinde araç park yerlerini tespit etmek ve işletmek, işlettirmek veya kiraya vermek;

kanunların belediyelere verdiği trafik düzenlemesinin gerektirdiği bütün işleri yürütmek." büyükşehir belediyesinin görev ve sorumlulukları arasında sayılmıştır.

Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Koordinasyon Merkezi Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı kararı ile ... plakalı olan ve servis taşımacılığı yapan araçlara "P" plaka ve güzergah izin belgesi alma zorunluluğu getirildiği, ...tarih ve ...sayılı kararı ile de servis işi yapan gerçek ve tüzel kişilere ait tahditli ticari P plakalı araçların kaza yapması durumunda çalışamayacak halde olanlar için kaza raporunun ve aracın çalışamayacak halde olduğundan yetkili serviste tamir ve bakım işlemine alındığına dair belge ve expertiz raporu sunulması durumunda geçici güzergah izin belgesi düzenleneceği kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyada yer alan bilgi ve belgelerin değerlendirilmesinden, 27/01/2021 tarihinde polis memurlarınca denetim tutanağı düzenlendiği ve izinsiz personel servis taşımacılığı yapıldığından bahisle dava konusu işlemin tesis edildiği anlaşılmıştır. Kocaeli il sınırları içinde servis taşımacılığı yaptığı sabit olan davacının, ..., ... plakalı araçlarının arızalanması üzerine trafikten men edilen aracın kullanıldığı ancak denetimin yapıldığı 27/01/2021 tarihinden önce veya sonra trafikten men edilen ... plakalı araç için geçici izin belgesi alınabilmesi amacıyla herhangi bir başvuruda bulunulmadığı görülmüştür.

Bu durumda, davacıya ait araçla, ilgili belediyeden güzergah izin belgesi alınmaksızın, Kocaeli Büyükşehir Belediyesi sınırları dâhilinde ticari yolcu taşımacılığı yapıldığı hususu usulüne uygun biçimde yapılan denetim sonucu araç sürücüsü ile yolcular tarafından imzalanan tutanak ile tespit edildiği ve geçici izin belgesinin bulunmadığı anlaşıldığından dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir.

Bu itibarla, dava konusu işlemi iptal eden ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf istemini reddeden temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARŞI OY

(X)- Bölge İdare Mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkün olup, temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen temyiz nedenleri anılan kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığından, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği görüşüyle aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyorum.