Danıştay 8. Daire E.2022/784 K.2024/1386

Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, adına kayıtlı ... plakalı araç için Turizm Servis Aracı Güzergah Kullanım İzin Belgesi düzenlenmesi amacıyla davalı idareye 19.10.2020 tarihinde internet sitesi üzerinden elektronik ortamda yapılan başvurunun idarece sistemin aktive edilmemesi suretiyle reddine ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda. İstanbul Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Koordinasyon Merkezince kabul edilen … tarih ve … sayılı "İstanbul Büyükşehir Belediyesi Servis Araçları Yönergesine" göre, Turizm Servis Aracı Güzergah Kullanım İzin Belgesi düzenlenecek araçlarda asgari koltuk sayısının "10" olarak belirlendiği,

yine bu tür araçlarda uygulanacak asgari koltuk sayısına ilişkin değişiklik tekliflerinin değerlendirme ve bu hususta verilecek kararın davalı idare Ulaşım Koordinasyon Merkezi Kurulu tarafından verilebileceği açık olup, bu yönde alınmış bir UKOME kararı bulunmaksızın,

ilgili yönerge hükümlerine de aykırı bir şekilde fiili uygulama şeklinde söz konusu araçlar için aranan koltuk sayısının 10'dan 14'e çıkarılmak suretiyle davacıya ait aracın koltuk sayısının 10 olduğu gerekçesiyle davacının Turizm Servis Aracı Güzergah Kullanım İzin Belgesi verilmesi talebinin zımnen reddine ilişkin tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Temyize konu. Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; dava dosyasının incelenmesinden, uyuşmazlık konusu araca 30/12/2021 tarihine kadar geçerli turizm yolcu taşımacılığı izin belgesinin düzenlendiği görüldüğünden, bakılan davanın konusuz kaldığı gerekçesiyle, istinaf başvurusunun kabulüne, ...

İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının kaldırılmasına, konusu kalmayan davada karar verilmesine yer olmadığına, davalı idarece dava açılmasına sebebiyet verilmediğinden davacı tarafından yapılan ve aşağıda dökümü gösterilen. TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, istinaf aşamasında davalı idarece yapılan.

TL yargılama giderinin ve karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT belirlenen 2.040,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, başvuru usulü hakkında mevzuatta açık bir hüküm bulunmamakta ise de, belediye ulaşım müdürlüğünün yürüttüğü kurum internet sitesinde önce yazılı, sonra internet üzerinden başvuru yapılacağına dair bir düzenleme bulunmadığı gibi, bu tür başvuruların belediye internet sitesi üzerinden yapılacağının açıkça belirtildiği, defalarca başvuru yapılmaya çalışılmasına karşın idarece sistemin aktivasyonunun sağlanmaması nedeniyle başvurularının kabul edilmediği,

davalı belediyenin sistemdeki hataları nedeniyle Turizm Servis Aracı Güzergah Kullanım İzin Belgelerini alamadıkları için dava açmak zorunda kaldıkları, davalı idarenin davanın açılmasına sebebiyet verdiği, kararın iptal edilerek yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı belediyeye yükletilmesi gerektiği hususları ileri sürülerek temyize konu kararın bozulması talep edilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile dava konusu edilen işlemin kesin ve yürütülebilir bir işlem olmadığından, davanın incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Temyize konu kararın esasının incelenmesi:

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Temyize konu kararın yargılama giderleri ve vekalet ücretine ilişkin kısmının incelenmesi:

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun ''Kararlarda bulunacak hususlar'' başlığını taşıyan 24/f maddesinde; kararlarda, yargılama giderleri ve hangi tarafa yükletildiğinin belirtileceği; "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, "Temyiz incelemesi sonunda Danıştay; kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa kararı düzelterek onar." hükmü yer almıştır.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesinin yollamada bulunduğu 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "Yargılama giderlerinin kapsamı" başlıklı 323. maddesinde, vekille takip edilen davalarda kanun gereğince takdir olunacak vekâlet ücreti yargılama giderleri arasında sayılmış ve "Yargılama giderlerinden sorumluluk" başlıklı 326. maddesinin 1. fıkrasında.

"Kanunda yazılı hâller dışında, yargılama giderlerinin, aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına karar verilir.", 330. maddesinde, vekil ile takip edilen davalarda mahkemece, kanuna göre takdir olunacak vekâlet ücretinin, taraf lehine hükmedileceği, ''Esastan sonuçlanmayan davada yargılama gideri'' başlığını taşıyan 331. maddesinde, davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hâllerde, hâkimin, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerini takdir ve hükmedeceği kurala bağlanmıştır.

1136 sayılı Avukatlık Kanununun 164. maddesinde, avukatlık ücretinin, avukatın hukuki yardımının karşılığı olan meblağı veya değeri ifade edeceği kuralı yer almıştır.

Karar tarihinde yürürlükte bulunan ve Türkiye Barolar Birliğince 24.11.2020 tarih ve 31314 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin "Amaç ve Kapsam" başlığını taşıyan 1. maddesinde; "Mahkemelerde, tüm hukuki yardımlarda... Avukatlık Kanunu ve bu Tarife hükümleri uygulanır....", "Uygulanacak tarife" başlığını taşıyan 21. maddesinde; "(1) Avukatlık ücretinin takdirinde, hukuki yardımın tamamlandığı veya dava sonunda hüküm verildiği tarihte yürürlükte olan Tarife esas alınır." kuralına yer verilmiş, Tarifenin 2. kısmının 2. Bölümünde; İdare ve Vergi Mahkemelerinde takip edilen davalar için, duruşmasız ise 2.040,00 TL vekalet ücretine hükmedileceği kurala bağlanmıştır.

Dosyanın incelenmesinden; davacı tarafından, adına kayıtlı ... plakalı araç için Turizm Servis Aracı Güzergah Kullanım İzin Belgesi düzenlenmesi amacıyla davalı idareye 19.10.2020 tarihinde internet sitesi üzerinden elektronik ortamda yapılan başvurunun idarece sistemin aktive edilmemesi suretiyle reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada, temyize konu istinaf kararında, uyuşmazlık konusu araca 30/12/2021 tarihine kadar geçerli turizm yolcu taşımacılığı izin belgesinin düzenlendiği görüldüğünden, bakılan davanın konusuz kaldığı gerekçesiyle, istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına,

konusu kalmayan davada karar verilmesine yer olmadığına, davalı idarece dava açılmasına sebebiyet verilmediğinden davacı tarafından yapılan ve aşağıda dökümü gösterilen 282,70 TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, istinaf aşamasında davalı idarece yapılan 178,60 TL yargılama giderinin ve karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT belirlenen 2.040,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine karar verildiği anlaşılmıştır.

Davanın açılmasına davalı belediyenin sebebiyet verip vermediği hususunda değerlendirme yapılacak olursa; uyuşmazlıkta, davalı idarece verilen savunma dilekçesinde, online başvuru sisteminin aktive edilmemesinin gerekçesinin, davacının öncelikle idareye bir dilekçe ile gerekli belgeler eklenerek başvuru yapılması, ilgili birim tarafından internet sitesi üzerinde gerekli tanımlamalar yapılarak başvuruya konu araç için sistemin online başvuru yapılabilecek hale getirilmesinden sonra online başvurunun yapılabileceği şeklinde açıklandığı,

ancak, Turizm Servis Aracı Güzergah Kullanım İzin Belgesi başvuru usulüne ilişkin olarak mevzuatta açık bir hüküm bulunmamakla birlikte, davalı idarenin Turizm Servis Aracı Güzergah Kullanım İzin Belgesi'ni vermeye yetkili birimi olan Toplu Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü'nün (TUHİM) internet sitesinde

(https://tuhim.ibb.gov.tr/ turizm-servis-tasimaciligi/) öncelikle idareye başvuru yapılarak belli belgelerin ibrazından sonra online başvuru yapılabileceği yönünde herhangi bir ön başvuru usulünden bahsedilmeksizin, tüm servis araçları için güzergâh kullanım izin belgesi başvurularının internet üzerinden yapılmakta olduğunun belirtildiği,

başvuru için "http://e-tuhim.ibb.gov.tr/" linkinin kullanılabileceği yönünde açıklamada bulunulduğu ve başvuru için gerekli belgelerin ayrıntılı olarak belirtildiği görülmekte olup, buna göre, davacı şirketin anılan belgenin düzenlenmesi istemiyle "idarece belirlenen usule" göre elektronik ortamda yapmaya çalıştığı başvurunun, sistemin aktive edilmemesi suretiyle kabul edilmemesi/reddedilmesi yerine, başvurunun yapılması sağlanarak,

sunulan bilgi ve belgelere göre başvuruya konu belgenin düzenlenebilmesi için mevzuatta öngörülen şartların sağlanıp sağlanmadığı yönünden bir inceleme yapılmak suretiyle işlem tesis edilmesi gerekirken, idarece sistemin aktive edilmemek suretiyle davacının elektronik ortamda yapmaya çalıştığı başvurusunun reddedilmesine yönelik işlemin iptali istemiyle davanın açılmasına davalı idarece sebebiyet verildiği anlaşıldığından, temyize konu kararın hüküm kısmında yer alan yargılama giderleri ve vekalet ücretine ilişkin kısmın düzeltilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, temyize konu kararın hüküm kısmında yer alan "davalı idarece dava açılmasına sebebiyet verilmediğinden davacı tarafından yapılan ve aşağıda dökümü gösterilen 282,70 TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, istinaf aşamasında davalı idarece yapılan 178,60 TL yargılama giderinin ve karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT belirlenen 2.040,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine" ibaresinin; "davalı idarece dava açılmasına sebebiyet verildiğinden, istinaf aşamasında davalı idarece yapılan 178,60 TL yargılama giderinin davalı idare üzerinde bırakılmasına,

davacı tarafından yapılan ve aşağıda dökümü gösterilen 282,70 TL yargılama giderinin ve karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesince belirlenen 2.040,00 TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine" şeklinde düzeltilmesi gerekmektedir.