Danıştay 8. Daire E.2022/352 K.2025/903

Dava konusu istem: Davacıya ait ... plaka sayılı aracın, ilgili belediyeden izin almaksızın belediye sınırları dahilinde yolcu taşımacılığı yaptığı gerekçesiyle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2-3/a bendi uyarınca (altmış) 60 gün süre ile trafikten men edilmesine dair ... tarih ve Sıra No:..., No:... sayılı işlem ile ... tarih ve ... sayılı 6.141,00-TL idari para cezasının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davanın çalışma ruhsatı ve güzergah izin belgesi almaksızın yolcu taşımacılığı yaptığından bahisle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun EK-2/3-a maddesi uyarınca aracın trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve Sıra No:..., No:... sayılı işleme ilişkin kısmının incelenmesinden.

Yasa hükmüne göre, somut bilgi belgelerle tespiti koşuluyla, izin alınmadan şehir içinde ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapanlara idari para cezası verileceği ve taşımacılıkta kullanılan aracın belirli bir süre trafikten men edileceğinin kurala bağlandığı,

her ne kadar davacı şirkete ait araç ile belediyeden izin almaksızın servis taşımacılığı yapıldığından bahisle dava konusu trafikten men işlemi tesis edilmiş ise de söz konusu olayın tespitine ilişkin olarak belediye ekipleri tarafından tutulan ve dava konusu işleme dayanak olduğu belirtilen tutanakta sadece ...plakalı araç içerisinde yer alan kişilerin isimlerinin tespit edildiği ve tutanağın araçtaki kişiler ya da sürücü tarafından imzalanmadığı gibi söz konusu araç ile kimin hangi güzergahta,

nasıl taşındığına ilişkin olarak herhangi bir tespit olmadığı anlaşıldığından yapılan taşımanın davacının iddia ettiği gibi halin icabı gelişen bir taşıma olduğu yönündeki iddiası da kabul edilebilir bulunmadığı, uyuşmazlığa konu araçla, 2918 sayılı Kanunun Ek 2. maddesinin 3. fıkrasına aykırı bir şekilde belediye sınırları içerisinde izinsiz taşımacılık yapıldığı yönünde hukuken kabul edilebilir açık, kesin ve tereddüte yer bırakmayan somut bilgi belgeler olmadan tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı; davanın araç sürücüsüne 6.141,00-TL para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işleme ilişkin kısmı yönünden;

dava dilekçesi ekinde yer alan ve trafikten yasaklanan aracın ruhsat fotokopisi olan belgenin incelenmesinden, trafikten yasaklanan ... plakalı aracın davacı şirket adına kayıtlı olduğu, araç sürücüsünün ise, dava dışı ... isimli kişi olduğu, davacının iptali isteminde bulunduğu para cezasının, dava dışı aracın sürücüsü ... isimli kişiye verildiği,

davacı şirketin, başkasına verilen ve kendi hukuki menfaatini de etkilemeyen para cezasının iptalini istemekte güncel, kişisel ve meşru menfaatinin bulunmadığı davacı şirketin, ... isimli dava dışı kişiye, para cezası verilmesine ilişkin işlemin iptali isteminin "ehliyet yönünden reddine" karar verilmesi gerektiği sonucuna varıldığı gerekçesiyle dava konusu işlemin idari para cezasına ilişkin kısmının ehliyet yönünden reddine, trafikten men işlemi yönünden ise işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Davalı idare tarafından davanın redde dair kısmına karşı istinaf yoluna başvurulması üzerine istinaf başvurusuna konu kararın bu kısmının hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, davacı araç sürücüsü ve çalışanlarının dava konusu trafikten men işlemine dayanak tutanakta imzadan imtina ettiklerine dair şerh olduğu, Mahkeme kararının usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının temyiz edilen kısmının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacıya ait ... plaka sayılı aracın, ilgili belediyeden izin almaksızın belediye sınırları dahilinde yolcu taşımacılığı yaptığı sebebiyle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2-3/a bendi uyarınca (altmış) 60 gün süre ile trafikten men edilmesine dair ... tarih ve Sıra No:..., No:... sayılı işlem ile ... tarih ve ... sayılı 6.141,00-TL trafik idari para cezası düzenlenmiştir. Bunun üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…)

(Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir.

10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;

a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,

b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,

c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında

belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.

İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;

a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,

b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,

c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir.

İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten menedilir.

Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Olayda, davalı idareye bağlı denetim görevlilerince düzenlenen idari para cezası ve trafikten men karar tutanaklarında yaptırıma konu fiil, işlendiği yer ve zaman belirtilmiş, fiili ispat amacıyla aracın içinde üç yolcunun bulunduğu ve beyanlarının alındığını gösteren video görüntüleri sunulmuştur.

Mahkeme kararında, davaya konu işleme dayanak olan 18/09/2020 tarihinde düzenlenen tutanakta aracın şoförünün ve yolcuların isimleri yazılmasına karşın imzadan imtina ettiklerinden bahisle somut olarak ticari yolcu taşımacılığı yapıldığının açık ve kesin olarak ispat edilemediği belirtilerek dava konusu işlemin iptaline karar verilmişse de, dosyada bulunan bilgi, belge ve video kayıtlarının incelenmesinden; araçta bulunan yolcuların ... adlı işyerinde çalıştıklarını beyan ettikleri ve aracın kendilerini oraya taşıdığı,... plaka sayılı aracın davacı şirket adına kayıtlı olduğu ve taşımacılık işi ile iştigal eden davacı şirketin dava konusu işlem tesis edildiğinde geçerli izin belgesi bulunmadığı anlaşıldığından dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir.

Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki Mahkeme kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARŞI OY

(X)- Bölge İdare Mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkün olup, temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen temyiz nedenleri anılan kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığından, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği görüşüyle aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyorum.