Danıştay 8. Daire E.2022/2780 K.2024/749

Dava konusu istem: Davacı tarafından, yatay geçiş işleminin iptaline ilişkin … tarih ve … sayılı kararın iptaline karar verilmesi istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:.

İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararında; öğrencilere aynı anda hem tezli hem tezsiz yüksek lisans yapma imkanı tanındığı, davacı tarafından mevzuatta tanınan bu imkandan faydalanmak amacıyla davalı idare bünyesinde sürdürdüğü tezli yüksek lisans eğitiminden tezsiz yüksek lisansa geçmek için başvuruda bulunduğu, bu başvurunun ilk etapta idarece uygun görülerek tezsiz yüksek lisansa geçişinin sağlandığı, bu sayede davacının 2019 yılı Şubat döneminden itibaren devam ettirdiği eğitimini bitirme imkanına sahip olduğu,

davalı idarenin kendi Yönetmeliğinin 51/5-b bendinde belirlenen geçiş süresi aşıldıktan sonra davacının kaydının tezli yüksek lisanstan tezsiz yüksek lisansa alınmasında davacının hatasının veya hilesinin söz konusu olmadığı, kaldı ki davalı idarenin tesis ettiği dava konusu işlemden dolayı davacının Anayasa ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ile koruma altına alınan eğitim hakkının engellenmesine neden olacağı, dava konusu işlemde hukuka, kamu yararına ve hakkaniyet ilkelerine uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Davacının ilgili mevzuatında belirlenmiş bulunan kurallara/usullere uymaksızın kendi başvurusu ile hukuka aykırı bir şekilde tezsiz yüksek lisans programına kayıt yaptığı, idarenin açık hatasıyla ve dahi hukuka aykırı bir şekilde elde edilmiş her türlü kazanımın ve bu kazanımlar nedeniyle elde edilmiş faydalarında ilgilileri yönünden kazanılmış bir hak oluşturmayacağı ve bunların süre kaydı aranmaksızın idarelerince her zaman geri alınabileceği, davalı idarenin de, hatalı/mevzuata aykırı işlemini davacı yönünden kazanılmış hakka dönüşmeden idari dava açma süreleri içerisinde geri aldığı,

davacının yatay geçişinin iptaline ilişkin davaya işlemde hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulüne, davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, tezsiz yüksek lisans programından mezun olduğu, tesis edilen işlemin hukuka aykırı olduğu, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

İLGİLİ MEVZUAT

20/04/2016 tarih ve 29690 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin 'Yüksek Lisans Programları' üst başlıklı 'Genel esaslar' başlıklı 4. maddesinde. "Yüksek lisans programı, tezli ve tezsiz olmak üzere iki şekilde yürütülebilir.

Bu programların hangi enstitü anabilim/anasanat dallarında ve nasıl yürütüleceği ile yükseköğretim kurumlarının yetkisinde olan tezli ve tezsiz yüksek lisans programları arasında geçişe izin hususları senatolar tarafından çıkarılan yönetmelikle düzenlenir." hükmü, 'Yatay geçiş yoluyla öğrenci kabulü' başlıklı 32. maddesinde.

"Yükseköğretim kurumu içindeki başka bir enstitü anabilim/anasanat dalında veya başka bir yükseköğretim kurumunun lisansüstü programında en az bir yarıyılı tamamlamış olan başarılı öğrenci, lisansüstü programlara yatay geçiş yoluyla kabul edilebilir. Yatay geçiş yoluyla kabul edilme koşulları ilgili senato tarafından kabul edilen yönetmelikle belirlenir." hükmü yer almıştır.

23/02/2014 tarih ve 28922 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan İstanbul Bilgi Üniversitesi Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin 'Lisansüstü programlar arası geçiş' başlıklı 51. maddesinde; Tezli yüksek lisans programı öğrencileri aşağıdaki koşulları yerine getirmiş olmaları halinde Üniversitenin tezsiz yüksek lisans programlarına geçebilir: ...Kayıtlı olduğu tezli yüksek lisans programında öğrenim süresinin en fazla ikinci yarıyılını doldurmuş bulunmak..." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Şubat 2019 tarihinde davalı İstanbul Bilgi Üniversitesi Mimarlık Tarihi, Teorisi ve Eleştirisi Tezli Yüksek Lisans Programına kaydolan davacının, 27/09/2020 tarihinde dava dışı Yıldız Teknik Üniversitesi Bölge Planlama Yüksek Lisans programında eğitim almaya hak kazandığı, tezsiz yüksek lisans programları hariç aynı anda birden fazla lisansüstü programa kayıt yaptırılamaması ve devam edilememesi nedeniyle 29/09/2020 tarihli başvurusu ile İstanbul Bilgi Üniversitesi Mimarlık Tarihi, Teorisi ve Eleştirisi Tezli Yüksek Lisans Programından, Tezsiz Mimari Tasarım Yüksek Lisans Programına yatay geçiş başvurusunda bulunduğu,

… tarih ve … sayılı karar ile yatay geçiş başvurusunun kabulüne karar verildiği, ancak … tarih ve … sayılı karar ile iç yatay geçiş başvurusunun sehven kabul edildiği, iç yatay geçiş başvurusunun İstanbul Bilgi Üniversitesi Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin 51. madde hükmüne aykırı olduğundan bahisle yatay geçişinin iptal edildiği anlaşılmaktadır.

Her ne kadar yukarıda yer verilen 20/04/2016 tarih ve 29690 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nde yüksek lisans programlarının hangi enstitü anabilim/anasanat dallarında, nasıl yürütüleceği, yükseköğretim kurumlarının yetkisinde olan tezli ve tezsiz yüksek lisans programları arasında geçişe izin hususlarının senatolar tarafından çıkarılan yönetmelikle düzenleneceği hususu hükme bağlanmış ise de, aynı Yönetmeliğin 32. maddesi uyarınca, yükseköğretim kurumu içindeki başka bir enstitü anabilim/anasanat dalında en az bir yarıyılı tamamlamış olan başarılı öğrencilerin, lisansüstü programlara yatay geçiş yoluyla kabul edilebileceği hükme bağlanmıştır.

Uyuşmazlıkta, davacının tezli yüksek lisans programında ikinci yarıyılı aştığından bahisle dava konusu işlem tesis edilmiş ise de, 20/04/2016 tarih ve 29690 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nde en az bir yarıyılı tamamlamış olan başarılı öğrencilerin, lisansüstü programlara yatay geçiş yoluyla kabul edilebileceğinin düzenlendiği, çerçeve Yönetmelikte yer almayan bir kısıtlamanın Üniversite Yönetmeliği maddesi ile tesis edilmesinin hukuka uygun olmadığı, Üniversite Yönetmeliği maddesinin iptal edilmemiş olmasının, bu düzenlemeye dayalı işlemin iptaline engel teşkil etmeyeceği tartışmasızdır.

Bu durumda, tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığından, aksi yöndeki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.