Danıştay 8. Daire E.2022/7874 K.2024/2576

Dava konusu istem: Ege Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği bölümünde öğrenci olan davacının, azami öğrenim süresini aştığı gerekçesiyle 4. sınıf kaydının yenilenmemesi kapsamında tesis edilen öğrenci kaydının pasife alınarak 3. sınıf öğrenci olarak kaydının düzenlenmesi işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesince verilen ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararda; davacının, 03.10.2013 tarihinden itibaren Ege Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümünde öğrenci olduğu, 2021-2022 güz döneminde sistem üzerinden kayıt yenilemek istediğinde ''Azami eğitim süresini aştığınız için kayıtlanma yapamazsınız.

Fakülte/ Yüksekokul öğrenci işleri ile görüşünüz'' uyarısını aldığı, öğrenci işleri yetkililerine e-mail yoluyla birçok kez başvuruda bulunduğu, 27.09.2021 tarihinde aktif 4. sınıf öğrencisi olduğuna dair öğrenci belgesi mevcut iken, azami öğrenim süresini doldurarak kayıt yenilemediğinden 25.12.2021 tarihinde 3. sınıf öğrencisi olarak öğrencilik kaydının pasife alındığı,

2547 sayılı Kanun'a 26.11.2014 tarih ve 29187 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6569 sayılı Kanunu'un 32. maddesi ile eklenen Geçici 67. madde ile "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte yükseköğretim kurumlarında kayıtlı olan öğrenciler bakımından azami sürelerin hesaplanmasında, daha önceki öğrenim süreleri dikkate alınmaz." hükmüne yer verildiği, Kanunda azami sürenin hangi eğitim öğretim yılından itibaren uygulanmaya başlayacağına yönelik açık bir düzenlemeye yer verilmediği,

ilgili yasada aksine bir hüküm bulunmadığı müddetçe yasal düzenlemeler geriye doğru yürütülemeyeceğinden, Kanunun azami öğretim sürelerine ilişkin düzenlemelerinin ilgili Kanunun yayımlanmasından sonraki ilk eğitim öğretim dönemi olan 2015-2016 Eğitim- Öğrenim Yılı Bahar Döneminden itibaren uygulanmaya başlanılmasının hukuka ve hakkaniyete uygun bir yaklaşım olduğu gerekçesi ile dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, 15/07/2015 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu toplantısında, 2547 sayılı Kanunda azami sürelere ilişkin değişikliğin yapıldığı tarihte kayıtlı öğrenciler bakımından azami sürelerinin başlangıç tarihinin 2014-2015 eğitim öğretim dönemi güz yarı yılı olarak uygulanmasının belirlendiği, tesis edilen işlemin hukuka ve mevzuata uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının belirtilen gerekçe ile onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dava; 03.10.2013 tarihinden itibaren Ege Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümünde öğrenci olan davacı tarafından, 2021-2022 güz döneminde sistem üzerinden kayıt yenilemek istediğinde ''Azami eğitim süresini aştığınız için kayıtlanma yapamazsınız. Fakülte/Yüksekokul öğrenci işleri ile görüşünüz'' uyarısını aldığı, öğrenci işleri yetkililerine e-mail yoluyla birçok kez başvuruda bulunduğu, 27.09.2021 tarihinde aktif 4. sınıf öğrencisi olduğuna dair öğrenci belgesi mevcut iken, azami öğrenim süresini doldurarak kayıt yenilemediğinden 25.12.2021 tarihinde 3. sınıf öğrencisi olarak öğrencilik kaydının pasife alınması işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2547 sayılı Yüksek Öğretim Kanunu'nun Diploma alma, ders kredilerinin hesaplanması, öğrencilik haklarından yararlanma ve sınavlar başlıklı 44. Maddesinin c bendinde (Değişik: 19/11/2014-6569/28 md.) "Öğrenciler, bir yıl süreli yabancı dil hazırlık sınıfı hariç, kayıt olduğu programa ilişkin derslerin verildiği dönemden başlamak üzere, her dönem için kayıt yaptırıp yaptırmadığına bakılmaksızın öğrenim süresi iki yıl olan önlisans programlarını azami dört yıl, öğrenim süresi dört yıl olan lisans programlarını azami yedi yıl, öğrenim süresi beş yıl olan lisans programlarını azami sekiz yıl,

öğrenim süresi altı yıl olan lisans programlarını azami dokuz yıl içinde tamamlamak zorundadırlar. Hazırlık eğitim süresi azami iki yıldır. Azami süreler içinde katkı payı veya öğrenim ücretinin ödenmemesi ile kayıt yenilenmemesi nedeniyle öğrencilerin ilişikleri kesilmez.

Ancak üniversite yetkili kurullarının kararı ve Yükseköğretim Kurulunun onayı ile dört yıl üst üste katkı payı veya öğrenim ücretinin ödenmemesi ile kayıt yenilenmemesi nedeniyle öğrencilerin ilişikleri kesilebilir. Yatay geçiş ve çift ana dal eğitiminin usul ve esasları ile azami öğrenim süreleri, lisansüstü eğitim usul ve esasları ile öğrenim süreleri Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılan yönetmelikle belirlenir.

...

Ancak bu süreler sonunda kayıtlı olduğu öğretim kurumundan mezun olabilmek için son sınıf öğrencilerine, başarısız oldukları bütün dersler için iki ek sınav hakkı verilir.

Bu sınavlar sonunda başarısız ders sayısını beş derse indirenlere bu beş ders için üç yarıyıl, ek sınavları almadan beş derse kadar başarısız olan öğrencilere dört yarıyıl (sınıf geçme esasına göre öğretim yapılan kurumlarda iki öğretim yılı); bir dersten başarısız olanlara ise öğrencilik hakkından yararlanmaksızın sınırsız, başarısız oldukları dersin sınavlarına girme hakkı tanınır.

İzledikleri programdan mezun olmak için gerekli bütün derslerden geçer not aldıkları hâlde yönetmeliklerinde başarılı sayılabilmeleri için öngörülen not ortalamalarını sağlayamamaları sebebiyle ilişikleri kesilme durumuna gelen son dönem (sınıf geçme esasına göre öğretim yapılan kurumlarda son sınıf) öğrencilerine not ortalamalarını yükseltmek üzere diledikleri derslerden sınırsız sınav hakkı tanınır.

Bunlardan uygulamalı, uygulaması olan ve daha önce alınmamış dersler dışındaki derslere devam şartı aranmaz. Açılacak sınavlara, üst üste veya aralıklı olarak toplam üç eğitim-öğretim yılı hiç girmeyen öğrenci, sınırsız sınav hakkından vazgeçmiş sayılır ve bu haktan yararlanamaz. Sınırsız hak kullanma durumunda olan öğrenciler sınava girdiği ders başına öğrenci katkı payını/öğrenim ücretini ödemeye devam ederler.

Ancak bu öğrenciler, sınav hakkı dışındaki diğer öğrencilik haklarından yararlanamazlar. (Değişik cümle:15/4/2020-7243/6 md.) Açık öğretim öğrencileri, katkı payı veya öğrenim ücretini ödemeleri ve her dönem başında kayıtlarını yenilemeleri koşuluyla bu sürelerle kısıtlı değildir. (Ek cümle:15/4/2020-7243/6 md.) Açık öğretim sisteminde üst üste dört dönem bu koşulları yerine getirmeyen öğrencinin ilgili programdan ilişiği kesilir.

... Aynı Kanuna 26.11.2014 tarih ve 29187 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6569 sayılı Kanunu'un 32.maddesi ile eklenen Geçici 67. maddesinde ise " – (Ek: 19/11/2014-6569/32 md.) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte yükseköğretim kurumlarında kayıtlı olan öğrenciler bakımından azami sürelerin hesaplanmasında, daha önceki öğrenim süreleri dikkate alınmaz." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlıkta. 03.10.2013 tarihinde Ege Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği bölümüne kayıt yaptıran davacının, 2547 sayılı Kanun'un 44/c maddesi uyarınca öğrenimini azami yedi yılda tamamlaması gerektiği açık olmakla birlikte.

Kanunda azami sürenin hangi eğitim öğretim yılından itibaren uygulanmaya başlayacağına yönelik açık bir düzenlemeye yer verilmediği, dolayısıyla 2014-2015 eğitim öğretim yılı içerisinde yürürlüğe giren hükmün azami öğretim sürelerine ilişkin düzenlemelerinin geriye yürütülerek 2014-2015 eğitim öğretim yılı başlangıcından mı yoksa ileriye doğru yürütülerek 2015-2016 eğitim öğretim yılı başlangıcından mı uygulanacağı hususunda belirsizlik oluştuğu,

ilgili yasada aksine bir hüküm bulunmadığı müddetçe yasal düzenlemeler geriye doğru yürütülemeyeceğinden Kanunun azami öğretim sürelerine ilişkin düzenlemelerinin ilgili Kanunun yayımlanmasından sonraki ilk eğitim öğretim dönemi olan 2014-2015 eğitim- öğrenim yılı, bahar döneminden itibaren uygulanmaya başlanılmasının hukuka ve hakkaniyete uygun bir yaklaşım olduğu, dava konusu işlemle eğitim hakkını kısıtlayacak şekilde karar verilmesinin eğitim hakkına yönelik ulusal ve uluslararası mevzuata aykırı olacağı kanaatine varılmıştır.

Bu durumda, 2013-2014 Güz döneminde Ege Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği bölümüne kayıt yaptırarak lisans eğitimine başlayan davacının öğrenim süresinin başlangıç tarihi olarak, 2547 sayılı Kanunun 26.11.2014 tarih ve 29187 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yayımı tarihinde yürürlüğe giren 6569 sayılı Kanunun 32. maddesi ile eklenen Geçici 67. maddesi uyarınca 2014-2015 eğitim - öğrenim yılı bahar dönemi kabul edilmesi gerekirken güz dönemi kabul edilmek suretiyle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka ve hakkaniyete uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.

Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönünde verilen karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yönünde verilen Bölge İdare Mahkemesi kararı neticesi itibarıyla hukuka uygun bulunmuştur.