Danıştay 8. Daire E.2022/1872 K.2024/1319

Dava konusu istem: İnönü Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü bünyesinde Tıbbi Biyoloji ve Genetik Anabilim Dalı'nda doktora öğrencisi olan davacının, üst üste iki dönem tez izleme komite raporu vermediğinden bahisle doktora programından kaydının silinmesine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …. İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davalı idare tarafından eğitim kalitesinin iyileştirilmesi ve eğitim alanında uluslararası entegrasyonun sağlanması amacıyla takdir yetkisi çerçevesinde yönetmelik değişikliği yapmasının kamu yararına aykırı bir durumun olmadığı,

ancak değişiklik ile belirli bir aşamaya gelmiş ilgililerin mezuniyet koşullarının sonradan (aleyhe sonuç yaratacak şekilde) değiştirilmemesine ilişkin haklı beklentilerinin korunması gerektiği, özellikle tez aşamasındaki doktora öğrencilerinin üniversiteden ilişiğinin kesilmesi koşullarında değişiklik öngören yeni Yönetmeliğin, bu hususla ilgili aleyhe koşullar getirdiği, daha önce tez önerisi kabul edilerek tez izleme komitesi toplantılarına katılan doktora öğrencilerinin durumlarına ilişkin herhangi bir hükme yer verilmediğinin görüldüğü,

daha önce tez önerisi kabul edilerek tez izleme komitesi toplantılarına katılan doktora öğrencilerinin eski yönetmelik hükümlerine göre öğrenimlerine devam edememesinin, mezuniyet koşullarının sonradan (aleyhe sonuç yaratacak şekilde) değiştirilmemesine ilişkin haklı beklentilerinin korunmaması sonucunu doğuracağı, daha önce tez önerisi kabul edilip üç kez tez izleme komitesi toplantılarına katılarak başarılı olan davacının, doktora tezinin önceki yönetmelik hükümlerine göre sonuçlandırılması gerekirken,

sonradan yürürlüğe giren ve mezuniyet koşullarını aleyhe sonuç yaratacak şekilde değiştiren yeni yönetmelik hükümlerine göre üst üste iki kez tez izleme komite raporu vermediğinden bahisle üniversite ile ilişiğinin kesilmesi yolunda tesis edilen dava konusu işlemde hukuki güvenlik ilkesine ve hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılarak, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, 30/10/2017 tarih ve 30225 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan İnönü Üniversitesi Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin ''Tez Önerisi Savunması'' başlıklı 27. maddesinin 4. fıkrasında değişiklik yapan 28/11/2018 tarih ve 30609 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelik incelendiğinde, Yönetmelikle yapılan değişikliklerin yürürlük tarihinden önce kayıtlı olan öğrencilere uygulanmayacağına ilişkin bir düzenlemeye yer verilmediğinin görüleceği, yeni düzenlemenin yürürlüğe giriş tarihinden itibaren tüm öğrencilere uygulanması gerektiği, yürürlükten kalkan bir düzenlemeye göre işlem yapılamayacağı, davacının haklı beklenti ve kazanılmış hakkından söz edilemeyeceği ileri sürülerek, istinaf mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

İnönü Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Tıbbi Biyoloji ve Genetik Anabilim Dalı doktora programına 09/09/2013 tarihinde kayıt yaptıran davacı, 05/01/2016 tarihinde doktora yeterlilik sınavına girerek başarısız olmuş, 06/05/2016 tarihinde girdiği doktora yeterlilik sınavında ise başarılı olarak, 17/05/2016 tarihli Yönetim Kurulu kararı ile üç kişilik tez izleme komitesi oluşturulmuştur.

05/12/2016 tarihinde tez öneri savunmasını yaparak başarılı bulunan davacının, 10/04/2017 tarihinde ilk tez izleme komite toplantısı, 26/12/2017 tarihinde ikinci tez izleme komite toplantısı, 26/06/2018 tarihinde üçüncü kez tez izleme komite toplantısına katılarak bu toplantılarda başarılı bulunduktan sonra, 2018 yılı Aralık ve 2019 yılı Haziran aylarında olmak üzere üst üste iki kez tez izleme komite raporu vermediği gerekçesiyle, doktora programından kaydının silinmesine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin tesis edilmesi nedeniyle, bu işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

30/10/2017 tarih ve 30225 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren İnönü Üniversitesi Lisansüstü Eğitim-Öğretim Yönetmeliği'nin 27. maddesinin 4. fıkrasında "Tez önerisi kabul edilen öğrenci için tez izleme komitesi, Ocak-Haziran ve Temmuz-Aralık ayları arasında birer defa olmak üzere yılda en az iki kez toplanır. Öğrenci, toplantı tarihinden en az bir ay önce komite üyelerine yazılı bir rapor sunar. Bu raporda o ana kadar yapılan çalışmaların özeti ve bir sonraki dönemde yapılacak çalışma planı belirtilir. Öğrencinin tez çalışması, komite tarafından başarılı veya başarısız olarak belirlenir. Komite tarafından üst üste iki kez veya aralıklı olarak üç kez başarısız bulunan öğrencinin Üniversite ile ilişiği kesilir. " hükmü düzenlenmiştir.

28/11/2018 tarih ve 30609 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren İnönü Üniversitesi Lisansüstü Eğitim-Öğretim Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'in 7. maddesinde ise; "Aynı Yönetmeliğin 27 nci maddesinin dördüncü ve beşinci fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve aynı maddeye aşağıdaki fıkralar eklenmiştir.

“(4) Tez önerisi kabul edilen öğrenci için tez izleme komitesi, Ocak-Haziran ve Temmuz-Aralık ayları arasında birer defa olmak üzere yılda iki kez toplanır. Tez izleme toplantıları Ocak-Haziran dönemi için Haziran ayı, Temmuz-Aralık dönemi için Aralık ayı içerisinde yapılır. İlk Tez İzleme Komitesi toplantısı, en erken, tez önerisinin kabulünden üç ay sonra yapılır. Öğrenci, toplantı tarihinden en az bir ay önce komite üyelerine yazılı bir rapor sunar.

Bu raporda o ana kadar yapılan çalışmaların özeti ve bir sonraki dönemde yapılacak çalışma planı belirtilir. Komite tarafından üst üste iki kez, aralıklı olarak ise üç kez başarısız bulunan veya üst üste iki kez, aralıklı olarak üç kez süresinde tez gelişim raporu vermeyen öğrencinin ilgili enstitü yönetim kurulu kararıyla Üniversite ile ilişiği kesilir..." kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Düzenleyici işlemler, idarenin görev alanına giren konularda kamu idaresinin ve hizmetinin düzenli olarak işlemesini sağlamak amacıyla, üst normlara aykırı olmayan ve kanunların uygulamasını gösteren, idarenin asli yetkisine dayalı, genel ve tek yanlı idari tasarruflar olarak tanımlanmaktadır.

28/11/2018 tarih ve 30609 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren İnönü Üniversitesi Lisansüstü Eğitim-Öğretim Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik değikliği ile tez izleme komite toplantıları sonucunda üst üste iki kez, aralıklı olarak ise üç kez başarısız bulunan öğrencilerin yanı sıra, üst üste iki kez, aralıklı olarak üç kez süresinde tez gelişim raporu vermeyen öğrencilerin de üniversite ile ilişiğinin kesilmesine imkan tanınmış olup bu tarih itibari ile kayıtlı öğrencilere eski yönetmelik hükümlerinin uygulanıp uygulanmayacağı veya uygulanacak ise ne şekilde uygulanacağı hakkında herhangi bir geçiş hükmünün bulunmadığı görülmektedir.

Yukarıda anılan Yeni Yönetmelik hükümleri uyarınca, süresi içerisinde tez ara raporunu sunmayan öğrencinin enstitü ile ilişiğinin kesileceği konusunda bir duraksama bulunmamakta olup, tartışma 28/11/2018 tarihinde getirilen yeni düzenlemenin davacıya uygulanıp uygulanamayacağı noktasında toplanmaktadır.

Dosyanın incelenmesinden; davacının, 10/04/2017, 26/12/2017 ve 26/06/2018 tarihlerinde tez izleme komite toplantısına katılarak bu toplantılarda başarılı olduğu, 28/11/2018 tarihinde üst üste iki kez süresinde tez geliştirme raporu vermeyen öğrencinin ilişiğinin kesileceğine dair yönetmelik değişikliği yapıldığı, bir başka anlatımla yönetmelik değişikliğinden sonra davacının üst üste iki kez tez izleme komite raporu vermediği anlaşılmaktadır.

Bu durumda; öğrenci statüsünde bulunan davacıya Eski Yönetmeliğin ilişik kesme ile ilgili hükümlerinin uygulanmasının statü hukuku ve eşitliğe aykırı olduğu, geçiş hükmü bulunmayan değişikliğin Enstitüde kayıtlı tüm öğrencilere uygulanmasının gerektiği, davacı tarafından geçiş hükmünün bulunmamasına dair eksik hükmün iptalinin talep edilmediği açık olup, üst üste iki kez, aralıklı olarak üç kez süresinde tez gelişim raporu vermeyen öğrencinin ilgili enstitü yönetim kurulu kararıyla Üniversite ile ilişiği kesilir şeklindeki yeni düzenlemede,

eski kayıtlı öğrencilerle ilgili geçiş hükmünün bulunmaması ve bu nedenle davacının kazanılmış hakkının olmadığı kanaatine varıldığından; üst üste iki kez tez geliştirme raporu vermeyen davacının ilişiğinin kesilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir.

Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki … İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARŞI OY

(X-) Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmediğinden temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyorum.

GEREKÇEDE KARŞI OY

(XX)- Dava, İnönü Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Tıbbi Biyoloji ve Genetik Anabilim Dalı doktora programına 09/09/2013 tarihinde kayıt yaptıran davacı, 05/01/2016 tarihinde doktora yeterlilik sınavına girerek başarısız olmuş, 06/05/2016 tarihinde girdiği doktora yeterlilik sınavında ise başarılı olarak, 17/05/2016 tarihli Yönetim Kurulu kararı ile üç kişilik tez izleme komitesi oluşturulmuştur.

05/12/2016 tarihinde tez öneri savunmasını yaparak başarılı bulunan davacının, 10/04/2017 tarihinde ilk tez izleme komite toplantısı, 26/12/2017 tarihinde ikinci tez izleme komite toplantısı, 26/06/2018 tarihinde üçüncü kez tez izleme komite toplantısına katılarak bu toplantılarda başarılı bulunduktan sonra, 2018 yılı Aralık ve 2019 yılı Haziran aylarında olmak üzere üst üste iki kez tez izleme komite raporu vermediği gerekçesiyle, doktora programından kaydının silinmesine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin tesis edilmesi nedeniyle, bu işlemin iptali istemiyle açılmıştır

28/11/2018 tarih ve 30609 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren İnönü Üniversitesi Lisansüstü Eğitim-Öğretim Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'in 7. maddesinde ise; "Aynı Yönetmeliğin 27 nci maddesinin dördüncü ve beşinci fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve aynı maddeye aşağıdaki fıkralar eklenmiştir.

“(4) Tez önerisi kabul edilen öğrenci için tez izleme komitesi, Ocak-Haziran ve Temmuz-Aralık ayları arasında birer defa olmak üzere yılda iki kez toplanır. Tez izleme toplantıları Ocak-Haziran dönemi için Haziran ayı, Temmuz-Aralık dönemi için Aralık ayı içerisinde yapılır. İlk Tez İzleme Komitesi toplantısı, en erken, tez önerisinin kabulünden üç ay sonra yapılır. Öğrenci, toplantı tarihinden en az bir ay önce komite üyelerine yazılı bir rapor sunar.

Bu raporda o ana kadar yapılan çalışmaların özeti ve bir sonraki dönemde yapılacak çalışma planı belirtilir. Komite tarafından üst üste iki kez, aralıklı olarak ise üç kez başarısız bulunan veya üst üste iki kez, aralıklı olarak üç kez süresinde tez gelişim raporu vermeyen öğrencinin ilgili enstitü yönetim kurulu kararıyla Üniversite ile ilişiği kesilir..." kuralına yer verilmiştir.

Tez önerisi kabul edilen öğrencilerin tez çalışmalarını, tez izleme komitesi'ne sunmaları gerektiği, komiteye sunulan rapor ile üst üste iki veya aralıklı olarak üç kez başarısız bulunan öğrencilerin ilişiklerinin kesileceği düzenlenmişken; tez izleme komitesine hiç rapor sunmayan ve katılmayan öğrencilerin ilişiğinin kesileceğine ilişkin ''ayrıca bir düzenleme aranması gerektiği'' yönündeki çoğunluk kararına katılmıyorum zira, tez çalışmaları ile tez izleme komitesine girerek başarısız kabul edilen öğrencilere ilişkin düzenlemenin, tez izleme komitesine hiç girmeyen veya tez çalışmalarını sunmayan öğrencilere bizce evleviyetle uygulanması gerektiği açıktır.

Bu itibarla; Tez izleme Komitesine üst üste iki kez süresinde tez geliştirme raporu vermeyen davacının başarısız kabul edilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşüncesiyle çoğunluk kararına gerekçe yönünden katılmıyorum.