Danıştay 8. Daire E.2022/1871 K.2023/4996

Dava konusu istem: Davacı dernek tarafından, İstanbul İli, Beyoğlu İlçesi, …Mahallesi …Caddesi No:…, Kat:…adresinde faaliyet gösteren Psikoterapi Enstitüsü Derneği İstanbul Avrupa Şubesi'nin izinsiz eğitim öğretim faaaliyetinde bulunduğundan bahisle anılan adresin kapatılmasına ilişkin İstanbul Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü'nün …tarih ve …sayılı işleminin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararıyla; davacı Dernek tarafından izinsiz eğitim-öğretim faaliyetinde bulunulduğunun sabit olduğu anlaşıldığından, tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: …Bölge İdare Mahkemesi …İdari Dava Dairesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararıyla.

17/11/2021 tarihli Ara Kararıyla, davalı idareden, anılan adreste faaliyet gösteren Psikoterapi Enstitüsü Derneği İstanbul Avrupa Şubesinde izinsiz olarak eğitim ve öğretim faaliyeti yapıldığına dair somut tespit yapılıp yapılmadığı,yapıldı ise bilgi ve belgelerin gönderilmesinin istenilmesine karar verildiği, davalı idarece verilen cevapta ve sunulan belgelerde anılan dernek şubesinde izinsiz eğitim ve öğretim faaliyeti yapıldığına dair herhangi bir tespitte bulunulmadığı, yapılan faaliyetlerin eğitim ve öğretim faaliyeti olup olmadığına ilişkin gerekli inceleme ve değerlendirmeler yapılmaksızın işlem tesis edildiği,

dolayısıyla, davacı derneğin, izinsiz eğitim ve öğretim faaliyetinde bulunduğu iddiasının her türlü şüpheden uzak ve kesin delillerle ortaya konulmaksızın tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık davanın reddine ilişkin idare mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun kabulüne, …İdare Mahkemesi'nin …gün ve E:…, K:…sayılı kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, kararın hukuka aykırı olduğu ileri sürülemektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARŞI OY

(X)- 10/07/2018 tarih ve 30474 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin "Milli Eğitim Bakanlığı" başlıklı onuncu bölümünde düzenlenen "Görevler" başlıklı 301. maddesinde; "Milli Eğitim Bakanlığının görev ve yetkileri sayılmıştır. 1739 sayılı Kanun'un "Yürütme, gözetim ve denetim" başlıklı 56. maddesinde eğitim ve öğretim hizmetinin, bu kanun hükümlerine göre Devlet adına yürütülmesinden, gözetim ve denetiminden Milli Eğitim Bakanlığı'nın sorumlu olduğu belirtilmiştir.

5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun 1. maddesinde; ''(1) Bu Kanunun amacı, Türkiye Cumhuriyeti uyruklu gerçek kişiler, özel hukuk tüzel kişileri veya özel hukuk hükümlerine göre yönetilen tüzel kişiler tarafından açılacak özel öğretim kurumlarına kurum açma izni verilmesi, kurumun nakli, devri, personel çalıştırılması, kurumlara yapılacak malî destek ve bu kurumların eğitim-öğretim, yönetim, denetim ve gözetimi ile yabancılar tarafından açılmış bulunan özel öğretim kurumlarının; eğitim-öğretim, yönetim, denetim, gözetim ve personel çalıştırılmasına ilişkin usûl ve esasları düzenlemektir.

(2) Bu Kanun, Türkiye Cumhuriyeti uyruklu gerçek kişiler, özel hukuk tüzel kişileri veya özel hukuk hükümlerine göre yönetilen tüzel kişilerce açılan özel öğretim kurumları ile yabancılar tarafından açılmış bulunan özel öğretim kurumlarını kapsar." hükmüne yer verilmiştir.

Aynı Kanunun ''Tanımlar'' başlıklı 2. maddesinde; kurumun, okul öncesi eğitim, ilköğretim, ortaöğretim, özel eğitim okulları ile çeşitli kursları, uzaktan öğretim yapan kuruluşları, motorlu taşıt sürücüleri kursları, hizmet içi eğitim merkezleri, öğrenci etüt eğitim merkezleri, özel eğitim ve rehabilitasyon merkezleri ile benzeri özel öğretim kurumlarını ifade edeceği, 3. maddesinde ise; bir kurumda öğretime başlayabilmek için kurum açma izni alınmasının zorunlu olduğu düzenlemesine yer verilmiştir.

Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği'nin dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan 5. maddesinin 4. fıkrasında ise; ''Gerçek veya tüzel kişiler tarafından Kanun kapsamında belirtilen faaliyetlerin Kanuna göre yetkili makamlardan kurum açma izni alınmadan veya her ne ad altında olursa olsun eğitim öğretim sunmak amacıyla yürütülen faaliyetlerin izinsiz yapıldığının tespiti halinde söz konusu yerler 10/6/1949 tarihli ve 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu hükümleri uyarınca valilikçe kapatılır.'' hükmü yer almaktadır.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerinden anlaşıldığı üzere; eğitim ve öğretim faaliyetlerine yönelik sunulan hizmetlerin, Milli Eğitim Bakanlığı'nın denetim ve gözetimi altında yapılması gerektiği açık olup; bu çerçevede anılan eğitim öğretim hizmetinin izinsiz ve ruhsatsız olarak sunumunun tespiti halinde ilgili yerlerin Valiliklerce kapatılması gerekmektedir.

Dava dosyasının incelenmesinden, İstanbul İli, Beyoğlu İlçesi, …Mahallesi …Caddesi No:…, Kat:…adresinde bulunan Psikoterapi Enstitüsü Derneği İstanbul Avrupa Şubesinde yapılan denetimlerde izinsiz eğitim-öğretim faaliyetinde bulunulduğundan bahisle, kurumun kapatılmasına ilişkin İstanbul Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü'nce tesis olunan …tarih ve E…sayılı işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Bakılan davada, davacı dernek hakkında yapılan şikayetler sonucunda İl Sağlık Müdürlüğünce 04/02/2019 tarihinde denetim yapıldığı, yapılan denetimde "dernek merkezi olarak kullanılan adresin girişe göre tam karşı tarafta kitap standının bulunduğu, sol tarafa devam edildiğinde 20 m² büyüklüğünde bir bölümün bulunduğu, bu bölümde iki adet masa ile altı adet sandalye ve bir adet kitaplık bulunduğu, bu bölümün dernek merkezi olarak kullanıldığı, yine aynı katta üç adet seminer salonu bulunduğu, bu bölümlerde iki adet masa ile yaklaşık elli adet sandalye ile sunumlarda kullanılan barkovizyon, projektör ve akıllı tahtanın mevcut olduğu,

duvarlarda çeşitli seminer programlarına ait tanıtıcı afişlerin asılı olduğu, merdivenlerden yukarı çıkıldığında yaklaşık 160 m² lik alanın dışardan bakıldığında ofis şeklinde düzenlendiği, bazı bölümlerin kapılarının kapalı olduğu, kapalı bölümlerin binanın mülk sahibi T.Ö. isimli kişiye ait olduğunun yönetim kurulu başkanı R.N.D. tarafından beyan edildiği, 4. ve 5. katın çeşitli yerlerinde stant veya kitaplık şeklinde çok sayıda Psikoloji ve Kişisel Gelişim alanlarında yayınlar ile koltuk, kanepe, masa, bilgisayar, klima, ses sistemi gibi ofis malzemelerinin bulunduğu,

söz konus adreste aynı zamanda T.Ö.'ye ait Erenköy V.D.'ne kayıtlı …Enstitüsü Eğitim Araştırma Sağlık Organizasyon ve Danışmanlık Ltd.Şti.'ne ait şubenin bulunduğu, firmanın eğitim, organizasyon ve danışmanlık faaliyetlerinde bulunduğunun firma çalışanı M.F.A. tarafından beyan edildiği, ancak söz konusu firmaya ait kurum açılış onayı/ruhsat vs.

Belgelerin ibraz edilmediği hususlarının tutanakla tesit edildiği, dernek karar defteri incelendiğinde 'dernek merkezinde farklı tarihlerde, farklı kişiler tarafından ve farklı konularda eğitimlerin verilmesi bu eğitimler karşılığında katılımcılardan ve dernek üyelerinden değişik miktarlarda ücretlerin alınmasına" ilişkin muhtelif tarihli kararların olduğu tespit edildiği, bu hususlara ilişkin gerek dernek tarafından gerekse T.Ö. 'ye ait.

Enstitüsü Eğitim Araştırma Sağlık Organizasyon ve Danışmanlık Ltd.Şti. tarafından izinsiz/ruhsatsız ve ücret karşılığı faaliyetlerle ilgili inceleme ve yasal işlemler için …tarih ve …sayılı işlemle İl Milli Eğitim Müdürlüğü'ne durumun bildirildiği,

söz konusu yazı üzerine Beyoğlu Kaymakamlığı İlçe İzleme ve Koordinasyon Komisyonu tarafından 03/05/2019 tarihinde yapılan denetimde kurs sahibi T.Ö.'nün hipnoz ve psikoterapi alanında kurs verildiğini beyan ettiği, faaliyetlerle ilgili fatura kestiği, kesilen fatura bilgisi ve fiziki mekan incelenmesi sonucunda kaçak eğitim verildiğinin tespit edildiğinden bahisle İstanbul Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından tesis olunan …tarih ve E…sayılı işlemle kurumun kapatılmasına ilişkin işlem tesis edildiği görülmektedir.

Uyuşmazlıkta davacı Dernek tarafından izinsiz eğitim-öğretim faaliyetinde bulunulduğunun sabit olduğu anlaşıldığından, tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddi yolunda verilen Mahkeme kararına karşı yapılan istinaf kanun yolu başvurusunun kabulü ile anılan Mahkeme kararının kaldırılarak dava konusu işlemin iptaline ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği görüşlüyle aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyorum.