Danıştay 8. Daire E.2022/5746 K.2024/1453

Dava konusu istem: Kara Harp Okulu Makine Bölümünün diğer mühendis veya mimarlık mektepleri arasında yer alacağına ilişkin Yükseköğretim Yürütme Kurulu'nun 25.3.2015 tarihli toplantısında almış olduğu karar ile bu kararın davacı Oda'ya bildirilmesine ilişkin Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı işlemin iptaline karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda.

Mahkemelerince verilen 25/05/2017 tarihli ara kararı ile Yükseköğretim Yürütme Kurulu'nun 25.3.2015 tarihli toplantısında almış olduğu kararla ilgili olarak, Türk Teknik Okulu mühendis kısmı ile Kara Harp Okulu Makine Bölümü programlarının muadil olduğuna ilişkin anılan okulların müfredatları üzerinde bilimsel ve teknik bir inceleme yapılıp yapılmadığının bildirilmesi istenildiği, ara karara cevaben 17/05/2000 tarih ve 24052 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 4456 sayılı Kanun ile Harp Okullarının Üniversiteye dönüştürüldüğü,

2000 yılından önce Kara Harp Okulunun 30/03/1983 tarih ve 18003 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2809 sayılı Yükseköğretim Kurumları Teşkilatı Kanunu kapsamında olan bir yükseköğretim kurumu olmamasına rağmen verilen öğrenimin lisans seviyesinde sayıldığı, yükseköğretimdeki Bologna'ya uyum çalışmaları çerçevesinde 2000 yılından önce mezun olan adayların eğitimlerinin başvurular üzerine yeniden incelenerek 2547 sayılı Kanuna bağlı yükseköğretim kurumlarındaki programlarla eşdeğerliği bazı alanlar için tespit edildiği,

bazı alanlarda ise çalışmaların devam ettiği, bu çerçevede 05/02/2014 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu toplantısında Üniversitelerarası Kurul'un görüşü de dikkate alınarak Kara Harp Okulu "Makine" bölümünde görülen öğrenimin Makine Mühendisliği bölümü ile eşdeğer olduğuna karar verildiği,

Danıştay Sekizinci Dairesinin E:2014/2751 sayılı dosyasında verilen ara karara cevaben Üniversitelerarası Kurul Başkanlığının 03.04.2015 tarihli yazısında yükseköğretim yeterlik çerçevesi ile Harp Okulu Makine Mühendisliği Bölümü program yeterliklerinin uyuşmasından dolayı Harp Okulu Makine Bölümünde görülen öğrenimin yükseköğretim kurumlarındaki Makine Mühendisliği Bölümü ile eşdeğer olduğuna karar verildiğinin bildirildiği, bu durumda, yükseköğrenim görenlerin kazanılan unvanlarının aynı ve elde edilen haklarının eşdeğer sayılması hususunda Yükseköğretim Kurulunun yetkili olduğu,

4456 sayılı Kanun ile Harp Okullarının Üniversiteye dönüştürüldüğü ve Kara Harp Okulu "Makine" bölümünde görülen öğrenimin Makine Mühendisliği bölümü ile eşdeğer olduğuna ilişkin Üniversitelerarası Kurul'un görüşü alınarak verilen kararın halen yürürlükte olduğu düşünüldüğünde Kara Harp Okulu Makine Bölümünün diğer mühendis veya mimarlık mektepleri arasında yer alacağına ilişkin karar ile bu kararın davacı Oda'ya bildirilmesine ilişkin dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bakılan uyuşmazlıkta, 2000 yılı öncesi itibariyle "Harp Okulları-Makine" Bölümlerinin mühendislik ve mimarlık mektepleri arasında sayılıp sayılmayacağı hususunun tespiti bakımından öncelikle bu bölümün mühendislik ve mimarlık eğitimi ile eşdeğer olup olmadığı hususunun belirlenmesi gerektiği, bu hususun da çözümü özel ve teknik bilgiyi gerektirdiği,

ancak 2000 yılı öncesini de kapsayacak şekilde Kara Harp Okulu Makine Bölümünde görülen öğrenim ile Makine Mühendisliği bölümünde verilen öğrenimin eşdeğer olduğuna ilişkin Yükseköğretim Yürütme Kurulu'nun 05.02.2014 tarihli toplantısında alınan kararın iptali istemiyle ...

İdare Mahkemesinde E:... sayılı dosyada dava açıldığının görüldüğü, söz konusu uyuşmazlık ile işbu davadaki uyuşmazlık ve sebeplerinin benzer olması hususu dikkate alındığında, bahse konu dosyada yaptırılan bilirkişi incelemesi ve verilecek kararın eldeki uyuşmazlıkta verilecek kararı etkileyeceği kanaatine varıldığından, Dairelerinin 20.06.2019 tarihli ara kararı ile söz konusu dosyada yaptırılan bilirkişi incelemesinin sonuçlanmasının beklenilmesine karar verildiği, bu şekilde verilen bekletme kararı sonrasında Dairelerinin E:2018/955 sayılı dava dosyasında yapılan bilirkişi incelemeleri neticesinde bilirkişiler Prof.

Dr. ..., Prof. Dr.... ve Dr. Öğretim üyesi ... taraflarından düzenlenen 08.01.2020 tarihli bilirkişi raporunda özetle.

"21 adet üniversite müfredatıyla yapılan karşılaştırmada hem her bir üniversite için hem de üniversitelerin ortalama değerleri için eşdeğer derslerin sayısı ve yüzdesi düşük olduğundan, düşük kredili derslerin sayısı ve yüzdesi oldukça fazla olduğundan ve eksik derslerin sayısı ve yüzdesi oldukça fazla olduğundan KHO Makine Bölümü müfredatının Makine Mühendisliği müfredatına eşdeğer olmadığı" yönünde ve Prof. Dr...., Prof. Dr..... ve Prof.

Dr. ... tarafından düzenlenen 01.04.2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle.

"Bu programın Makine Mühendisliğinin temel, mekanik, ısı transferi, akışkanlar mekaniği, sistem dinamiği ve kontrol ve tasarım alanlarındaki ihtiyaç duyulan dersleri karşılamaktan oldukça uzak olduğu, derslerin sayı ve kredilerinin olması gereken değerlerin yarısından bile az olduğu, bu programa 2000 yılı öncesinde başvurup giren öğrencilerin programın eğitiminin ne olduğunu ve mezun olduklarında hangi diploma ve unvan ile ne tür yetkilere sahip olacaklarını bilerek başvurdukları bilindiğinden geriye dönük olarak yetersiz programlardan mezun olanlara hak etmedikleri unvanların verilmesinin uygun olmadığı,

dolayısıyla söz konusu müfredatın Makine Mühendisliğine hak kazanılması için yeterli şartlara sahip olmadığı" yönünde görüşler belirtildiğinin görüldüğü, bilirkişi incelemelerinin sonuçlanmasını takiben ... İdare Mahkemesince ... tarih ve E:..., K:... sayılı dava konusu işlemlerin iptali yolundaki karara yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile reddedildiğinin görüldüğü, bu durumda.

2000 yılından önce Kara Harp Okulu Makine Bölümünde alınan eğitimin Makine Mühendisliği eğitimiyle eşdeğer olmadığı hususunun yargı kararı ile saptanmış olması karşısında, 2000 yılı öncesini de kapsayacak şekilde Kara Harp Okulu Makine Bölümünün diğer mühendis veya mimarlık mektepleri arasında yer alacağına ilişkin dava konusu işlemlerde hukuka uyarlık, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet görülmediği gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, 2547 sayılı Kanunun 43/b maddesi gereği yükseköğrenim görenlerin kazandıkları unvanların aynı ve elde edilen hakların eşdeğer sayılıp sayılmamaları konusunda Yükseköğretim Kurulunun yetkili kılındığı, 2000 yılından önce Kara Harp Okulunun 2809 sayılı Yükseköğretim Kurumları Teşkilatı Kanunu kapsamında olan bir yükseköğretim kurumu olmamasına rağmen verilen öğrenimin lisans seviyesinde sayıldığı,

yükseköğretimdeki Bologna'ya uyum çalışmaları kapsamında 2000 yılından önce mezun olan adayların eğitimlerinin başvurular üzerine yeniden incelenerek 2547 sayılı Kanuna bağlı yükseköğretim kurumlarındaki programlarla eşdeğerliğinin bazı alanlar için tespit edildiği, bu çerçevede 05.02.2014 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu toplantısında Üniversitelerarası Kurulun görüşü de alınmak suretiyle Kara Harp Okulu Makine bölümünde görülen öğrenimin Makine Mühendisliği Bölümü ile eşdeğer olduğuna karar verildiği, başka dosyada aldırılan bilirkişi raporunun bu dosya nezdinde değerlendirmeye alınmasının hukuka uygun olmadığı,

bilirkişi raporu incelendiğinde, özellikle davacının eğitim aldığı 1984-1988 eğitim-öğretim dönemlerindeki üniversitelerde makine mühendisliği bölümü müfredatı ile davacının aldığı eğitimin karşılaştırılmadığı, bilirkişilerin tekniği ile olaya bakıldığında Marmara Üniversitesinin 2012 yılı ve öncesi eğitimi ile 2022 yılında gösterilen eğitimin dahi birbiriyle eşdeğer olmadığı sonucuna ulaşılmakta olduğu, gün geçtikçe gelişen ve büyüyen teknolojik unsurlar ile ülkelerin sosyo-ekonomik gelişimleri ile ortaya çıkan bilimsel yaklaşımlar, alınan eğitimin niteliğini de değiştirdiği böylelikle müfredatın da şekillendiği,

eşdeğerlik çalışması yapılırken eğitim-öğretimin alan açısından birebir aynı nitelikte olmasının beklenemeyeceği, kanunen böyle açık bir sınırlamanın da söz konusu olmadığı, davacının eğitim aldığı dönemdeki diğer üniversitelerle müfredat karşılaştırması yapılmak suretiyle ek bilirkişi raporu alınmasına karar verilmesi gerekirken aksi yöndeki değerlendirme ile dava konusu işlemin iptaline karar verilmesinde hukuka uygunluk bulunmadığı belirtilerek temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmüştür.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Dava konusu işlemlerin konu ihtilaflı iken başka bir davada ara karar ile YÖK'e sorulması üzerine tesis edilen işlemler olduğu, eşdeğerliğin bilimsel, teknik ve akademik bir temele dayandığının davalı idarece ortaya konulamadığı, harp okullarının 2000 yılı öncesi bazı bölümlerinin çeşitli mühendislik programları ile eşdeğer olduğuna dair davalı idare tarafından 2014 yılında tesis ettiği işlemlerin iptali istemiyle açılan davalarda birden fazla kez bilirkişi incelemesi yaptırıldığı ve netice itibarıyla iptal kararları verildiği, davalı idarenin ek bilirkişi raporu aldırılması gerektiğine yönelik iddiasının hukuki dayanaktan yoksun olduğu belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.