Danıştay 8. Daire E.2022/3921 K.2022/6551

Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince işin gereği görüşüldü:

Dava; EGO Genel Müdürlüğü işletmesinde olan Ankaray hattındaki metroyu 21.05.2014 tarihinde ulaşım amacıyla kullanan davacı tarafından, makinistin dur - kalk yapması nedeniyle dengesini kaybederek metronun (vagonun) içinde yere düşmesi sonucu sol femur boyun kırığı meydana geldiğinden bahisle uğranıldığı ileri sürülen 3.555,37-TL maddi ve 50.000,00-TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

İdare Mahkemesince; ulaşım amacıyla davalı idareye ait metro trenini kullanan davacı ve davalı idare arasında zımni bir sözleşme ilişkisinin bulunduğunun kabulü gerektiği, taşıma sözleşmesi niteliğindeki bu sözleşmenin idari bir sözleşme niteliğinde olmadığı ve özel hukuk sözleşmesi olduğu, davacının metro treninde seyahat ederken meydana geldiğini ileri sürdüğü yaralanma olayının ise sözleşme konusu edimin ifasıyla ilgili bulunduğu, davacı ile davalı idare arasında sözleşmeyle kurulan özel hukuk ilişkisinden kaynaklanan ve sözleşme sonrası aşamaya ilişkin uyuşmazlığın görüm ve çözümünün adli yargı yerlerine ait olduğu gerekçesiyle davanın görev yönünden reddine karar verilmiştir.

Dairemizce yapılan temyiz incelemesi neticesinde, davalı idarenin kamu hizmeti niteliğinde olan taşımacılık faaliyetini yürüttüğü sırada meydana gelen zararların tazmini istemiyle açılan davada, olayın meydana gelmesinde davalı idarenin bir hizmet kusurunun ve olaydan doğan zararın hizmet kusuru esasına göre tazminini gerektiren koşulların bulunup bulunmadığının saptanması idare hukuku ilkelerine göre yapılacağından, uyuşmazlığın görüm ve çözümünde idari yargı yerlerinin görevli olduğu gerekçesiyle İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiş olup; davalı idare tarafından, Dairemiz kararının düzeltilmesi talep edilmektedir.

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun "Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin görev ve sorumlulukları" başlıklı 7/f maddesinde, "Büyükşehir ulaşım ana plânını yapmak veya yaptırmak ve uygulamak; ulaşım ve toplu taşıma hizmetlerini plânlamak ve koordinasyonu sağlamak; kara, deniz, su ve demiryolu üzerinde işletilen her türlü servis ve toplu taşıma araçları ile taksi sayılarını, bilet ücret ve tarifelerini, zaman ve güzergâhlarını belirlemek; durak yerleri ile karayolu, yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler üzerinde araç park yerlerini tespit etmek ve işletmek, işlettirmek veya kiraya vermek;

kanunların belediyelere verdiği trafik düzenlemesinin gerektirdiği bütün işleri yürütmek..", 7/p maddesinde. "Büyükşehir içindeki toplu taşıma hizmetlerini yürütmek ve bu amaçla gerekli tesisleri kurmak, kurdurmak, işletmek veya işlettirmek, büyükşehir sınırları içindeki kara ve denizde taksi ve servis araçları dahil toplu taşıma araçlarına ruhsat vermek." büyükşehir belediyesinin görev, yetki ve sorumlulukları arasında sayılmıştır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; kamu hizmeti niteliği taşıyan toplu taşıma hizmetinin, belediyelerin asli görevleri arasında yer aldığı ve asıl olarak belediyeler tarafından sunulması gerektiği, bu hizmetin başkalarına gördürülmesi durumunda ise, belediyelerin hizmetin asli sunucusu olmaktan kaynaklanan kurallar koyma, düzenleme yapma, hizmetin işleyişini denetleme ve belirlenen düzen ve kurallara uymayanlara yaptırımlar uygulama yetkisinin bulunduğu anlaşılmaktadır.

Bu durumda; Ankaray hattı metrosunu ulaşım amacıyla kullanan davacının, makinistin dur - kalk yapması nedeniyle dengesini kaybederek yere düşmesi sonucu uğradığını ileri sürdüğü zararlarının tazmini istemiyle açmış olduğu davada Mahkemece yapılacak olan yargılamada, kamu hizmeti niteliği taşıyan toplu taşıma hizmetinin asli sunucusu olan büyükşehir belediyesi ile bu hizmeti büyükşehir belediyesi adına yürüten EGO Genel Müdürlüğü'nün yukarıda yer verilen hukuki sorumlulukları göz önüne alınarak husumetin belirlenmesi gerektiği açıktır.