Danıştay 8. Daire E.2022/2001 K.2024/6765

Dava konusu istem: Dava, davacı tarafından, adına kayıtlı ... plakalı aracının, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-a maddesi uyarınca 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin Darıca Trafik Denetleme Şube Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... seri nolu işleminin iptali istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacının personel taşımacılığı işinde kullandığı "P" plakalı aracının arızalanması üzerine ve personelin mağdur edilmemesi amacıyla arıza yapan aracın yerine, davaya konu ... plakalı aracın kullanılması suretiyle personelin alınmak zorunda kalındığı, araç arızalarına ilişkin fotoğrafların ve faturalarının dosyaya sunulduğu,

dolayısıyla zaruret nedeniyle dava konusu aracın kullanıldığı anlaşılmış olup, "P" plakalı araçlarının cuma günü arızalanması ve olay gününün hafta sonuna denk gelmesi de göz önünde bulundurulduğunda ilgili belediyeden geçici izin belgesi alınmasının da mümkün olmayacağı açık olduğundan, bu haliyle kişi ve toplum yararı arasındaki dengeyi bozucu nitelikte, hakkaniyet ilkesine ve nesafet kurallarına aykırı olarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Trafik ekiplerince 27.02.2021 tarihinde, saat 16:01'de yapılan denetim ve kontrollerde ... plakalı araç ile il içinde personel taşımacılığı yapıldığının tespit edilmesi üzerine, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun Ek 2/3-a maddesi uyarınca, ilgili belediyeden izin/ruhsat almadan yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle ... plakalı aracın 60 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin Darıca Trafik Denetleme Şube Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... seri nolu işleminin tesis edilmesi üzerine, anılan işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun "Araçların tescil edildikleri amacın dışında kullanılması" başlıklı Ek 2.maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır.

Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir.

10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;

a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,

b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,

c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında

belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.

İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;

a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,

b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,

c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün

süreyle trafikten menedilir.

İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten menedilir.

Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." hükmü yer almaktadır.

Yukarıda alıntısı yapılan yasa hükmüne göre, somut bilgi belgelerle tespiti koşuluyla, izinsiz ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapılması halinde aracın altmış gün süre ile trafikten men edileceği kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Olayda; davacıya ait olup Gebze OSB ... isimli iş yerinde çalışan işçilerin servis taşımacılığında kullanılan ... plakalı aracın 26/02/2021 Cuma günü arıza yapması nedeni ile geçici olarak ve yükümlü olduğu fabrikaya personel taşıma işlemlerini yapmak için kullanıldığı iddia edilmiş ise de, arızadan sonra ... plakalı araç için dava konusu işlemin tesis edildiği tarihe kadar ve devamındaki bu süre zarfında davacının geçici izin belgesi alabileceği, ancak denetim tarihine kadar geçen süre ve sonrasında da dava konusu araç için geçici izin belgesi alınabilmesi amacıyla herhangi bir başvurusunun bulunmadığı görülmüştür.

Bu durumda, davacıya ait araç ile, ilgili belediyeden güzergah izin belgesi almaksızın, Kocaeli Büyükşehir belediye sınırları dâhilinde ticari yolcu taşımacılığı yapıldığı hususu usulüne uygun biçimde yapılan denetim ve araç sürücüsü ile yolcular tarafından imzalanan tutanağa dayalı olarak tespit edildiğinden, yukarıda aktarılan mevzuat hükmü gereğince davacıya ait aracın trafikten men edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

KARŞI OY

(X)- ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:... , K:... sayılı kararının usul ve hukuka uygun olması nedeniyle, onanması gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyorum.