Danıştay 8. Daire E.2022/7154 K.2025/6839

Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, Adana ili, Kozan ilçesi ...İşletme Şefliği sınırları içerisinde kalan ve uhdesinde bulunan İR:... ruhsat nolu (IV. Grup Kuvarsit-Boksit) maden sahası için 37.008,78 m2 alanda maden işletme ve alt yapı tesis izni verilmesine dair 31/12/2020 tarihli başvurunun, söz konusu sahanın orman olarak kullanılmasında yarar görüldüğünden bahisle reddine dair Adana Orman Bölge Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işlemi ile bildirilen ... tarih ve ... sayılı Orman Genel Müdürlüğü İzin ve İrtifak Dairesi Başkanlığı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacının maden işletme ve altyapı tesis izni verilmesi talebinin değerlendirilmesine yönelik olarak düzenlenen 13/01/2021 tarihli Maden İşletme Alt Yapı ve Tesis İzin Raporu ve rapora ilişkin değerlendirme formunun incelenmesinden, " 21.490,70 m2 maden işletme alanı, ile 2.733,96 m2 pasa döküm alanı, 1.261,00 m2 toprak depo alanı, 9.107,14 m2 yol alanı, 2415,98 m2 maden stok alanı olmak üzere 15.518,09 m2 altyapı tesisi ile birlikte toplamda 37.008,78 m2 ormanlık alandan,

Orman Kanunu'nun 16. maddesi kapsamında 18/02/2023 tarihine kadar kesin izin talebinin değerlendirmeye alınmasında sakınca yoktur." tespitlerine yer verildiği, bu doğrultuda Kozan Orman İşletme Şefliği Müdürlüğü Kadastro ve Mülkiyet Şefliği'nin ... tarihli ve ... sayılı yazısı, Kozan Orman İşletme Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı yazısı ve Adana Orman Bölge Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı yazısı ile davacının talebine yönelik olarak görüş beyan edildiği,

davalı idarece daha önce verilmiş izinlerin süresinin uzatılmamasına ilişkin olarak "sahanın orman olarak kullanılmasında yarar görüldüğünden izin verilmesinde kamu yararı görülmediğinden" değerlendirmesine yer verilerek dava konusu işlemin tesis edildiği, gerek dava konusu işlemde belirtilen soyut nitelikteki gerekçe, gerekse de Mahkemelerinin ara kararlarında dava konusu işlemin sebebi ve hukuki dayanaklarının sorulmasına karşın herhangi bir gerekçe belirtilmediği,

mevcut izinlerin revize ve temdit edilmesinde sakınca bulunmadığı olumlu görüşünü hukuken geçersiz kılacak herhangi bir somut gerekçe ortaya konulmadığı görüldüğünden, mevzuat hükümleri uyarınca ruhsat hukuku devam ettiği sürece ruhsatlı sahalar için verilmiş olan izinlerin devam edeceği, orman işletme, altyapı ve tesis izin sürelerinin temdit edilmesi yönünde davacı şirket tarafından yapılan başvurunun reddi yönündeki dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmakla dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, izin talep edilen sahanın orman olarak kullanılmasında yarar bulunduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, başvurusunun gerekçesiz olarak reddedildiği, davalı idarenin orman izinleri konusunda genel tutumunun bu yönde olduğu, emsal yargı kararları bulunduğu belirtilerek davalının temyiz istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Adana ili, Kozan ilçesi, ...

İşletme Şefliği sınırları içerisinde kalan İR:... ruhsat numaralı sahada, IV. Grup Kuvarsit-Boksit madeni işleten davacı şirket tarafından, 31/12/2020 tarihli başvuru dilekçesiyle ruhsat süresinin bitim tarihi olan 18/02/2023 tarihine kadar olmak üzere Orman Kanunu'nun 16. maddesi uyarınca 37.008,78 m2 maden işletme ve altyapı tesis izni verilmesi talebinde bulunulduğu, davalı idarece düzenlenen 11/01/2021 tarihli raporda ve 15/01/2021 tarihli değerlendirme formunda ruhsat süresinin bitim tarihine kadar kesin izin verilmesinde sakınca görülmediğinin belirtildiği,

Adana Orman Bölge Müdürlüğünün ... tarihli, ... sayılı olur işleminde de izin verilmesinde sakınca bulunmadığının belirtildiği, davalı idarece yapılan nihai değerlendirmede söz konusu talebin, sahanın orman olarak kullanılmasında yarar görüldüğünden bahisle reddi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

3213 sayılı Maden Kanunu'nun (dava konusu işlem tarihinde yürürlükte bulunan haliyle) "Madencilik faaliyetlerinde izinler" başlıklı 7. maddesinin 4. fıkrasında, Devlet ormanları içinde yapılacak maden arama ve işletme faaliyetleri ile bu faaliyetler için zorunlu ve ruhsat süresine bağlı olarak yapılan geçici tesislere 31/8/1956 tarihli ve 6831 sayılı Orman Kanunu hükümlerine göre izin verileceği, 7. fıkrasında, madencilik faaliyeti yapılan alanların, izne tabi alan olmaları halinde, ilgili olduğu kanun hükümlerine göre gerekli izinlerin alınmasının zorunlu olduğu,

20. fıkrasında, madencilik faaliyetleri ve/veya bu faaliyetlere bağlı geçici tesisler için verilmiş izinlerin, temditler dahil ruhsat hukuku devam ettiği sürece geçerli olduğu, ruhsatın temdit edilmesi hâlinde madencilik faaliyetleri ve/veya bu faaliyetlere bağlı geçici tesisler için verilmiş bütün izinlerin temdit süresi sonuna kadar hiçbir işleme gerek kalmaksızın uzatılmış sayılacağı düzenlenmiştir.

6831 sayılı Orman Kanunu'nun (dava konusu işlem tarihinde yürürlükte bulunan haliyle) 16. maddesinin 1. fıkrasında, Devlet ormanları içinde maden aranması ve işletilmesi ile madencilik faaliyeti için zorunlu; tesis, yol, enerji, su, haberleşme ve altyapı tesislerine, fon bedelleri hariç, bedeli alınarak Çevre ve Orman Bakanlığınca izin verileceği, ancak, temditler dahil ruhsat süresince müktesep haklar korunmak kaydı ile Devlet ormanları sınırları içindeki tohum meşcereleri, gen koruma alanları, muhafaza ormanları, orman içi dinlenme yerleri,

endemik ve korunması gereken nadir ekosistemlerin bulunduğu alanlarda maden aranması ve işletilmesinin, Çevre ve Orman Bakanlığının muvafakatine bağlı olduğu, 5. fıkrasında, maddenin uygulanması ile ilgili tanım, şekil, şart ve esaslarının yönetmelikle düzenleneceği kurala bağlanmıştır.

(Dava konusu işlem tarihinde yürürlükte bulunan) 18/04/2014 gün ve 28976 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Orman Kanununun 16 ncı Maddesinin Uygulama Yönetmeliğinin "Kesin izin süre uzatımı" başlıklı 10. maddesinin 1. fıkrası; "İzin sahibinin yenilenmiş ruhsat, revize edilmiş rehabilitasyon projesi ve bu Yönetmelik hükümlerine göre istenen evrak ile birlikte izin süresi son günü mesai bitimine kadar bölge müdürlüğüne müracaatı halinde mevcut iznin bitim tarihinden itibaren bu Yönetmelik hükümlerine göre süre uzatımı yapılabilir. Süre uzatımının Bakanlıkça uygun bulunması halinde teminat ve arazi izin bedeli güncellenir, onaylı taahhüt senedi alınır." şeklinde düzenlenmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlıkta Mahkemesince verilen kararda, yerel idarelerce davacının mevcut izinlerinin revize ve temdit edilmesinde sakınca bulunmadığına yönelik olumlu görüş verildiği, davalı idarece bu görüşlerin aksi yönde somut gerekçe olmaksızın davacının başvurusunun reddedildiği gerekçesiyle davaya konu işlemin iptaline karar verilmiş ise de dosyada mevcut olan 11/01/2021 tarihli izin raporunda, talep edilen iznin 37.008,78 m2'lik yeni izin alanına yönelik olduğu,

nitekim dava dilekçesinde de davacı tarafından "orman izin alanı genişletme" talebinde bulunulduğunun belirtildiği görülmekle davalı idarenin sahanın orman olarak kullanılmasında yarar bulunduğuna ilişkin beyanları da dikkate alındığında yeni izin talep edilen sahaya ilişkin olarak tarafların iddia ve beyanlarının keşif ve bilirkişi incelemesi yapılmak suretiyle değerlendirilmesinden sonra bir karar verilmesi gerektiğinden dava konusu işlemin iptali yönündeki ...

İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.