Danıştay 8. Daire E.2022/5175 K.2022/5053

Dava konusu istem: 416 sayılı Ecnebi Memleketlere Gönderilecek Talebe Hakkında Kanun kapsamında verilen YLSY bursunu kazanarak yüksek lisans eğitimini başarıyla tamamlayan davacı tarafından, yurt dışı doktora öğrenimi sonrasında tabi tutulduğu doktora yeterlilik sınavından başarısız olması üzerine, kendisinden tahsil edilmek istenilen doktora öğrenimi masraflarının mecburi hizmette bulunmak suretiyle ödenmesi yönündeki başvurusunun reddine ilişkin Milli Eğitim Bakanlığı Yükseköğretim ve Yurtdışı Eğitimi Genel Müdürlüğü işleminin ...

İdare Mahkemesinin … tarih ve E…., K…. sayılı kararı ile iptal edilmesi sonrasında Milli Eğitim Bakanlığınca davacının yurtdışına gönderiliş amacına uygun kadroya atanması yönündeki Yükseköğretim Kuruluna yazılan yazı üzerine, doktora eğitimini tamamlamadan yurda döndüğü için hakkında tazminat talebi başlatıldığı gerekçesiyle görev yeri tespit edilemeyeceğine yönelik tesis edilen Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Yükseköğretim Proje Geliştirme Destekleme Daire Başkanlığının … tarih ve … sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:. İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davacıya yapılan tazminat takibinde; tazminatın, mecburi hizmette bulunmak suretiyle ödemek amacıyla Milli Eğitim Bakanlığına yaptığı başvurunun reddine dair işlemin iptaline ilişkin.

İdare Mahkemesinin … tarih ve E…., K…. sayılı kararının uygulanmamasından kaynaklandığı, dava dışı Milli Eğitim Bakanlığınca bu kararı uygulamak amacıyla davalı idareden görev devrine ilişkin olarak görüş istenildiği, anılan mahkeme kararına karşın davalı idarece "görev yeri tespit edilemeyeceğine" dair … tarih ve E…. sayılı işlem tesis edildiği, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 28'inci maddesi gereğince idarenin, mahkeme kararlarının icaplarına göre gecikmeksizin işlem tesis etme veya eylemde bulunma mecburiyeti dikkate alındığında;

davalı idarece mahkeme kararında yer verilen gerekçeler dikkat alınmak suretiyle bir işlem tesis edilmesi gerekirken aksi yönde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; istinaf başvurusuna konu Mahkeme kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, kararın hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin incelenmeksizin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinde, "1) İdare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabilir.

3) Bölge idare mahkemesi, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar verir. Karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı verir.

6) Bölge idare mahkemelerinin 46 ncı maddeye göre temyize açık olmayan kararları kesindir." hükmüne yer verilmiştir.

Aynı Kanun'un "Temyiz" başlıklı 46. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde; "Belli bir meslekten, kamu görevinden veya öğrencilik statüsünden çıkarılma sonucunu doğuran işlemlere karşı açılan iptal davaları" hakkında verilen kararların Danıştay'da, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebileceği kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden; İdare Mahkemelerinin tek hakim sınırı dışında kalan bütün kararlarına karşı mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine istinaf başvurusunda bulunulabileceği, bölge idare mahkemesince istinaf incelemesi üzerine verilen kararlara karşı ise sadece 2577 sayılı Kanun'un 46. maddesinde yer alan konular ile sınırlı olarak Danıştay'a temyiz başvurusunda bulunulabileceği, bölge idare mahkemelerince istinaf incelemesi üzerine verilen ve 46. madde kapsamı dışında olan kararların ise kesin olduğu görülmektedir.

Dava dosyasının incelenmesinden, davacının 2008 yılında 1416 sayılı Ecnebi Memleketlere gönderilecek talebe hakkında Kanun kapsamında verilen Yurt Dışına Lisansüstü Öğrenim Amacıyla Gönderilecek Öğrencileri Seçme ve Yerleştirme (YLSY) bursunu kazandığı, ...

Üniversitesi adına yüksek lisans ve doktora eğitimi almak üzere Amerika Birleşik Devletleri'ne gittiği, yüksek lisans derecesi aldığı ancak doktora öğrenimini tamamlayamadığı, ilgili Kanun gereği yurt dışı eğitimini tamamlamadığından dolayı yurt dışı eğitim masraflarının tahsil etmek amacıyla davacı hakkında tazminat takibi başlatıldığı, tazminatı mecburi hizmette bulunmak suretiyle ödemek amacıyla Milli Eğitim Bakanlığına başvurduğu, Milli Eğitim Bakanlığı Yükseköğretim ve Yurt Dışı Eğitimi Genel Müdürlüğü tarafından … tarih ve E…. sayılı işlem ile başvurusunun reddedildiği,

davacı tarafından bu işlemin iptali ve yürütmenin durdurulması talebiyle. İdare Mahkemesinin … sayılı esasına kayden açılan davada. Mahkemece … tarihli ve E…. sayılı karar ile işlemin yürütmesinin durdurulmasına karar verildiği, … tarih ve E…., K…. sayılı kararıyla da işlemin iptaline karar verildiği, söz konusu karara karşı yapılan istinaf başvurusunun;. Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesinin … tarihli E…., K…. sayılı kararı ile reddine karar verildiği, diğer taraftan, Mahkeme kararının uygulanması kapsamında Milli Eğitim Bakanlığının yapmış olduğu yazışmalarda ...Üniversitesi Rektörlüğü tarafından E…. sayılı yazı ile davacının tezsiz yüksek lisans mezunu olması nedeniyle mevcut mevzuat kapsamında yurt dışına gönderilme amacına uygun atanabileceği bir kadronun bulunmadığının bildirildiği,.

Üniversitesi Rektörlüğü tarafından E…. sayılı yazı ile davacının … sayılı Kanun'dan doğan mecburi hizmetinin Tire Kutsan Meslek ve Yüksekokulu ... Bölümü ...

Programı öğretim görevlisi kadrosunda değerlendirilmesinin üniversitelerince uygun bulunduğunun bildirildiği, bunun üzerine Milli Eğitim Bakanlığı Yükseköğretim ve Yurt Dışı Eğitimi Genel Müdürlüğü tarafından … tarih ve E…. sayılı yazı ile davalı idareden "davacının mecburi hizmet devri hakkında" görüş talep edildiği, davalı idarece … tarih ve E…. sayılı yazı ile doktora eğitimlerini tamamlamadan yurda döndükleri için tazminat takibi başlatılanlara görev yeri tespit edilemeyeceğinin bildirmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Uyuşmazlığın, davacının doktora eğitimlerini tamamlamadan yurda döndüğü için hakkında tazminat takibi başlatılarak görev yeri tespit edilmemesinden kaynaklandığı görülmektedir.

Buna göre, dava konusu edilen mecburi hizmet yükümlülüğünün bulunması ve taahhüt ve kefalet senedine göre gerekli işlemlerin başlatılmasına dair işlemin iptali isteminin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 46/1-c bendinde yer alan "Belli bir meslekten, kamu görevinden veya öğrencilik statüsünden çıkarılma sonucunu doğuran işlemlere karşı açılan iptal davası" olarak nitelendirilmesine imkan bulunmamaktadır.

Bu durumda, temyiz istemine esas teşkil eden kararın Bölge İdare Mahkemesinin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunun 46. maddesine göre temyiz yolu açık olmayan "kesin" kararlarından olduğu anlaşıldığından temyiz istemlerinin incelenmesine yasal olanak bulunmamaktadır.