Danıştay 8. Daire E.2022/4019 K.2024/3876

Dava konusu istem: Davacı Adalet Bakanlığı tarafından, ilgili ...'ın baro levhasına avukat olarak yazılmasına dair ... Barosu Yönetim Kurulu kararının uygun bulunmasına ilişkin Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulu kararının bir daha görüşülmek üzere geri gönderilmesine yönelik Adalet Bakanlığı işlemine uyulmayarak ilk kararda ısrar edilmesine dair Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararıyla; baro levhasına kayıt talebinde bulunan ilgili hakkında, "FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne üye olmak" suçundan İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... sayılı dosyasının, "resmi belgede sahtecilik" suçundan Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... sayılı ve "Vergi Usul Kanununa muhalefet" suçundan Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığı dosyalarının halen açık olduğu görülmekte ise de, davacıya 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 5/1-a maddesi kapsamında isnat edilen eylemlerin henüz soruşturma aşamasında olduğu,

hakkında iddianame düzenlenmediği ve kovuşturmaya başlanmadığı dolayısıyla anılan düzenlemenin soruşturma aşamasında uygulanmasına olanak bulunmadığı, bu durumda adı geçenin Baro levhasına avukat olarak yazılmasına ilişkin davalı idarenin ısrar kararında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; ilgili aleyhine Vergi Usul Kanununa muhalefet suçundan açılan davanın derdest olduğu görülmüş ise de ilgiliye isnat edilen suçun 1136 sayılı Kanunun 5/1-a maddesinde sayılan suçlardan olmadığı, davacı idare iddiasının istinafa konu kararın kaldırılmasını gerektirmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı Adalet Bakanlığı tarafından; baro levhasına kayıt talebinde bulunan ilgili hakkında 1136 sayılı Kanun'un 5/1-a maddesinde belirtilen "Vergi Usul Kanunu'na muhalefet" suçundan ... Adliye Ceza Mahkemesi'nin E:... esas numaralı dosyası üzerinden açılan ceza davasının derdest olduğu, levhaya yazılma talebinin bu kovuşturma sonuna kadar bekletilmesine karar verilmesi gerektiği, ilgilinin bu aşamada baro levhasına avukat olarak yazılmasında hukuka uyarlık bulunmadığı, aksi yöndeki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmüştür.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı Türkiye Barolar Birliği tarafından; temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu, bozulmasını gerektiren bir neden bulunmadığından temyiz istemlerinin reddi ile anılan kararın onanması gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

...'ın...

Barosu Yönetim Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı kararı ile baro levhasına kaydedildiği, bu kararın Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı kararı ile uygun bulunduğu, Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı Olur'u ile ilgili hakkında "FETÖ/PDY Silahlı Terör Örgütüne Üye Olmak" suçundan İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığınca ... sayısına kayden yürütülen soruşturmanın derdest olduğu, "Vergi Usul Kanunu'na muhalefet" suçundan ...

Asiye Ceza Mahkemesi'nin E:... sayılı dosyası üzerinden görülmekte olan ceza davasının derdest olduğu, ...

Asiye Ceza Mahkemesi'nin E:... sayılı dosyası üzerinden görülen ceza davası sonucunda verilen ... tarih ve K:... sayılı beraat kararının henüz kesinleşmediği, Baro Yönetim Kurulunca avukatlık mesleğinin önem ve özelliği itibariyle kamu yararı ve hizmet ölçütleri gözetilerek takdir yetkisi kullanılmak suretiyle Avukatlık Kanunu'nun 5/1-a maddesinde yer alan Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlardan soruşturma altında bulunanların Baro levhasına yazılma talepleri hakkındaki kararın soruşturma sonuna kadar bekletilmesine karar verilmesi gerektiği,

buna göre ilgili hakkında Avukatlık Kanununun 5/1-a maddesinde yer alan "terör örgütüne üye olmak" suçundan soruşturma ve "Vergi Usul Kanunu'na muhalefet" suçundan kovuşturma yürütülmesi karşısında, baro levhasına avukat olarak yazılmasına karar verilmesinin yerinde görülmediği gerekçesiyle Barolar Birliği Yönetim Kurulu kararının tekrar görüşülmek üzere iade edildiği, bunun üzerine Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı kararı ile dosya içeriğindeki belge ve bilgiler kapsamında bir tedbir mahiyetinde olan bekletme kararı verilmesini zorlayan bir değerlendirme yapılmasının mümkün olmadığı,

beraat kararı da gözönünde bulundurulduğunda ve henüz soruşturma kapsamındaki bir suç nedeniyle 1136 sayılı Kanun'un 5/1-a maddesinin uygulanamayacağından bahisle önceki kararda ısrar edilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

1136 sayılı Avukatlık Kanununun "Avukatlığa kabulde engeller" başlıklı 5. maddesinin birinci fıkrasında.

"Aşağıda yazılı durumlardan birinin varlığı halinde, avukatlık meslekine kabul istemi reddolunur : "a) Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı iki yıldan fazla süreyle hapis cezasına ya da Devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, (...) zimmet, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından mahkum olmak,", üçüncü fıkrasında.

"Adayın birinci fıkranın (a) bendinde yazılı cezalardan birini gerektiren bir suçtan dolayı hakkında kamu davası açılmış olması halinde, avukatlığa alınması isteği hakkındaki kararın bu kovuşturmanın sonuna kadar bekletilmesine karar verilebilir.", dördüncü fıkrasında ise. "Şu kadar ki, ceza kovuşturmasının sonucu ne olursa olsun avukatlığa kabul isteğinin geri çevrilmesi gereken hallerde, sonuç beklenmeden istek karara bağlanır." hükmü yer almıştır.

Vergi Usul Kanunu'nun "Kaçakçılık Suçları ve Cezaları" başlıklı 359. maddesinde; "... B) Vergi kanunları uyarınca tutulan veya düzenlenen ve saklama ve ibraz mecburiyeti bulunan defter, kayıt ve belgeleri yok edenler veya defter sahifelerini yok ederek yerine başka yapraklar koyanlar veya hiç yaprak koymayanlar veya belgelerin asıl veya suretlerini tamamen veya kısmen sahte olarak düzenleyenler veya bu belgeleri kullananlar, üç yıldan sekiz yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Gerçek bir muamele veya durum olmadığı halde bunlar varmış gibi düzenlenen belge, sahte belgedir." kuralı düzenlenmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

... hakkında "Vergi Usul Kanunu'na muhalefet" suçundan ... Asliye Ceza Mahkemesi'nde açılan E:... sayılı dosya incelendiğinde; anılan kişinin, yetkilisi ve ortağı olduğu ... Umumi Depoculuk San. ve Tic. A.Ş., ... Lojistik Hizmetleri A.Ş., ... İnşaat A.Ş., .. Dış Tic. A.Ş., ... Dış Tic. A.Ş., ... Madencilik Sanayi ve Ticaret A.Ş. (... Madencilik A.Ş.) şirketlerinin paravan şirketler olduğu, faal olmadığı, hiç ticari faaliyetinin bulunmadığı, ...

Petrokimya A.Ş. üzerinden gerçekleşen gerçek işlem ve ilişkileri gizlemek amacıyla mükellefiyet tesis ettirerek 2015-2016-2017-2018 yıllarına ilişkin gerçek mal alım satımına yönelik olmayan komisyon karşılığı sahte fatura düzenlendiği ve bu şekilde yetkili olduğu dönem itibariyle üzerine atılı suçu işlediği iddiasıyla yargılandığı anlaşılmaktadır.

Vergi Usul Kanunu'na muhalefet suçu, Vergi Usul Kanunu'nun 359. maddesinde "Kaçakçılık suçları ve cezaları" başlığı altında düzenlenmiş olup, bu madde içeriğinde ilgilinin üzerine atılı suç olan sahte belge düzenlemek fiili de sayılmıştır.

Sahtecilik suçu, 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 5/1-a maddesinde, avukatlığa kabule engel suçlar arasında açıkça yer aldığından ve anılan maddenin üçüncü fıkrasındaki düzenleme gereği, söz konusu suçtan kovuşturma altında bulunan ilgili hakkında avukatlığa alınması isteği hakkındaki kararın bu kovuşturmanın sonuna kadar bekletilmesinde Barolara takdir hakkı tanındığından, bu hakkın kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun kullanılıp kullanılmadığının incelenmesi gerekmektedir.

Bu itibarla, avukatlık mesleğinin önemi de dikkate alındığında işlemin iptaline karar verilmesi gerektiğinden avukatlığa alınması isteği hakkındaki kararın bu kovuşturmanın sonuna kadar bekletilmesine karar verilebilecek suçlar arasında "Vergi Usul Kanunu'na muhalefet" suçu sayılmadığı gerekçesiyle davanın reddi yönündeki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.