Danıştay 8. Daire E.2022/5840 K.2022/5166

Dava konusu istem: … plakalı aracıyla Kırıkkale İl Merkezi ile Yahşihan İlçesi arasında yolcu taşımacılığı yapmak isteyen davacı tarafından, D4 yetki belgesi alabilmek için uygunluk görüşü verilmesi istemiyle davalı idareye yapılan başvurunun reddine ilişkin … tarih ve … sayılı Kırıkkale Valiliği İl Trafik Komisyonu Başkanlığı işleminin Yapılan İnceleme ve Verilen Karar başlıklı bölümünün 1 numaralı kısmının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:. İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda.

Dava konusu işleme esas olan 22.02.2021 tarihli başvurusunun, Yahşihan İlçe Trafik Komisyonu'nun … tarih ve … sayılı kararı ile reddedilerek söz konusu kararın da Kırıkkale Valiliği İl Trafik Komisyonu Başkanlığı işleminin Yapılan İnceleme ve Verilen Karar başlıklı bölümünün 1 numaralı kısmında onanmasına karar verilmiş ise de, dava konusu işlemin, Kırıkkale Valiliği İl Trafik Komisyonu'nun … tarih ve … sayılı kararı ile onanan Yahşihan İlçe Trafik Komisyonu'nun … tarih ve … sayılı kararına dayandığı, bu kararın da 19.06.2019 tarihli İlçe Trafik Alt komisyon raporundaki tespitlere atıfta bulunularak tesis edildiği,

söz konusu tespitlerin 19.06.2019 tarihine kadar olan zaman dilimi için geçerli olduğu, dava konusu işleme esas olan başvurunun ise 22.02.2021 tarihinde olduğu dikkate alındığında, başvuru tarihi itibariyle söz konusu güzergaha ilişkin mevcut ve potansiyel yolcu sayısı, araç koltuk kapasiteleri, hattın toplam mesafesi ve zaman aralığı, durak sayısı gibi veriler ışığında bu hatta olması gereken veya yeterli olan araç sayısına dair bir bilimsel, somut ve objektif tespitler yapılmaksızın,

salt Kırıkkale Valiliği İl Trafik Komisyonu'nun … tarih ve … sayılı kararı ile onanan Yahşihan İlçe Trafik Komisyonu'nun … tarih ve … sayılı kararında esas alınan 19.06.2019 tarihli İlçe Trafik Alt komisyon raporundaki tespitlere atıfta bulunmak suretiyle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı, öte yandan.

2918 sayılı Kanun'un İl ve İlçe Trafik Komisyonlarının kuruluşunu düzenleyen 12. maddesi uyarınca, ilgili kurum ve kuruluşların temsilcilerinin İlçe Trafik Komisyonu'nda da yer alması gerektiği, ancak, kuruluşu bulunan (Karayolları 44. Şubesi Müdürlüğü) karayollarının ve Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonuna bağlı ilgili odanın temsilcilerinin anılan mevzuat hükmüne aykırı olarak oluşturulan Yahşihan İlçe Trafik Komisyonu'nun … tarih ve … sayılı kararının onandığı dikkate alındığında, dava konusu işlemde bu yönüyle de hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:. Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince. İdare Mahkemesince, dava konusu işlemin İlçe Trafik Komisyonun oluşumuna ilişkin olarak usul yönünden ve hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle işin esası yönünden iptaline karar verilmiş ise de.

Komisyon oluşumunun hukuka uygun olduğu değerlendirildiğinden, Mahkeme kararının usule yönelik gerekçesinde hukuki isabet bulunmamakla birlikte, dava konusu işlemin "esası" yönünden hukuka uygun olmadığına dair gerekçesi dairemizce uygun bulunduğu, anılan.

İdare Mahkemesi'nce verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı karar sonucu itibarıyla dairemizce uygun görülmüş olup istinaf istemine ilişkin dilekçede ileri sürülen iddialar, sözü geçen kararın kaldırılmasını sağlayacak durumda bulunmadığından 2577 sayılı Yasanın 46 (d) maddesi uyarınca istinaf isteminin yukarıda yer verilen gerekçe ile reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, mahkeme kararının eksik inceleme ve hatalı değerlendirme ile verildiği, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, söz konusu kararın usul ve yasaya uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin incelenmeksizin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinde, "1) İdare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabilir.

3) Bölge idare mahkemesi, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar verir. Karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı verir.

6) Bölge idare mahkemelerinin 46 ncı maddeye göre temyize açık olmayan kararları kesindir. " hükmüne yer verilmiştir.

Aynı kanunun "Temyiz" başlıklı 46'ncı maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde; düzenleyici işlemlere karşı açılan iptal davaları hakkında bölge idare mahkemelerinin verdikleri kararların Danıştay'da, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebileceği, (d) bendinde, belli bir ticari faaliyetin icrasını süresiz veya otuz gün yahut daha uzun süreyle engelleyen işlemlere karşı açılan iptal davaları hakkında verilen kararların Danıştay'da, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebileceği kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden; İdare Mahkemelerinin tek hakim sınırı dışında kalan bütün kararlarına karşı mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine istinaf başvurusunda bulunulabileceği, bölge idare mahkemesince istinaf incelemesi üzerine verilen kararlara karşı ise sadece 2577 sayılı Kanun'un 46. maddesinde yer alan konular ile sınırlı olarak Danıştay'a temyiz başvurusunda bulunulabileceği, bölge idare mahkemelerince istinaf incelemesi üzerine verilen ve 46. madde kapsamı dışında olan kararların ise kesin olduğu görülmektedir.

Olayda, … plakalı aracıyla Kırıkkale İl Merkezi ile Yahşihan İlçesi arasında yolcu taşımacılığı yapmak isteyen davacı tarafından, D4 yetki belgesi alabilmek için uygunluk görüşü verilmesi istemiyle davalı idareye yapılan başvurunun reddine ilişkin … tarih ve … sayılı Kırıkkale Valiliği İl Trafik Komisyonu Başkanlığı işleminin Yapılan İnceleme ve Verilen Karar başlıklı bölümünün 1 numaralı kısmının iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı ve davacının ticari faaliyetinin hiç başlamamış olduğu da dikkate alındığında dava konusu edilen işlemin Danıştay'da temyizen incelenmesi mümkün bulunmamaktadır.

Bu durumda, temyiz istemine esas teşkil eden kararın Bölge İdare Mahkemesinin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunun 46. maddesine göre temyiz yolu açık olmayan "kesin" kararlarından olduğu anlaşıldığından temyiz isteminin incelenmesine yasal olanak bulunmamaktadır.