Danıştay 8. Daire E.2022/7192 K.2025/9026

Dava konusu istem: Bursa ili, Orhaneli ilçesi hudutlarında ve davacı uhdesinde bulunan Sicil:... sayılı IV. grup maden (krom) sahası için düzenlenen maden işletme ruhsatının, süre uzatım talebine ilişkin dilekçe ekinde 6183 sayılı Kanun'un 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiş borcunun bulunmadığına dair belge verilmediğinden bahisle beş yıllık sürenin bittiği 04/08/2020 tarihi itibarıyla iptal edileceğine ilişkin Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün ... tarihli ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; uyuşmazlık konusu maden sahası için davacı adına beş yıl süreli olarak düzenlenen ruhsatın süresinin biteceği 04/08/2020 tarihinden en geç altı ay öncesine kadar 6183 sayılı Kanunun 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiş borcunun bulunmadığına ilişkin belgenin, gerek 04/02/2020 tarihli süre uzatım başvurusuna ilişkin dilekçeye gerekse dava konusu işleme yapılan itiraza ilişkin 02/03/2020 sayılı dilekçenin ekinde davalı idareye sunulmadığı, davacı tarafından ruhsat süresinin uzatılmasında ön şart olan söz konusu yasal zorunluluğu yerine getirilmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, tesis edilen işlemin somut delil ve belgeye dayanmadığı, temyiz istemine konu Bölge İdare Mahkemesi kararının hukuka aykırı olduğu ve bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Bursa ili, Orhaneli ilçesi hudutlarında bulunan Sicil:... sayılı IV. grup maden (krom) işletmek amacıyla davacı adına 04/08/2015 tarihinde beş yıl süreli ruhsat düzenlenmiştir.

Davacı şirket tarafından 04/02/2020 tarihli dilekçeyle davalı idareye başvurularak; işletme projesi sunulmuş ve süre uzatım (temdit) talebinde bulunulmuştur.

Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün ... tarihli ve ... sayılı işlemiyle; süre uzatım talebine ilişkin dilekçe ekinde 6183 sayılı Kanun'un 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiş borcunun bulunmadığına dair belgenin verilmediğinden bahisle Sicil:... sicil numaralı ruhsat sahasının, ruhsatın süresinin bittiği 04/08/2020 tarihi itibariyle iptal edileceği 11/02/2020 tarihinde yapılan tebligatla davacıya bildirilmiş olup; anılan işlemin iptali istemiyle görülmekte olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

3213 sayılı Maden Kanunu'nun "İşletme ruhsatı ve madenin işletilmesi" başlıklı 24. maddesinin 2. fıkrasının dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan halinde; "(Değişik ikinci fıkra:14/2/2019-7164/17 md.) Ruhsatların süre uzatım taleplerinde; ruhsat süresinin bitiş tarihinden en geç altı ay öncesine kadar, 6183 sayılı Kanunun 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiş borcunun bulunmaması şartıyla Genel Müdürlüğün bütçesine gelir kaydedilmek üzere işletme ruhsat taban bedeli yatırılarak,

yetkilendirilmiş tüzel kişilerce maden mühendisinin sorumluluğunda hazırlanmış işletme projesi ve aktif edilmiş tebligata esas kayıtlı elektronik posta adresinin (KEP) veya kurumsal elektronik tebligat sistemi (e-Tebligat) adresinin ruhsat sahibi tarafından Genel Müdürlüğe verilmesi zorunludur. Aksi hâlde talep reddedilir ve ilgili saha ihalelik saha konumuna getirilerek ihale yolu ile ruhsatlandırılır.

Genel Müdürlükçe proje üzerinde veya mahallinde yapılan/yapılmış inceleme sonucunda tespit edilen, projedeki teknik eksiklikler ve süre uzatımı talebinde bulunulan ruhsata ilişkin vadesi geçmiş ruhsat harcı, ruhsat bedeli, çevre ile uyum teminatı ve Devlet hakkı gibi mali eksiklikler Genel Müdürlük tarafından ruhsat sahibine iki ay içerisinde bildirilir, eksiklikler yapılan bildirimden itibaren üç ay içinde tamamlanır.

Eksikliklerini verilen sürede tamamlamayanlara 31.054 TL idari para cezası uygulanır. Ruhsat süresinin sonuna kadar eksikliklerin tamamlanmaması durumunda ruhsat süresi uzatılmaz ve bu alanlar başka bir işleme gerek kalmaksızın ihalelik saha konumuna getirilerek ihale yolu ile ruhsatlandırılır. Talebin kabul edilmemesi hâlinde yatırılan işletme ruhsatı taban bedeli iade edilmez.

Süre uzatım talebinin uygun görülmesi hâlinde ise en geç ruhsat süre sonundan itibaren bir ay içinde işletme ruhsatının süresi, işletme ruhsatının süresinin bitim tarihinden itibaren uzatılır.

Ruhsat süresi dolan ruhsat sahalarında maden işletme faaliyetleri yapılamaz." hükmü, anılan Kanun'un Geçici 38. maddesinin birinci fıkrasında (Ek:14/2/2019-7164/22 md.) "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla ruhsat süresinin bitimine bir yıldan daha az süre kalan ruhsatlar için 24 üncü maddenin ikinci fıkrasında belirtilen altı aylık süre hükmü uygulanmaz." hükmü yer almaktadır.

Dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan (Mülga) 21/09/2017 tarihli Maden Yönetmeliği'nin, İşletme ruhsatı süresi ve uzatılması başlıklı 39. maddesinin 2. fıkrasında ''...İşletme ruhsat sürelerinin uzatılmasında aşağıdaki kriterler uygulanır: a) İşletme ruhsat süresinin uzatılması için ruhsat süresi bitiminden önce işletme ruhsat taban bedeli ile beraber Ek-14’e göre hazırlanmış görünür ve muhtemel rezerv bilgilerini, çevre ile uyum planını da içeren yeni bir projeyle uzatma talebinde bulunulması gerekir.

Aksi halde işletme ruhsatı iptal edilir. Süre uzatım projesinin verilmesini müteakip, varsa projedeki teknik eksiklikler, 6183 sayılı Kanunun 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiş borcun bulunmadığına ilişkin belge, işletme ruhsat bedeli, geçmiş yıllara ait ruhsat harcı ve çevre ile uyum teminatı eksiklikleri yapılan bildirimden itibaren üç ay içinde tamamlanır.

Eksikliklerini verilen sürede tamamlamayanlara Kanunun 24 üncü maddesinin ikinci fıkrası gereğince idari para cezası uygulanarak süre üç ay daha uzatılır. Bu süre sonunda eksikliklerini tamamlamayanların süre uzatım talepleri kabul edilmez ve yatırılan işletme ruhsat bedeli iade edilir.'' hükmü yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlıkta. 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 24. maddesinin 2. fıkrasının işlem tarihinde yürürlükte bulunan halinde; ruhsat süresinin uzatılması için vadesi geçmiş borcun bulunmamasının şart koşulduğu, ancak borcun bulunmadığına dair belgenin idareye sunulması bakımından ruhsat sahibine herhangi bir yükümlülük getirildiğine ilişkin açık bir düzenlemeye yer verilmediği, ancak.

Maden Yönetmeliği'nin 39. maddesinde bu hususa ilişkin yapılan düzenlemede, 6183 sayılı Kanunun 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiş borcun bulunmadığına ilişkin belgenin eksik olduğunun anlaşılması halinde, idare tarafından ruhsat sahibine bildirim yapılarak eksikliğin üç ay içerisinde tamamlanmasının istenilmesi gerektiğinin hüküm altına alındığı, davalı idarece bu yönde bir araştırma yapılmadığı gibi, vadesi geçmiş borcun bulunmadığına dair belgenin tamamlatılmasına yönelik davacı şirkete herhangi bir bildirimde bulunulmadığı ve mevzuatta öngörülen sürenin verilmediği görülmektedir.

Bu durumda, ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda bir inceleme ve araştırma yapılmayarak herhangi bir bildirimde bulunulmaksızın ve süre verilmeksizin, vadesi geçmiş borcu bulunduğuna ilişkin belgenin, süre uzatım başvuru dilekçesiyle beraber idareye sunulmadığı gerekçesiyle süre uzatım talebinin reddine yönelik tesis edilen dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmamaktadır.

Öte yandan; işbu kararın doğrudan davacının temdit talebinin kabulü sonucunu doğurmadığı, davalı idarece, söz konusu temdit talebi hakkında 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 24. maddesi ile diğer ilgili hükümler kapsamında değerlendirme yapıldıktan sonra, davacı tarafından mevzuatta öngörülen şartların yerine getirilip getirilmediğine göre yeniden işlem tesis edilmesi gerektiği açıktır.