Danıştay 8. Daire E.2022/7291 K.2025/9549

Dava konusu istem: Manisa ili, Şehzadeler ilçesi, ... Mahallesi hudutlarında ruhsatsız olarak kum ve çakıl madeni üretimi yapıldığından bahisle 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 12. maddesi uyarınca verilen 7.923.324,55-TL idari para cezasının ve 63.386,60-TL Devlet hakkının tahsili amacıyla düzenlenen ...tarihli ve ... takip numaralı ödeme emrinin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava konusu ödeme emrinin dayanağı olan ... tarih ve ...sayılı Valilik Olurlu işlemin hukuka aykırı bulunması nedeniyle iptaline karar verildiği dikkate alındığında, dayanaksız kalan davaya konu ödeme emrinde de hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, 24/09/2021 tarihinde Manisa ili, Şehzadeler ilçesi, Sancaklıiğdecik sınırlarında davalı idare teknik personellerince yapılan saha denetimleri sırasında ... İnş. San. ve Tic. Ldt. Şti. firmasına ait paletli hidrolik ekskavatörün... plakalı kamyona ruhsatsız ve izinsiz olarak kum-çakıl malzemesi yükleyerek madencilik faaliyetinde bulunduğu tespit edilerek tutanak altına alındığı, yapılan denetimler esnasında ... İnş. San. ve Tic. Ldt.

Şti.'ne ait paletli hidrolik ekskavatör ve ...plakalı kamyon ile yapılan söz konusu faaliyete ilişkin resim ve video kaydı alındığı, alanda saha ölçümü yapılarak hacim hesabı yapıldığı, yapılan hacim hesabı neticesinde idari para cezası 7.923.324,55 TL ve Devlet hakkı 63.386,60 TL olarak hesaplandığı, tesis edilen işlemin hukuka ve mevzuata uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Manisa ili, Şehzadeler ilçesi, ... Mahallesi sınırlarında davalı Manisa Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığının teknik personelleri tarafından 24/09/2021 tarihinde yapılan saha denetimleri esnasında "temsili alınan Y:551136, X:4259110 koordinatında, ... İnş. San, ve Tic. Ltd. Şti. firmasının paletli hidrolik ekskavatör ve ... plakalı kamyon ile ruhsatsız ve izinsiz olarak madencilik faaliyetinde bulunduğu tespit edilmiştir. Söz konusu faaliyet resim ve video ile kayıt alına alınmıştır. İşbu tutanak tarafımızca imza altına alınmıştır." tespitlerine yer verilerek, iki maden mühendisi ve bir harita mühendisi tarafından imzalı 24/09/2021 tarihli tutanak düzenlenmiştir.

Davalı idare tarafından ruhsatsız ve izinsiz olarak kum ve çakıl madeni üretimi yapıldığının tespit edilmesi üzerine, anılan sahada kübaj hesabı yapılarak Manisa Valiliğinin ... tarih ve ... Oluru ile davacı şirket tarafından ruhsatsız olarak kum ve çakıl madeni üretimi yapıldığı gerekçesiyle 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 12. maddesi uyarınca 7.923.324,55-TL idari para cezası ve 63.386,60-TL Devlet hakkı tahakkuk ettirilmiştir ve akabinde söz konusu idari para cezasının ve Devlet hakkının tahsili amacıyla dava konusu ödeme emri düzenlenmiştir.

Bunun üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 55. maddesinde; amme alacağını vadesinde ödemeyenlere, 15 gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumunun bir "Ödeme emri" ile tebliğ olunacağı, aynı Kanun'un 58. maddesinde ise, kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahsın böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zaman aşımına uğradığı iddialarıyla tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde dava açabileceği hüküm altına alınmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda anılan mevzuat hükümleri uyarınca bir kamu alacağının ödeme emri ile takip ve tahsil edilebilmesi için, kamu alacağının süresi içerisinde ödenmeyerek kesinleşmesi gerektiği açıktır. Ancak, dava süreci devam ederken ödeme emrine konu kamu alacağının tahakkuku kesinleşmiş ise, ödeme emrinin düzenlendiği tarihte tahakkukun kesinleşmemiş olması dikkate alınmayacaktır.

Dava konusu ödeme emrine dayanak olan Manisa Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığının ... tarih ve... sayılı işleminin iptali istemiyle açılan davada, ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:...K:... sayılı kararı ile dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş, bu karara yönelik istinaf başvurusu da ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ...gün ve E:..., K:... sayılı kararıyla reddedilmiş olup; anılan kararın temyiz edilmesi üzerine Dairemizin 08/12/2025 tarih ve E:2022/5505, K:2025/9545 sayılı kararı ile "... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:...sayılı kararının bozulmasına " karar verilmiştir.

Bu durumda, amme alacağının tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emrinde hukuka aykırılık görülmemiştir.

Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.