Danıştay 8. Daire E.2022/653 K.2025/1521

Dava konusu istem: Dava, 11/09/2019 tarihinde davalı idare yetkililerince yapılan denetim esnasında, davacılardan ... adına kayıtlı ... plakalı araç ile belediye sınırları içerisinde izin ve ruhsat alınmaksızın yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle, 2918 sayılı Kanunu'nun Ek 2/3. maddesi uyarınca 30 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem ile diğer davacı araç sürücüsü ... adına idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemlerin iptali istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacı ...'ün taşımacılık amacıyla ticari faaliyet kapsamında sahip olduğu ve sürücülüğünü diğer davacı ...'ün yaptığı ... plakalı ... marka aracın olay günü 31 yabancı uyruklu turisti Ladik İlçesinde bulunan Ambarköy açık Hava Müzesine taşıdığının sabit olmakla birlikte, aslında ...

Turizm ve Taşımacılık Hiz.Ltd.Şti.'ne ait turizm taşımacılığı işlerinde kullanılan ... plaka bir aracın olduğu, bu araca Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığından alınan 05/04/2023 tarihine kadar geçerliliğe sahip olan B2 yetki belgeli ( Otobüsle yurt içi ve/veya uluslararası tarifesiz ticari yolcu taşımacılığı yapmak üzere verilmiş) taşıt kartının bulunduğu, ... plakalı bu aracın olay günü arızalanması üzerine arızanın giderilmesi amacıyla aracın KHK Motorlu Araçlar Yetkili Servisi'ne götürülerek saat: 10.00'da aracın servise teslim edildiği ve aynı gün saat:18.00'da servisten aracın arızası giderilmiş şekilde teslim alındığı,

trafikten men edilen ... plakalı aracın ise ... plakalı aracın arızalanması nedeniyle sadece arıza süresince hizmetin sağlanması amacıyla zorunluluktan turizm amacıyla yolcu taşımacılığında kullanıldığı gerekçesiyle, davacılardan araç sürücüsü ... adına para cezası uygulanmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem ile ilgili olarak davanın diğer davacı ... açısından ehliyet yönünden reddine, uyuşmazlık konusu aracın 30 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem ile para cezası uygulanmasına ilişkin işlem yönünden ise iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davanın ehliyet yönünden reddine ilişkin kısmına davacı tarafından istinaf başvurusunda bulunulmadığından, Mahkeme kararının bu kısmının kesinleştiği, bu nedenle istinaf incelemesi yalnızca kararın davalı idare vekili tarafından istinaf istemine konu edilen dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmı açısından değerlendirildiğinde, dava konusu olayda, arızalanan ... plakalı araca ilişkin olarak Ulaştırma Bakanlığınca verilmiş olan B2 yetki belgesi dışında Belediye tarafından verilmiş bir güzergah izin belgesi bulunmadığı,

B2 yetki belgesinin ise tek başına belediye sınırları içinde yolcu taşımacılığı yapabilmek için yeterli bir belge olmadığı, olay tarihi itibarıyla güzergah kullanımı izin belgesi olmadan yalnızca B2 yetki belgesi olduğu görülen aracın bozulması sebebiyle ... plakalı araç ile de belediye sınırları içinde turizm amaçlı yolcu taşımacılığı yapılamayacağı sonucuna varıldığından,

davacıya ait aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3. maddesi uyarınca 30 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık aksi yönde verilen mahkeme kararında hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulüne, Mahkeme kararının incelenen kısmının kaldırılmasına, davanın görülen kısmı yönünden reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacılardan ... tarafından, somut olayda ...'e ait ... plakalı aracın ticari faaliyet kapsamında sadece taşımacılık amacıyla kullanılmakta olduğunu, mezkur aracın TÜRSAB Orta Karadeniz Bölge Temsil Kurulu başkanı ....'ın ricası üzerine 10/09/2019 tarihinde sözleşmede belirtildiği gibi sadece 11/09/2019 tarihinde kullanılmak üzere ... Travel Turizm şirketine kiralandığını, bu itibarla turizm amacıyla taşımacılık yapmak gibi bir niyetlerinin olmadığını, ancak gezi günü bahsi geçen ... plakalı aracın Samsun'dan saatinde yetişememesi nedeniyle TÜRSAB başkanı tarafından acil duruma binaen ... plakalı ...'e ait dava konusu aracın kiralandığından tesis edilen işlemlerin hukuka aykırı olduğu belirtilerek Bölge İdare Mahkemesi kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Ladik İlçe Emniyet Müdürlüğü Trafik Büro Amirliği'nde görevli polis ekipleri tarafından 11/09/2019 tarihinde Ladik İlçesi, ... Mahallesi, ... Anadolu Lisesi, ... Açık Hava Müzesi mevkiinde yapılan denetim sırasında, davacı ...'ün sürücülüğü yaptığı ve diğer davacı ...'e adına kayıtlı bulunan ... plakalı araçla izinsiz olarak turizm amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığının tespiti sonrasında, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek-2/3-(b) maddesi uyarınca anılan aracın 30 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem ile diğer davacı araç sürücüsü ... adına 5.010-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemlerin tesis edilmesi üzerine araç sahibi ve sürücüsü tarafından bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 141. maddesinde; bütün mahkemelerin her türlü kararlarının gerekçeli olarak yazılacağı belirtilmiştir. Öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 24. maddesinde, kararın dayandığı hukuki sebepler ile gerekçesi ve hüküm, tazminat davalarında hükmedilen tazminatın miktarı kararda bulunacak hususlar arasında sayılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare Mahkemesi'nce verilen kararda, davacılardan araç sürücüsü ... adına para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem yönünden 2577 sayılı Kanun'un 15/1-B.maddesi uyarınca davanın diğer davacı ... açısından ehliyet yönünden reddine, uyuşmazlık konusu aracın 30 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem ile davacılardan ... adına para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem yönünden ise iptaline hükmedilmiş olduğu,

özetle netice olarak davacılar tarafından birlikte dava açılmak suretiyle iptali talep edilen, araç sahibi hakkında tesis edilen trafikten men ve araç sürücüsü hakkında tesis edilen idari para cezası verilmesine ilişkin her iki işlemin de iptaline karar verilmiş olduğu anlaşılmakta olup, bu kararın davalı idare tarafından 14/08/2020 tarihinde yapılan istinaf başvurusu neticesinde ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı işbu temyize konu kararında, davanın ehliyet yönünden reddine (davacılardan araç sürücüsü ... adına para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem yönünden 2577 sayılı Kanunun 15/1-B.maddesi uyarınca davanın diğer davacı ... açısından ehliyet yönünden reddine) ilişkin kısmına davacılar tarafından istinaf başvurusunda bulunulmadığından, Mahkeme kararının bu kısmının kesinleştiği ve kararın davalı idare tarafından istinaf istemine konu edilen ''dava konusu işlemin iptaline'' ilişkin kısmı açısından değerlendirme yapılmış ise de.

Bölge İdare Mahkemesince karar içeriği, gerekçesi ile hüküm fıkrasında sadece davacılardan ... hakkında tesis edilen dava konusu aracın trafikten men edilmesine ilişkin işlem hakkında bir karar verildiği, diğer davacı ... hakkında tesis edilen idari para cezası hakkında bir değerlendirme yapılmamak suretiyle karar da verilmediği görülmektedir.

Bu durumda, uyuşmazlığın hem araç sürücüsüne verilen idari para cezasının hem de araç sahibinin aracının trafikten men edilmesine yönelik işlemin iptali isteminden kaynaklandığı anlaşıldığından, Bölge İdare Mahkemesi kararında da her iki işlem yönünden gerekçesi belirtilerek hüküm kurulması gerekmektedir.

Bu itibarla, dava konusu işlemlerin iptali yönündeki Mahkeme kararına yönelik istinaf isteminin kabulüne, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının incelenen kısmının kaldırılmasına, davanın görülen kısım yönünden reddine ilişkin eksik değerlendirmeyle verilen, gerekçe ve hüküm fıkrası yönünden de belirsizlik bulunan temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.